ฌอง โฌเซ มาร์ชองด์ นักวิจารณ์ศิลปะและภาพยนตร์ชาวฝรั่งเศส

ฌอง โฌเซ มาร์ชองด์ (4 สิงหาคม 1920 – 8 มีนาคม 2011) เป็นนักวิจารณ์ศิลปะ ภาพยนตร์ และวรรณกรรมชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียง ผู้ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการบันทึกประวัติศาสตร์ทางวัฒนธรรมของศตวรรษที่ 20 ผ่านงานเขียนและสื่อโทรทัศน์

ประวัติและการทำงาน

มาร์ชองด์เกิดเมื่อวันที่ 14 สิงหาคม 1920 ในกรุงปารีส เขาอาสาสมัครเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่สอง (1939–1945) และหลังจากความพ่ายแพ้ของฝรั่งเศสในปี 1940 เขาได้ทำงานที่หอสมุดแห่งชาติฝรั่งเศส (Bibliothèque nationale de France) และร่วมเขียนบทความในวารสารหลายฉบับ เช่น Poésie 40, Confluences และ Les Cahiers du Sud

หลังจากการปลดปล่อยฝรั่งเศสในปี 1944 โรเจอร์ เกรเนียร์ ได้ช่วยให้เขาได้รับตำแหน่งนักวิจารณ์ศิลปะให้กับหนังสือพิมพ์ Combat ซึ่งทำให้เขาได้พบกับบุคคลสำคัญอย่าง ปาสกาล ปิอา, อัลแบร์ กามู และ มอริซ นาโด

บทบาทในฐานะนักวิจารณ์และนักการเมือง

มาร์ชองด์เป็นสมาชิกของพรรค Rally of the French People (RPF) ในปี 1947 ซึ่งเป็นพรรคการเมืองสายกอลลิสต์ (Gaullist) นอกจากนี้ เขายังมีบทบาทสำคัญในการวิจารณ์ศิลปะ โดยเขาเป็นผู้เขียนคำนำในแคตตาล็อกของนิทรรศการ L'Imaginaire ในปี 1947 ซึ่งเขาได้นิยามลักษณะงานศิลปะของกลุ่มนี้ว่าเป็น "นามธรรมเชิงกวี" (lyrical abstraction)

เขายังมีความเชื่อมโยงระหว่างกวีอย่าง อองรี มิโช (Henri Michaux) กับลัทธิเหนือจริง (Surrealism) ของ อองเดร เบรตอง โดยเขามองว่ามิโชเป็น "เซอร์เรียลลิสต์ที่แท้จริง ผู้ซึ่งลบคำพูดและมอบผลผลิตใต้ดินของจิตใจให้แก่เราในสถานะบริสุทธิ์"

การทำงานในสื่อโทรทัศน์

ในช่วงต้นทศวรรษ 1960 มาร์ชองด์ก้าวขึ้นเป็นหัวหน้าแผนกภาพยนตร์ของ Office de Radiodiffusion Télévision Française (ORTF) ในปี 1968 เขาและโดมินิก เดอ รูซ์ ได้สร้างภาพยนตร์สารคดีเกี่ยวกับพยานในยุคของ กีโยม อะโปลิแนร์ (Guillaume Apollinaire) โดยได้รับการสนับสนุนจาก ปิแอร์ ซับบาก

ต่อมาเขาได้สร้างซีรีส์โทรทัศน์ชุด "Les Archives du XXe siècle" ซึ่งได้สัมภาษณ์บุคคลสำคัญทางวัฒนธรรมร่วมสมัยกว่า 150 คน ตั้งแต่ เรย์มอนด์ อาเบลลิโอ ไปจนถึง ฌอง วีเนอร์ ซึ่งเป็นการบันทึกประวัติศาสตร์ที่มีค่าอย่างยิ่ง

ความหลงใหลในหนังสือและการสะสม

มาร์ชองด์เป็นนักสะสมหนังสือตัวยง โดยในปี 1999 เขาได้มอบหนังสือเกือบ 40,000 เล่มให้กับสถาบันความทรงจำแห่งการพิมพ์ (Institut de la Mémoire de l’Edition - IMEC) เพื่อการอนุรักษ์

นอกจากนี้ เขายังใช้เวลาหลายปีในการวิจัยชีวิตและผลงานของ ชาร์เลอมาญ-อิสชีร์ เดฟอนเทเนย์ (Charlemagne-Ischir Defontenay) ผู้เขียนนิยายวิทยาศาสตร์ยุคแรกเริ่มเรื่อง Star, ou Psi de Cassiopèe (1854) และได้เขียนคำนำให้กับหนังสือฉบับพิมพ์ครั้งที่สองในปี 1972

ฌอง โฌเซ มาร์ชองด์ เสียชีวิตเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2011 ในกรุงปารีส ขณะมีอายุได้ 90 ปี