ฮิโรอากิ สึกะ ผู้บุกเบิกเทคโนโลยี RaPID และรางวัลวูล์ฟในสาขาเคมี

ฮิโรอากิ สึกะ (Hiroaki Suga; ญี่ปุ่น: 菅 裕明 เกิด 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1963) เป็นนักชีวเคมีและนักธุรกิจชาวญี่ปุ่นที่มีชื่อเสียงระดับโลก โดดเด่นด้วยผลงานการวิจัยด้านริโบไซม์สังเคราะห์ (Artificial Ribozymes) หรือที่รู้จักในชื่อ flexizymes และการนำไปประยุกต์ใช้ในเทคโนโลยีการแสดงออกของ mRNA ที่เรียกว่า RaPID (Random nonstandard peptide integrated discovery) ซึ่งเป็นนวัตกรรมสำคัญในการค้นหาและพัฒนาเปปไทด์ที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐานเพื่อใช้เป็นยารักษาโรค

รางวัลวูล์ฟและเกียรติประวัติ

ในปี ค.ศ. 2023 ฮิโรอากิ สึกะ ได้รับรางวัลวูล์ฟในสาขาเคมี (Wolf Prize in Chemistry) ร่วมกับ Chuan He และ Jeffery W. Kelly โดยคณะกรรมการยกย่องใน "การค้นพบที่เป็นรากฐานซึ่งช่วยให้เข้าใจถึงหน้าที่และความผิดปกติทางพยาธิวิทยาของ RNA และโปรตีน รวมถึงการสร้างกลยุทธ์ในการนำความสามารถของไบโอพอลิเมอร์เหล่านี้มาใช้ในรูปแบบใหม่เพื่อบรรเทาโรคในมนุษย์"

ประวัติการศึกษา

สึกะสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีและปริญญาโทด้านวิศวกรรมศาสตร์จากมหาวิทยาลัยโอคายามะ (Okayama University) จากนั้นได้ไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยโลซาน (University of Lausanne) โดยทำงานร่วมกับ Manfred Schlosser และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกด้านเคมีจากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ (MIT) ในปี ค.ศ. 1994 ภายใต้การดูแลของ Satoru Masamune โดยเน้นการวิจัยเกี่ยวกับแอนติบอดีตัวเร่งปฏิกิริยา (Catalytic Antibodies)

เส้นทางอาชีพ

ด้านวิชาการและการวิจัย

หลังจบการศึกษาระดับปริญญาเอก สึกะได้เข้าทำงานเป็นนักวิจัยหลังปริญญาเอกในห้องปฏิบัติการของ Jack W. Szostak ที่โรงเรียนแพทย์ฮาร์วาร์ด (Harvard Medical School) ก่อนจะเริ่มต้นอาชีพนักวิจัยอิสระที่มหาวิทยาลัยบัฟฟาโล (University at Buffalo) และตั้งแต่ปี ค.ศ. 2003 เป็นต้นมา เขาได้ดำรงตำแหน่งคณาจารย์ที่มหาวิทยาลัยโตเกียว (University of Tokyo)

นอกจากนี้ เขายังมีบทบาทสำคัญในวงการวารสารวิชาการ โดยดำรงตำแหน่งประธานคณะบรรณาธิการของ RSC Chemical Biology และบรรณาธิการสมทบของ Angewandte Chemie

ด้านธุรกิจและนวัตกรรม

ฮิโรอากิ สึกะ เป็นผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท PeptiDream Inc. ซึ่งเป็นบริษัทไบโอฟาร์มาซูติคอลในโตเกียวที่จดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์โตเกียว (Tokyo First Stock Exchange Market) โดยบริษัทมุ่งเน้นการค้นหาและพัฒนาตัวยาเปปไทด์ที่ไม่เป็นไปตามมาตรฐาน (Non-standard peptide therapeutics) เพื่อตอบสนองความต้องการทางการแพทย์ที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข รวมถึงการวิจัยยาในกลุ่ม Peptide Drug Conjugates (PDC) และยาโมเลกุลขนาดเล็ก ซึ่งบริษัทมีมูลค่าตามราคาตลาด (Market Capitalization) สูงกว่า 6 แสนล้านเยน และมีความร่วมมือกับบริษัทเวชภัณฑ์ชั้นนำทั่วโลก

ผลงานทางวิชาการและรางวัลที่สำคัญ

สึกะมีผลงานตีพิมพ์ในวารสารทางวิทยาศาสตร์มากกว่า 250 ฉบับ โดยมีผลงานเด่น เช่น การวิจัยเรื่องการใช้ริโบไซม์เร่งปฏิกิริยา tRNA aminoacylation ในวารสาร Nature Structural Biology (2000) และการพัฒนา Flexizyme ใน Journal of the American Chemical Society (2004)

รางวัลที่ได้รับ

• ค.ศ. 2014: รางวัล Akabori Memorial Award (Japanese Peptide Society)
• ค.ศ. 2016: เหรียญทอง Max Bergmann (German Peptide Society) และรางวัล Nippon Venture Award (METI)
• ค.ศ. 2017: เหรียญเงินนาโกย่าด้านเคมีอินทรีย์ (MSD Life Science Foundation)
• ค.ศ. 2019: รางวัล Vincent du Vigneaud (American Peptide Society)
• ค.ศ. 2020: รางวัล Humboldt Prize และรางวัลผู้ประกอบการแห่งปีของโลก สาขาญี่ปุ่น (EY)
• ค.ศ. 2022: เหรียญ Prelog (ETH Zurich)
• ค.ศ. 2023: รางวัลวูล์ฟในสาขาเคมี (Wolf Prize in Chemistry)
• ค.ศ. 2024: ติดอันดับ Asian Scientist 100
• ค.ศ. 2026: ได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกของ Royal Society (Fellow of the Royal Society)