ฌัก-อ็องเดร แนฌง นักปรัชญาสสารนิยมและบรรณาธิการยุคแสงสว่าง

ฌัก-อ็องเดร แนฌง (Jacques-André Naigeon; 15 กรกฎาคม 1738 – 28 กุมภาพันธ์ 1810) เป็นศิลปิน นักปรัชญาสสารนิยมสายอเทวนิยม บรรณาธิการ และนักเขียนชาวฝรั่งเศส เขามีชื่อเสียงจากการมีส่วนร่วมในโครงการสารานุกรม (Encyclopédie) และการเป็นผู้เรียบเรียงต้นฉบับผลงานของบารอน ดอลโบลบาค และเดอนี ดิเดโร

ประวัติและการทำงาน

ในช่วงแรก แนฌงได้ทดลองทำงานด้านจิตรกรรมและประติมากรรม ก่อนจะกลายเป็นเพื่อนสนิทและผู้ช่วยของเดอนี ดิเดโร โดยเขาได้ช่วยดิเดโรในการจัดทำสารานุกรม ต่อมาแนฌงได้เข้าร่วมกลุ่ม Coterie Holbachique ซึ่งเป็นกลุ่มนักคิดหัวรุนแรงในยุคแสงสว่าง (Enlightenment) ที่รวมตัวกัน ณ ซาลอนของบารอน ดอลโบลบาค ในปารีส

แนฌงยอมรับหลักการอเทวนิยมของบารอน ดอลโบลบาค และร่วมมือกับเขาในการผลิตผลงาน โดยทำหน้าที่ดูแลการพิมพ์แบบลับๆ ในเมืองอัมสเตอร์ดัม รวมถึงการเรียบเรียงผลงานเรื่อง Morale Universelle และ Essai sur les préjugés นอกจากนี้ เขายังใช้ความเชี่ยวชาญด้านวรรณกรรมคลาสสิกในการเรียบเรียงคำแปลภาษาฝรั่งเศสของผลงานเซเนกา (Seneca) ซึ่งเริ่มต้นโดย นิโคลัส ลา กรองจ์ และตีพิมพ์ร่วมกับผลงาน Essai sur les régnes de Claude et de Néron ของดิเดโรในปี 1778 รวมถึงการเรียบเรียงความเรียงของมงแตญ (Montaigne) และคำแปลจดหมายทางปรัชญาของโทแลนด์ (Toland)

บทบาทในฐานะผู้ดูแลมรดกทางวรรณกรรมของดิเดโร

หลังจากเดอนี ดิเดโร แต่งตั้งให้เขาเป็นผู้จัดการมรดกทางวรรณกรรม แนฌงจึงกลายเป็นบรรณาธิการ ผู้รวบรวม และผู้เขียนคำอธิบายประกอบผลงานของดิเดโร เขาได้ตีพิมพ์ผลงานของดิเดโรฉบับไม่สมบูรณ์ในปี 1798 พร้อมกับเขียน Mémoires historiques et philosophiques sur la vie et les ouvrages de Diderot ซึ่งเป็นบทวิจารณ์และบันทึกเกี่ยวกับชีวิตและผลงานของดิเดโรที่ยังเขียนไม่เสร็จ

ผลงานเขียนและทัศนะทางปรัชญา

ผลงานเขียนชิ้นเดียวที่แนฌงเขียนขึ้นด้วยตนเองอย่างเป็นเอกเทศคือ Le militaire philosophe, ou Difficultés sur la religion, proposées au Père Malebranche (ตีพิมพ์ในลอนดอนและอัมสเตอร์ดัม ปี 1768) ซึ่งดัดแปลงมาจากต้นฉบับนิรนาม และมีบทสุดท้ายที่เขียนโดยบารอน ดอลโบลบาค เนื้อหาของงานชิ้นนี้เน้นการนำเสนอข้อโต้แย้งแบบอเทวนิยม การต่อต้านคริสต์ศาสนา และสสารนิยมแบบกำหนดสภาวะ (Determinist Materialist) ซึ่งเป็นแนวคิดหลักในวรรณกรรมหัวรุนแรงช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 18

แนฌงยังคงโจมตีศาสนาอย่างต่อเนื่องในส่วนของ Dictionary of Ancient and Modern Philosophy ภายใน Encyclopédie méthodique (1791–1794) และในปี 1790 เขาได้ส่งหนังสือถึงสมัชชาแห่งชาติ (National Assembly) เรื่อง Adresse à l'Assemblée nationale sur la liberté des opinions เพื่อเรียกร้องเสรีภาพในการแสดงออกและการพิมพ์อย่างสมบูรณ์ โดยเสนอให้ตัดคำว่า "พระเจ้า" และ "ศาสนา" ออกจากคำประกาศสิทธิมนุษยชนและพลเมือง

นอกจากนี้ เขายังมีทัศนะวิพากษ์วิจารณ์ฌอง-ฌัก รูสโซ อย่างรุนแรง โดยเชื่อว่าในปี 1792 เพื่อที่จะรักษาการปฏิวัติฝรั่งเศสให้คงอยู่ จำเป็นต้องเอาชนะแนวคิดของรูสโซและเชิดชูความสำคัญของเหตุผลให้สูงขึ้น