ตลาดหลักทรัพย์ IEX นวัตกรรมเพื่อความเท่าเทียมในการซื้อขายหุ้น

ตลาดหลักทรัพย์ IEX (Investors Exchange หรือ IEX Exchange) เป็นตลาดหลักทรัพย์ในสหรัฐอเมริกาที่ก่อตั้งขึ้นในปี 2012 โดยมีวัตถุประสงค์หลักเพื่อลดผลกระทบจากการซื้อขายความถี่สูง (High-Frequency Trading หรือ HFT) ซึ่งมักสร้างความได้เปรียบที่ไม่เป็นธรรมให้กับผู้เล่นรายใหญ่ที่มีเทคโนโลยีความเร็วสูง

ประวัติและการก่อตั้ง

IEX ก่อตั้งโดย แบรด คัตซูยามะ (Brad Katsuyama) และ โรแนน ไรอัน (Ronan Ryan) โดยเริ่มเปิดให้มีการซื้อขายครั้งแรกเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2013 สำนักงานใหญ่ของ IEX ตั้งอยู่ที่ 3 World Trade Center ในนครนิวยอร์ก ในขณะที่เครื่องมือจับคู่คำสั่งซื้อขาย (Matching Engine) ตั้งอยู่ที่เมืองวีฮอเคน รัฐนิวเจอร์ซีย์

จุดเริ่มต้นของ IEX ได้รับการถ่ายทอดผ่านหนังสือชื่อ Flash Boys: A Wall Street Revolt (2014) โดย ไมเคิล ลูอิส ซึ่งบอกเล่าเรื่องราวการต่อสู้กับระบบการซื้อขายที่เอื้อประโยชน์ต่อกลุ่ม HFT

การรับรองจากหน่วยงานกำกับดูแล

เมื่อวันที่ 17 มิถุนายน 2016 สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ของสหรัฐฯ (SEC) ได้อนุมัติให้ IEX เป็นตลาดหลักทรัพย์อย่างเป็นทางการ และต่อมาในวันที่ 24 ตุลาคม 2017 IEX ได้รับการอนุมัติให้สามารถรับจดทะเบียนบริษัทมหาชนได้

ในช่วงแรก IEX พยายามดึงดูดบริษัทให้ย้ายมาจดทะเบียนโดยเสนอค่าธรรมเนียมที่ต่ำกว่าคู่แข่งอย่าง NYSE และ Nasdaq อย่างมาก โดยเสนอให้จดทะเบียนฟรีในช่วง 5 ปีแรก ก่อนจะคิดค่าธรรมเนียมรายปีคงที่ที่ 50,000 ดอลลาร์ อย่างไรก็ตาม ในเดือนกันยายน 2019 IEX ได้ประกาศยุติธุรกิจการรับจดทะเบียนบริษัท (Listing Business)

นวัตกรรม "Speed Bump" และกลไกการทำงาน

นวัตกรรมที่โดดเด่นที่สุดของ IEX คือการติดตั้งขดลวดใยแก้วนำแสง (Optical Fiber) ความยาว 38 ไมล์ (ประมาณ 61 กิโลเมตร) ไว้หน้าเครื่องมือจับคู่คำสั่งซื้อขาย ซึ่งทำให้เกิดความล่าช้าของสัญญาณประมาณ 350 ไมโครวินาที หรือที่เรียกว่า "Speed Bump"

กลไกนี้ถูกออกแบบมาเพื่อลบความได้เปรียบด้านความเร็วของนักเทรด HFT ที่มักใช้กลยุทธ์ "Liquidity Fading" หรือการตรวจจับคำสั่งซื้อขายที่กำลังส่งไปยังตลาดอื่น ๆ แล้วรีบถอนสภาพคล่องออกก่อนที่คำสั่งนั้นจะมาถึง การสร้างความล่าช้าที่เท่าเทียมกันนี้ช่วยให้ราคาตลาดมีความเสถียรและเป็นธรรมต่อผู้ลงทุนรายย่อยและสถาบันมากขึ้น

หลักการดำเนินงานเพื่อความโปร่งใส

IEX ยึดถือหลักการ "เล่นอย่างยุติธรรม" (Play Fair) โดยมีแนวทางปฏิบัติ ดังนี้:

• การเปิดเผยกฎการจับคู่: เผยแพร่กฎที่ใช้ในเครื่องมือจับคู่คำสั่งซื้อขายอย่างชัดเจน
• ประเภทคำสั่งซื้อขายที่เรียบง่าย: จำกัดประเภทคำสั่งซื้อขายให้เหลือเพียงรูปแบบที่จำเป็นและเข้าใจง่าย เช่น Market, Limit และ Pegged orders
• ค่าธรรมเนียมคงที่: คิดค่าธรรมเนียมคงที่สำหรับคำสั่งซื้อขายส่วนใหญ่ เพื่อลดความซับซ้อน
• การปฏิเสธการ Co-location: ไม่อนุญาตให้นักเทรดนำเซิร์ฟเวอร์มาตั้งไว้ใกล้กับเซิร์ฟเวอร์ของตลาดหลักทรัพย์ เพื่อป้องกันการได้เปรียบด้านระยะทาง
• ไม่จ่ายค่าตอบแทนสำหรับ Order Flow: ปฏิเสธการจ่ายเงินเพื่อแลกกับคำสั่งซื้อขาย (Payment for Order Flow) ซึ่งเป็นแนวทางที่แตกต่างจากโบรกเกอร์หลายแห่งในปัจจุบัน