ทนายความแห่งกษัตริย์ บทบาทและประวัติศาสตร์ทางกฎหมายของอังกฤษ

ทนายความแห่งกษัตริย์ (อังกฤษ: King's Advocate หรือ Queen's Advocate เมื่อกษัตริย์เป็นสตรี) คือหนึ่งในเจ้าหน้าที่กฎหมายระดับสูงของมงกุฎ (Law Officers of the Crown) ในระบบกฎหมายของอังกฤษ โดยมีหน้าที่หลักในการเป็นตัวแทนของพระมหากษัตริย์ในศาลศาสนจักร (Ecclesiastical Courts) ของคริสตจักรแห่งอังกฤษ

บทบาทและหน้าที่ในศาลศาสนจักร

ในอดีต การว่าความในศาลศาสนจักรไม่ได้ดำเนินการโดยเนติบัณฑิต (Barristers) ทั่วไป แต่ดำเนินการโดยกลุ่มผู้เชี่ยวชาญที่เรียกว่า Advocates ซึ่งรวมตัวกันอยู่ที่สถาบันที่เรียกว่า Doctor's Commons ทนายความแห่งกษัตริย์จึงทำหน้าที่เป็นหัวหน้าผู้ว่าความที่นำเสนอคดีในนามของพระมหากษัตริย์ภายในเขตอำนาจศาลนี้

การเปลี่ยนแปลงและการสิ้นสุดของตำแหน่ง

ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 เขตอำนาจศาลของศาลศาสนจักรส่วนใหญ่ถูกโอนย้ายไปยังศาลอื่น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความเป็นระบบของกฎหมาย โดยเริ่มจากการโอนไปยังศาลมรดก (Courts of Probate) และศาลหย่าร้างและคดีครอบครัว (Divorce and Matrimonial Causes) จนกระทั่งในที่สุดถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของแผนกมรดก การหย่าร้าง และการเดินเรือ (Probate, Divorce and Admiralty Division) ของศาลสูง (High Court of Justice)

การเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างนี้ทำให้บทบาทของทนายความแห่งกษัตริย์ลดความสำคัญลง จนกระทั่งตำแหน่งนี้ว่างลงและไม่มีการแต่งตั้งผู้ดำรงตำแหน่งอีกเลยหลังจากที่ เซอร์ ทราเวอร์ส ทวิสส์ (Sir Travers Twiss) ลาออกจากตำแหน่งในปี ค.ศ. 1872

การใช้ตำแหน่งในอาณานิคมและเขตอำนาจศาลนอกอาณาเขต

ในบางอาณานิคมของอังกฤษและศาลนอกอาณาเขต ตำแหน่งทนายความหลักของรัฐบาลอังกฤษจะถูกเรียกว่า ทนายความแห่งกษัตริย์ (King's Advocate), ทนายความแห่งราชินี (Queen's Advocate) หรือทนายความแห่งมงกุฎ (Crown Advocate) ตัวอย่างเช่น:

• มอลตาและศาลสูงสุดอังกฤษสำหรับจีนและญี่ปุ่น: ใช้ชื่อตำแหน่งว่า ทนายความแห่งมงกุฎ (Crown Advocate)
• ไซปรัส: ใช้ชื่อตำแหน่งว่า ทนายความแห่งกษัตริย์ (King's Advocate)
• ศรีลังกา: ระหว่างปี ค.ศ. 1833 ถึง 1884 อัยการสูงสุดของศรีลังกาถูกเรียกว่า ทนายความแห่งกษัตริย์ หรือ ทนายความแห่งราชินี