ประวัติกองทัพเรือนิวซีแลนด์ จากจุดเริ่มต้นสู่การปกป้องน่านน้ำ

ประวัติศาสตร์ของกองทัพเรือนิวซีแลนด์มีความผูกพันอย่างลึกซึ้งกับกองทัพเรืออังกฤษ โดยเริ่มต้นจากการใช้เรือปืนขนาดเล็กเพื่อควบคุมผลประโยชน์ของอังกฤษในอาณานิคมยุคแรก ก่อนจะพัฒนาเป็นกองกำลังทางเรือที่เข้มแข็งและเป็นอิสระ

จุดเริ่มต้นและการก่อตั้ง

ในช่วงแรก ความมั่นคงทางทะเลของนิวซีแลนด์ขึ้นอยู่กับกองทัพเรืออังกฤษ แต่ในปี 1846 ผู้ตั้งถิ่นฐานได้ซื้อเรือปืนลำแรกของตนเอง ต่อมามีการจัดตั้ง Waikato Flotilla ในช่วงปี 1860-1865 และมีการก่อตั้งกองอาสาสมัครปืนใหญ่ทางเรือเพื่อป้องกันท่าเรือ ในปี 1884 รัฐบาลได้ซื้อเรือตอร์ปิโดแบบ Spar Torpedo 4 ลำ และเริ่มสนับสนุนเรือในกองเรือเสริมออสเตรเลเซีย (Australasian Auxiliary Squadron) ตั้งแต่ปี 1887

ก่อนที่จะมีการก่อตั้งกองทัพเรืออย่างเป็นทางการ ชาวนิวซีแลนด์ได้ร่วมกันระดมทุนสร้างเรือรบ HMS New Zealand ซึ่งเป็นเรือประจัญบานที่สร้างชื่อเสียงอย่างมากในยุทธการจัตแลนด์ (Battle of Jutland)

จนกระทั่งมีการประกาศใช้พระราชบัญญัติป้องกันทางเรือปี 1913 (Naval Defence Act 1913) จึงได้มีการก่อตั้งกองกำลังทางเรือนิวซีแลนด์อย่างเป็นทางการ โดยมีเรือ HMS Philomel เป็นเรือลำแรกที่เข้าประจำการ และในปี 1921 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นกองเรือนิวซีแลนด์แห่งกองทัพเรืออังกฤษ (New Zealand Division of the Royal Navy)

บทบาทในสงครามโลกครั้งที่ 2

เมื่ออังกฤษประกาศสงครามกับเยอรมนีในปี 1939 นิวซีแลนด์ได้ประกาศสงครามทันที ในวันที่ 1 ตุลาคม 1941 พระบาทสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 6 ได้พระราชทานนาม "Royal" ทำให้กองกำลังทางเรือเปลี่ยนชื่อเป็น กองทัพเรือนิวซีแลนด์ (Royal New Zealand Navy - RNZN) และเรือทุกลำจะใช้คำนำหน้าว่า HMNZS (His/Her Majesty's New Zealand Ship)

เรือลาดตระเวนเบา HMS Achilles มีบทบาทสำคัญในยุทธการริเวอร์เพลต (Battle of the River Plate) ในเดือนธันวาคม 1939 ซึ่งเป็นการรบทางเรือครั้งสำคัญครั้งแรกของสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยร่วมมือกับเรืออีกสองลำบีบให้เรือรบเยอรมัน Admiral Graf Spee ต้องจมเรือตัวเองเพื่อหลีกเลี่ยงการสูญเสีย

การสูญเสียและการขยายตัว

นิวซีแลนด์เผชิญกับการสูญเสียครั้งใหญ่ที่สุดเมื่อเรือ HMS Neptune จมลงนอกชายฝั่งลิเบียในวันที่ 19 ธันวาคม 1941 ส่งผลให้ลูกเรือชาวนิวซีแลนด์เสียชีวิตถึง 150 นาย

ในช่วงปลายสงคราม กองทัพเรือนิวซีแลนด์ได้ขยายตัวอย่างมาก โดยมีเรือประจำการมากกว่า 60 ลำ ปฏิบัติการร่วมกับกองทัพเรือสหรัฐฯ ในแปซิฟิก และร่วมกับกองเรือแปซิฟิกของอังกฤษ (British Pacific Fleet) ในยุทธการโอกินาวาและการปฏิบัติการในหมู่เกาะซากิชิมะ

ในเดือนสิงหาคม 1945 เรือ HMNZS Gambia ได้เป็นตัวแทนของนิวซีแลนด์ในพิธีลงนามยอมจำนนของญี่ปุ่น

เหตุการณ์จลาจลและการเปลี่ยนแปลง

ในเดือนเมษายน 1947 เกิดเหตุการณ์จลาจลแบบไม่รุนแรงในหมู่กะลาสีและนายทหารชั้นประทวนบนเรือ 4 ลำและฐานทัพบก 2 แห่ง ซึ่งมีผู้เข้าร่วมถึง 20% ของกะลาสีทั้งหมด เหตุการณ์นี้ส่งผลให้กองทัพเรือต้องถอนเรือ Black Prince ออกจากประจำการ และทำให้การพัฒนาของกองทัพเรือล่าช้าไปนับทศวรรษ

สงครามเกาหลี

ในสงครามเกาหลี นิวซีแลนด์ได้ส่งเรือฟริเกตชั้น Loch จำนวน 6 ลำ ได้แก่ HMNZS Hawea, Kaniere, Pukaki, Rotoiti, Taupo และ Tutira เข้าร่วมปฏิบัติการทางทะเลและสนับสนุนการรบทางบก