โทรทัศน์ไฮบริดแบบแพร่ภาพและบรอดแบนด์ (HbbTV)

โทรทัศน์ไฮบริดแบบแพร่ภาพและบรอดแบนด์ หรือ HbbTV (Hybrid Broadcast Broadband TV) คือมาตรฐานอุตสาหกรรม (ETSI TS 102 796) และโครงการริเริ่มเพื่อสร้างความเป็นเอกภาพในการส่งมอบความบันเทิงผ่านการแพร่ภาพ (Broadcast), อินเทอร์เน็ตโปรโตคอลโทรทัศน์ (IPTV) และบรอดแบนด์ (Broadband) ไปยังผู้บริโภคผ่านทางโทรทัศน์อัจฉริยะ (Smart TV) และกล่องรับสัญญาณ (Set-top box) โดยมีเป้าหมายเพื่อสร้างแพลตฟอร์มเปิดที่เป็นทางเลือกแทนเทคโนโลยีแบบปิด (Proprietary technologies)

กลไกการทำงานและข้อกำหนดทางเทคนิค

HbbTV ช่วยให้โทรทัศน์สามารถแสดงเนื้อหาดิจิทัลจากแหล่งที่มาที่หลากหลายได้ในเวลาเดียวกัน ซึ่งรวมถึง:

• การแพร่ภาพทางโทรทัศน์แบบดั้งเดิม (Traditional Broadcast TV)
• อินเทอร์เน็ต (Internet)
• อุปกรณ์เชื่อมต่อภายในบ้าน (Connected devices)

เพื่อให้สามารถรับชมบริการ HbbTV ได้ ผู้บริโภคจำเป็นต้องมีอุปกรณ์ที่รองรับ เช่น กล่องรับสัญญาณ IPTV แบบไฮบริด หรือ Smart TV ที่มีพอร์ตเชื่อมต่อ Ethernet และมีจูนเนอร์ (Tuner) สำหรับรับสัญญาณแพร่ภาพอย่างน้อยหนึ่งตัว ซึ่งอาจเป็นจูนเนอร์สำหรับโทรทัศน์ดิจิทัลภาคพื้นดิน (DVB-T, DVB-T2), เคเบิลดิจิทัล (DVB-C, DVB-C2) หรือดาวเทียมดิจิทัล (DVB-S, DVB-S2)

ประวัติและการพัฒนา

สมาคม HbbTV (HbbTV Association) ก่อตั้งขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2009 โดยเป็นการรวมตัวกันของโครงการ H4TV จากฝรั่งเศส และโครงการ HTML profil จากเยอรมนี โดยมีการสาธิตการใช้งานครั้งแรกในปี 2009 ในฝรั่งเศสผ่านการถ่ายทอดสดการแข่งขันเทนนิส Roland Garros และในเยอรมนีผ่านดาวเทียม Astra 19.2° East

ต่อมามีการควบรวมองค์กรเพื่อขยายขอบเขตของมาตรฐาน ดังนี้:

• ปี 2014: ควบรวมกับ Open IPTV Forum เพื่อให้ครอบคลุมบริการ IPTV และ OTT (Over-the-top) เนื่องจากตลาดเหล่านี้มีการหลอมรวมกันมากขึ้น
• ปี 2016: ควบรวมกับ Smart TV Alliance (ก่อตั้งโดย LG, Panasonic, Toshiba และ TP Vision) เพื่อปรับปรุงข้อกำหนดให้รองรับบริการ OTT และทำให้มาตรฐานมีความกระชับยิ่งขึ้น

การประยุกต์ใช้งานและผลิตภัณฑ์

บริการที่ส่งผ่านมาตรฐาน HbbTV มีความหลากหลายและเน้นการโต้ตอบกับผู้ใช้ (Interactivity) เช่น:

• บริการดูย้อนหลัง (Catch-up services) และวิดีโอออนดีมานด์ (Video-on-demand)
• ผังรายการอิเล็กทรอนิกส์ (EPG) แบบปรับแต่งได้
• การโฆษณาแบบโต้ตอบ (Interactive advertising) และการลงคะแนนเสียง (Voting)
• แอปพลิเคชันมัลติมีเดีย เกม และเครือข่ายสังคมออนไลน์

ตัวอย่างการใช้งานที่สำคัญคือการเปิดตัว "OpApp" โดย Panasonic และ Samsung ในปี 2019 ซึ่งช่วยให้ Smart TV สามารถรับบริการจากแพลตฟอร์มดาวเทียม HD+ ในเยอรมนีได้โดยไม่ต้องใช้กล่องรับสัญญาณ (Set-top box) หรือการ์ดสมาร์ทการ์ด (Smartcard) โดยใช้แอปพลิเคชันเสมือนเป็นกล่องรับสัญญาณภายในตัวเครื่อง

ประโยชน์ของระบบไฮบริด

ระบบ HbbTV ช่วยให้ผู้ใช้เข้าถึงเนื้อหาได้กว้างขวางขึ้นผ่านอุปกรณ์เดียว โดยสามารถสลับระหว่างการรับชมรายการสดจากการแพร่ภาพ และการเข้าถึงเนื้อหาที่สร้างโดยผู้ใช้ (User-generated content) ที่เก็บไว้ในฮาร์ดไดรฟ์ภายนอกหรือระบบคลาวด์ รวมถึงการเข้าถึงแอปพลิเคชันอินเทอร์เน็ตขั้นสูง ซึ่งตอบโจทย์พฤติกรรมการบริโภคสื่อที่เปลี่ยนแปลงไปในปัจจุบัน