ภาวะโปรอินซูลินในเลือดสูง

ภาวะโปรอินซูลินในเลือดสูง (Hyperproinsulinemia) คือสภาวะทางการแพทย์ที่ร่างกายไม่สามารถแปรรูปโปรอินซูลิน (Proinsulin) ให้กลายเป็นอินซูลินที่สมบูรณ์ได้เพียงพอ ก่อนที่จะมีการหลั่งเข้าสู่กระแสเลือด ส่งผลให้ในเลือดมีสัดส่วนของอินซูลินในรูปแบบที่ไม่สมบูรณ์ (Immature forms) สูงกว่าปกติ ทั้งในสภาวะอดอาหารและสภาวะที่ถูกกระตุ้นด้วยกลูโคส

กลไกการเกิดและคำจำกัดความ

คำว่า Hyperproinsulinemia มาจากรากศัพท์สามส่วน ได้แก่ Hyper- (สูง), Proinsulin (โมเลกุลอินซูลินที่ยังไม่สมบูรณ์) และ -emia (สภาวะในเลือด) โดยในทางการแพทย์ การวัดค่าความสามารถในการทำปฏิกิริยากับแอนติบอดีของอินซูลิน (Insulin immunoreactivity) จะครอบคลุมถึงโมเลกุลทั้งหมดที่แอนติบอดีสามารถตรวจจับได้ ซึ่งรวมถึงทั้งอินซูลินที่สมบูรณ์ โปรอินซูลิน และสารที่มีลักษณะคล้ายโปรอินซูลิน

ความเกี่ยวข้องกับโรคเบาหวาน

ภาวะนี้พบได้บ่อยในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 (Type 2 diabetes) โดยสาเหตุของการเกิดภาวะโปรอินซูลินในเลือดสูงในผู้ป่วยกลุ่มนี้อาจเกิดจากสองปัจจัยหลัก:

• ความบกพร่องของเบต้าเซลล์ (β-cells defect): ความผิดปกติโดยตรงที่เกิดขึ้นภายในเซลล์เบต้าของตับอ่อน ซึ่งทำหน้าที่ผลิตและหลั่งอินซูลิน
• ผลกระทบจากระดับน้ำตาลในเลือดสูง (Hyperglycemia): การที่ระดับน้ำตาลในเลือดสูงอย่างต่อเนื่องส่งผลให้เกิดการควบคุมการทำงานของเซลล์ที่ผิดปกติ (Cell dysregulation) ทำให้กระบวนการแปรรูปโปรอินซูลินเป็นไปอย่างไม่มีประสิทธิภาพ

สาเหตุทางพันธุกรรม

นอกจากปัจจัยด้านโรคเบาหวานแล้ว ภาวะโปรอินซูลินในเลือดสูงยังสามารถเกิดจากความผิดปกติของยีนบางตำแหน่ง (Alleles) ของอินซูลิน ซึ่งนำไปสู่โรคเบาหวานชนิดที่ 1 แบบยีนเดี่ยว (Monogenic forms of type 1 diabetes) โดยความแปรผันของยีน INS สามารถทำให้กระบวนการพับตัวของโปรอินซูลินผิดปกติ ส่งผลให้ไม่สามารถตัดแบ่งโมเลกุลให้เป็นอินซูลินที่สมบูรณ์ได้