เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์โอลกา รางวัลสำหรับสตรีผู้ทำคุณประโยชน์

เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์โอลกา (ภาษารัสเซีย: Знак отличия Святой Равноапостольной Княгини Ольги) เป็นรางวัลที่เคยมีอยู่เพียงช่วงสั้นๆ ระหว่างปี ค.ศ. 1913 ถึง 1917 โดยถูกสถาปนาขึ้นโดยจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย เมื่อวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ. 1913 เพื่อเฉลิมฉลองครบรอบ 300 ปีของราชวงศ์โรมานอฟ

รางวัลนี้ถูกกำหนดให้เป็นรางวัลพิเศษสำหรับสตรีเท่านั้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเชิดชูเกียรติคุณของสตรีผู้มีผลงานโดดเด่นในด้านการบริการสาธารณะและการบริการชุมชน รวมถึงการกระทำและผลงานที่เป็นประโยชน์ต่อเพื่อนมนุษย์

ประวัติความเป็นมา

การสร้างรางวัลนี้ถูกประกาศให้ตรงกับวันครบรอบของราชวงศ์โรมานอฟในปี ค.ศ. 1913 และได้รับชื่อตาม เซนต์โอลกา (ค.ศ. 890–969) ผู้ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้เผยแผ่ศาสนาคริสต์กลุ่มแรกๆ ให้แก่ชาวคีวานรุส อย่างไรก็ตาม รางวัลนี้ไม่ได้รับการอนุมัติอย่างเป็นทางการจนกระทั่งวันที่ 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1915

บนตัวเครื่องราชอิสริยาภรณ์จะมีการจารึกวันที่ครบรอบของจักรวรรดิโรมานอฟ คือ "21 กุมภาพันธ์ 1613-1913" โดยแบ่งออกเป็น 3 ระดับชั้นความดีความชอบ ดังนี้:

• ระดับที่ 1: กางเขนไบแซนไทน์เคลือบอีนาเมลสีทองและสีฟ้าอ่อน ประดับบนไหล่ซ้ายโดยแขวนด้วยโบว์สีขาว
• ระดับที่ 2: กางเขนไบแซนไทน์เคลือบอีนาเมลสีเงินและสีฟ้าอ่อน ประดับบนไหล่ซ้ายโดยแขวนด้วยโบว์สีขาว
• ระดับที่ 3: กางเขนไบแซนไทน์สีเงินเรียบๆ ขนาดเล็กกว่า ประดับบนไหล่ซ้ายโดยแขวนด้วยคงโบว์สีขาว

ตามระเบียบการมอบรางวัลนี้ จะมีการมอบให้เพียงปีละ 2 ครั้งเท่านั้น คือในวันที่ 23 เมษายน ซึ่งเป็นวันเกิดของจักรพรรดินีอเล็กซานดรา เฟโดรอฟนา และวันที่ 14 พฤศจิกายน ซึ่งเป็นวันเกิดของพระพันปีหลวงมาเรีย เฟโดรอฟนา

การมอบรางวัลในความเป็นจริง

เนื่องจากกฎระเบียบที่เข้มงวดและความล่าช้าทางด้านธุรการ ทำให้รางวัลนี้ถูกมอบให้เพียงครั้งเดียว (ในระดับชั้นที่สอง) ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 1 โดยผู้ได้รับรางวัลคือ เวรา นิโคลเยฟนา ปานาเยวา (Vera Nikolayevna Panayeva) หญิงม่ายของพันเอกอาร์คาดี อเล็กซานโดรวิช ปานาเยฟ ผู้ซึ่งสูญเสียบุตรชายสามคนในการรบในสงคราม เธอได้รับเงินบำนาญตลอดชีวิตจำนวน 3,000 รูเบิล และเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1923

การเรียกชื่อและรางวัลที่เกี่ยวข้อง

แม้ว่ารางวัลนี้จะถูกแปลเป็นภาษาอังกฤษว่า "The Order of Saint Olga" แต่ในทางราชการไม่ได้ใช้ชื่อนี้ โดยชื่ออย่างเป็นทางการคือ "เครื่องหมายเชิดชูเกียรติของเจ้าหญิงโอลกาผู้ศักดิ์สิทธิ์และเสมอภาคกับอัครสาวก" (The Insignia of the Holy Saint Princess Olga)

ในปัจจุบัน มีรางวัลที่เกี่ยวข้องในประเทศอื่นๆ ดังนี้:

• มอสโกพาเทรียร์คเกต: มอบเครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์โอลกา (Order of Saint Olga, Equal-of-the-Apostles) ให้แก่สตรี โดยชั้นที่หนึ่งจะมอบให้เฉพาะสตรีที่เป็นประมุขแห่งรัฐเท่านั้น เช่น ไวรา วิกเก-ไฟรเบอร์กา ประธานาธิบดีของลัตเวีย
• ยูเครน: สถาปนาเครื่องราชอิสริยาภรณ์เจ้าหญิงโอลกา (Order of Princess Olga) ในปี ค.ศ. 1997
• ราชอาณาจักรกรีซ: เคยมีเครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์โอลกาและเซนต์โซเฟีย ซึ่งเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ของราชวงศ์ โดยแบ่งเป็น 4 ชั้น ได้แก่ แกรนด์ครอส, ชั้นที่สอง, ชั้นที่สาม และชั้นที่สี่