อาณาจักรกาลิเซีย ประวัติศาสตร์และการเมืองของดินแดนตะวันตกเฉียงเหนือของไอบีเรีย

อาณาจักรกาลิเซีย (Kingdom of Galicia) เป็นหน่วยการเมืองในยุโรปตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งในช่วงที่รุ่งเรืองที่สุดครอบคลุมพื้นที่ทางตะวันตกเฉียงเหนือทั้งหมดของคาบสมุทรไอบีเรีย อาณาจักรนี้มีวิวัฒนาการที่ซับซ้อน โดยเริ่มจากการเป็นที่ตั้งถิ่นฐานของชาวเยอรมันเผ่าซูเอบี ก่อนจะกลายเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรเลออน และท้ายที่สุดถูกผนวกเข้ากับมงกุฎแห่งคาสตีลและสเปน

ต้นกำเนิดและการก่อตั้ง (ศตวรรษที่ 5)

รากฐานของอาณาจักรเริ่มต้นขึ้นในศตวรรษที่ 5 เมื่อชาวซูเอบี (Suebi) เข้ามาตั้งถิ่นฐานอย่างถาวรในจังหวัดกัลลาเซีย (Gallaecia) ของโรมัน โดยกษัตริย์เฮอร์เมอริก (Hermeric) ได้ทำข้อตกลงกับจักรพรรดิโฮโนริอุสแห่งโรมัน เพื่อขอรับมอบดินแดนในกาลิเซีย ชาวซูเอบีได้สถาปนาเมืองบราการา ออกุสตา (Bracara Augusta) หรือเมืองบรากาในปัจจุบันเป็นเมืองหลวง

ในช่วงแรก อาณาจักรนี้ถูกเรียกว่า Regnum Suevorum (อาณาจักรของชาวซูเอบี) แต่ต่อมาได้เปลี่ยนมาใช้ชื่อ Regnum Galliciense (อาณาจักรกาลิเซีย) เนื่องจากความแตกต่างระหว่างชาวกัลลาเซียพื้นเมืองและชาวซูเอบีเริ่มเลือนหายไป จนเกิดการใช้คำเรียกกษัตริย์ว่า "กษัตริย์แห่งกาลิเซีย" (Regem Galliciae) อย่างแพร่หลาย

อาณาจักรซูเอบี (ค.ศ. 409–585)

อาณาจักรซูเอบีมีความมั่นคงค่อนข้างมากในช่วงปี ค.ศ. 409 ถึง 585 โดยมีเหตุการณ์สำคัญดังนี้:

• การตั้งถิ่นฐาน: ในปี ค.ศ. 409 ดินแดนกัลลาเซียถูกแบ่งระหว่างชาวแวนดัล (Hasdingi Vandals) ทางตะวันออก และชาวซูเอบีทางชายฝั่ง โดยชาวซูเอบีตั้งถิ่นฐานหลักในพื้นที่ที่ปัจจุบันคือโปรตุเกสตอนเหนือและกาลิเซียตะวันตก
• การขยายอำนาจ: ภายใต้การนำของกษัตริย์เรคิลา (Rechila) ชาวซูเอบีได้ขยายอำนาจลงไปทางใต้และตะวันออก ยึดครองเมืองเมริดาและเซวิลล์ ซึ่งเป็นเมืองหลวงของจังหวัดลูซิทาเนียและเบติกาของโรมัน
• การเปลี่ยนศาสนา: กษัตริย์เรคิอาร์ (Rechiar) เป็นกษัตริย์เยอรมันคนแรกในยุโรปหลังยุคโรมันที่เปลี่ยนมานับถือศาสนาคริสต์นิกายไนซีน (Nicene Christianity) ในปี ค.ศ. 449 และเป็นคนแรกที่ผลิตเหรียญกษาปณ์ในดินแดนโรมันโบราณ

การเปลี่ยนผ่านสู่ยุคกลางและอาณาจักรเลออน

ในต้นศตวรรษที่ 10 อาณาจักรกาลิเซียถูกก่อตั้งขึ้นอีกครั้งหลังจากการแบ่งอาณาจักรแอสตูเรียส (Kingdom of Asturias) ในปี ค.ศ. 910 ภายหลังการสิ้นพระชนม์ของกษัตริย์อัลฟอนโซที่ 3 โดยพระราชโอรสได้แบ่งดินแดนกัน ซึ่งกษัตริย์ออร์โดโญที่ 2 (Ordoño II) ได้รับมรดกเป็นกาลิเซีย

แม้กาลิเซียจะมีสถานะเป็นหน่วยการเมืองที่แยกจากกัน แต่ยังคงมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับอาณาจักรเลออนและแอสตูเรียสผ่านสายสัมพันธ์ทางราชวงศ์ ต่อมาออร์โดโญที่ 2 ได้รวมกาลิเซียเข้ากับอาณาจักรเลออนเมื่อพระองค์ได้รับสืบทอดอาณาจักรเลออน

การบริหารและเมืองหลวง

ในศตวรรษที่ 11 เมืองซานติอาโกเดกอมโปสเตลา (Compostela) ได้กลายเป็นเมืองหลวงของกาลิเซีย ขณะที่การประกาศเอกราชของโปรตุเกสในปี ค.ศ. 1128 ได้กำหนดขอบเขตทางทิศใต้ของอาณาจักร

การผนวกเข้ากับคาสตีลและสเปน

ในปี ค.ศ. 1230 เมื่อกษัตริย์เฟอร์ดินานด์ที่ 3 แห่งคาสตีลขึ้นครองราชย์ในอาณาจักรเลออน กาลิเซียจึงตกอยู่ภายใต้การควบคุมของมงกุฎแห่งคาสตีล (Crown of Castile) อย่างไรก็ตาม กาลิเซียยังคงมีการต่อต้านการควบคุมจากส่วนกลางและสนับสนุนผู้ท้าชิงบัลลังก์หลายรายในช่วงเวลาต่อมา

จนกระทั่งกษัตริย์คาทอลิก (Catholic Monarchs) ได้นำระบบ Santa Hermandad มาใช้ กาลิเซียจึงถูกสยบอย่างเด็ดขาด และถูกบริหารจัดการภายใต้มงกุฎแห่งคาสตีล (ค.ศ. 1490–1715) และต่อมาภายใต้มงกุฎแห่งสเปน (ค.ศ. 1715–1833) โดยมีสภาตุลาการ (Audiencia Real) และผู้ว่าการรัฐซึ่งควบตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดและประธานสภา

การสิ้นสุดของอาณาจักร

สภากาลิเซีย (Junta or Cortes of the Kingdom of Galicia) เคยประกาศตนเป็นเอกราชในช่วงสั้นๆ ในขณะที่ดินแดนส่วนใหญ่ของสเปนถูกยึดครองโดยกองทัพนโปเลียน (ยกเว้นช่วงเดือนมกราคมถึงกรกฎาคม ค.ศ. 1809) แต่ในที่สุด อาณาจักรและสภากาลิเซียก็ถูกยุบเลิกโดยมาเรีย คริสตินา แห่งบูร์บง-ทูซิซิลีส์ (Maria Cristina of Bourbon-Two Sicilies) ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งสเปน ในปี ค.ศ. 1834