อีซาค ยากลอม นักคณิตศาสตร์และผู้บุกเบิกการเขียนตำราคณิตศาสตร์เชิงประยุกต์

อีซาค ยากลอม (Isaak Moiseevich Yaglom; 6 มีนาคม ค.ศ. 1921 – 17 เมษายน ค.ศ. 1988) เป็นนักคณิตศาสตร์ชาวโซเวียตและผู้เขียนหนังสือคณิตศาสตร์ยอดนิยมที่มีชื่อเสียงระดับนานาชาติ ผลงานของเขามักเน้นไปที่การทำให้แนวคิดทางคณิตศาสตร์ที่ซับซ้อนกลายเป็นเรื่องที่เข้าใจง่ายสำหรับนักเรียนและนักศึกษา โดยมักร่วมเขียนกับ อากิวา ยากลอม (Akiva Yaglom) ฝาแฝดของเขา

ประวัติและการศึกษา

ยากลอมเริ่มการศึกษาระดับอุดมศึกษาที่มหาวิทยาลัยแห่งรัฐมอสโก (Moscow State University) ในปี ค.ศ. 1938 ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง เขาได้อาสาสมัครเข้าร่วมกองทัพ แต่เนื่องจากมีปัญหาทางสายตา (สายตาสั้น) จึงได้รับการยกเว้นจากการรับราชการทหาร ในช่วงการอพยพของมอสโก เขาและครอบครัวได้ย้ายไปยังเมืองสเวิร์ดลอฟสค์ (Sverdlovsk) ในเทือกเขาอูราล

เขาสำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยแห่งรัฐสเวิร์ดลอฟสค์ในปี ค.ศ. 1942 และเข้าศึกษาต่อในระดับบัณฑิตศึกษาภายใต้การดูแลของ เวเนียมิน คากัน (Veniamin Kagan) นักเรขาคณิตผู้เชี่ยวชาญ โดยยากลอมได้ป้องกันวิทยานิพนธ์ปริญญาเอก (Ph.D.) ในปี ค.ศ. 1945 ซึ่งเนื้อหาเน้นเรื่องเมตริกแบบโปรเจกทีฟบนระนาบและความเชื่อมโยงกับจำนวนเชิงซ้อนประเภทต่างๆ

เส้นทางอาชีพและตำแหน่งทางวิชาการ

ตลอดอาชีพการทำงาน ยากลอมได้ดำรงตำแหน่งในสถาบันการศึกษาหลายแห่ง ดังนี้:

• สถาบันพลังงานมอสโก (1946): อาจารย์ผู้สอนวิชาคณิตศาสตร์
• มหาวิทยาลัยแห่งรัฐมอสโก (1946–1949): อาจารย์ประจำภาควิชาการวิเคราะห์และเรขาคณิตเชิงอนุพันธ์
• สถาบันครุศาสตร์โอเรโฮโว-ซูเอโว (1949–1956): อาจารย์ผู้สอนวิชาคณิตศาสตร์
• สถาบันครุศาสตร์แห่งรัฐเลนิน มอสโก (1956–1968): ได้รับปริญญาเอกทางวิทยาศาสตร์ (D.Sc.) ในปี ค.ศ. 1965
• สถาบันโลหะวิทยาภาคค่ำมอสโก (1968–1974): ศาสตราจารย์ด้านคณิตศาสตร์
• มหาวิทยาลัยแห่งรัฐยาโรสลาฟล์ (1974–1983): ศาสตราจารย์ด้านคณิตศาสตร์
• สถาบันวิทยาศาสตร์ครุศาสตร์ (1984–1988): ที่ปรึกษาทางเทคนิค

ผลงานทางวิชาการที่สำคัญ

เรขาคณิตแบบอัฟฟีนและโปรเจกทีฟ

ในปี ค.ศ. 1962 ยากลอมและ วลาดีมีร์ จี. แอชคินูเซ (Vladimir G. Ashkinuse) ได้ตีพิมพ์หนังสือ Ideas and Methods of Affine and Projective Geometry ในภาษารัสเซีย ซึ่งเน้นหนักไปที่เรขาคณิตแบบอัฟฟีน โดยมีการพัฒนาแนวคิดเรื่องมุมไฮเพอร์โบลิกผ่านพื้นที่ของเซกเตอร์ไฮเพอร์โบลิก และมีการนำเสนอทฤษฎีบทของรูธ (Routh's theorem) ไว้อย่างละเอียด

ผลงานที่ได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษ

ยากลอมเขียนหนังสือมากกว่า 40 เล่มและบทความจำนวนมาก โดยมีผลงานเด่นที่ได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษ ดังนี้:

• Complex Numbers in Geometry (1968): นำเสนอการใช้ระนาบจำนวนเชิงซ้อนสามรูปแบบในเรขาคณิต รวมถึงพิกัดเส้นในระนาบยุคลิดและโลบาเชฟสกี รวมถึงเรขาคณิตแบบอินเวอร์ซีฟ
• Geometric Transformations (1962, 1968, 1973, 2009): ชุดหนังสือที่ได้รับความนิยมอย่างมากในสหรัฐอเมริกา โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สนับสนุนแนวคิด "คณิตศาสตร์ใหม่" (New Math) ซึ่งต่อมาได้รับการตีพิมพ์โดยสมาคมคณิตศาสตร์แห่งอเมริกา (MAA)
• A Simple Non-Euclidean Geometry and Its Physical Basis (1979): หนังสือที่อธิบายเรขาคณิตกาลิเลียน (Galilean geometry) และหลักการสัมพัทธภาพของกาลิเลโอ โดยเชื่อมโยงโปรแกรมเออร์ลันเกอร์ (Erlanger Program) ของไคลน์ เข้ากับหลักการทางฟิสิกส์และจลนศาสตร์

ความสนใจที่หลากหลาย

ยากลอมไม่ได้เป็นเพียงนักคณิตศาสตร์ แต่เขายังมีความสนใจในศาสตร์แขนงอื่นอย่างกว้างขวาง ทั้งในด้านประวัติศาสตร์ ปรัชญา วรรณกรรม และศิลปะ เขาเคยบรรยายเรื่องของ อเล็กซานเดอร์ บล็อก (Alexander Blok), อันนา อัคมาโตวา (Anna Akhmatova) และศิลปินชาวดัตช์ เอ็ม. ซี. เอสเชอร์ (M. C. Escher) นอกจากนี้เขายังมีส่วนร่วมในชมรมภาพยนตร์และชมรมดนตรี รวมถึงการประชุมด้านภาษาศาสตร์คณิตศาสตร์และสัญวิทยา (Semiotics)