สภาเลจิสเลทีฟเคานซิลแห่งควีนส์แลนด์

สภาเลจิสเลทีฟเคานซิลแห่งควีนส์แลนด์ (Legislative Council of Queensland) เคยเป็นสภาสูงของรัฐสภาในรัฐควีนส์แลนด์ ประเทศออสเตรเลีย โดยเป็นองค์กรที่สมาชิกทั้งหมดมาจากการแต่งตั้ง ซึ่งเริ่มปฏิบัติหน้าที่ครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 1860 และถูกยกเลิกโดยพระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ ค.ศ. 1921 (Constitution Amendment Act 1921) ซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 23 มีนาคม ค.ศ. 1922

การยกเลิกสภานี้ส่งผลให้สภานิติบัญญัติแห่งควีนส์แลนด์ (Legislative Assembly of Queensland) กลายเป็นรัฐสภาของรัฐเพียงแห่งเดียวในออสเตรเลียที่ใช้ระบบสภาเดียว (Unicameral) ในขณะที่ดินแดนทางตอนเหนือ (Northern Territory) และดินแดนเมืองหลวงออสเตรเลีย (Australian Capital Territory) ก็ใช้ระบบสภาเดียวเช่นกัน

ลักษณะของสภาในยุคแรก

สมาชิกส่วนใหญ่ของสภาเลจิสเลทีฟเคานซิลในช่วงแรกมักมาจากครอบครัวที่มั่งคั่ง มีการศึกษาสูง และส่วนใหญ่เกิดในประเทศอังกฤษ ปัญหาที่สำคัญในยุคแรกคือการขาดงานของสมาชิก โดยสมาชิกบางคนเดินทางกลับไปยังประเทศอังกฤษและขาดการประชุมสภาเป็นเวลาหลายปี

การยกเลิกสภาเลจิสเลทีฟเคานซิล

พรรคแรงงานควีนส์แลนด์ (Queensland Labor Party) มองว่าสภาเลจิสเลทีฟเคานซิลเป็นองค์กรที่ไม่เป็นประชาธิปไตยและเป็นเครื่องมือในการอุปถัมภ์ทางการเมือง เมื่อพรรคแรงงานสามารถครองเสียงข้างมากในสภานิติบัญญัติ (Assembly) ได้อย่างมั่นคงในปี ค.ศ. 1915 จึงได้พยายามผลักดันให้มีการยกเลิกสภาสูงนี้

อุปสรรคและการดำเนินงาน

ในช่วงแรก ความพยายามในการยกเลิกสภาถูกปฏิเสธโดยตัวสภาเลจิสเลทีฟเคานซิลเองในปี ค.ศ. 1915 และ 1916 นอกจากนี้ การลงประชามติเมื่อวันที่ 5 พฤษภาคม ค.ศ. 1917 ก็ไม่ประสบความสำเร็จ โดยมีคะแนนเสียงคัดค้าน 179,105 ต่อ 116,196 เสียง

ต่อมาในปี ค.ศ. 1918 เซอร์ แฮมิลตัน กูลด์-อดัมส์ (Sir Hamilton Goold-Adams) ได้แต่งตั้งสมาชิกพรรคแรงงาน 13 คนเข้าสู่สภา และเพิ่มอีก 3 คนในปี ค.ศ. 1919 อย่างไรก็ตาม จำนวนสมาชิกที่เพิ่มขึ้นยังไม่เพียงพอที่จะรับประกันว่าสภาจะลงมติยกเลิกตัวเองได้

ในปี ค.ศ. 1920 รัฐบาลภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรี เท็ด ธีโอดอร์ (Ted Theodore) ได้เปลี่ยนกลยุทธ์ โดยขอให้ผู้ว่าการรัฐแต่งตั้งสมาชิกเพิ่มเติม แต่เมื่อเซอร์ แฮมิลตัน กูลด์-อดัมส์ ปฏิเสธและเกษียณอายุเนื่องจากปัญหาสุขภาพ วิลเลียม เลนนอน (William Lennon) ประธานสภานิติบัญญัติในขณะนั้นจึงได้รับแต่งตั้งเป็นรองผู้ว่าการรัฐ และในวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1920 เลนนอนได้แต่งตั้งสมาชิกพรรคแรงงานเพิ่มอีก 14 คน ทำให้พรรคแรงงานมีเสียงข้างมากเพียงพอที่จะลงมติยุบสภาได้

การลงมติยุบสภา

ร่างกฎหมายยกเลิกสภาผ่านการเห็นชอบจากสภานิติบัญญัติด้วยคะแนน 51 ต่อ 15 เสียง เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม ค.ศ. 1921 จากนั้น อัลเฟรด เจมส์ โจนส์ (Alfred James Jones) ผู้นำรัฐบาลในสภาสูงได้นำเสนอร่างกฎหมายนี้ โดยระบุว่าเมื่อสภามีเสียงข้างมากแล้ว สภานี้ก็ไม่มีประโยชน์อีกต่อไป ในขณะที่ แพทริก ลีฮี (Patrick Leahy) สมาชิกฝ่ายค้านคัดค้านว่าการยกเลิกสภาสูงจะทำให้สภานิติบัญญัติขาดการตรวจสอบและสามารถทำอะไรก็ได้ตามใจชอบ

ในวันที่ 26 ตุลาคม ค.ศ. 1921 สภาเลจิสเลทีฟเคานซิลได้ลงมติยกเลิกตัวเอง โดยสมาชิกที่ลงมติเห็นชอบให้ยกเลิกสภาถูกเรียกว่า "suicide squad" (หน่วยกล้าตาย) และสภาได้ปิดประชุมเป็นครั้งสุดท้ายในเวลา 20:37 น. ของวันถัดมา

ฝ่ายที่ไม่ใช่พรรคแรงงานได้ยื่นคำร้องต่อรัฐบาลอังกฤษ แต่ วินสตัน เชอร์ชิลล์ (Winston Churchill) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอาณานิคมในขณะนั้น สรุปว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องที่ควรตัดสินใจในระดับท้องถิ่น และได้รับพระบรมราชานุมัติเมื่อวันที่ 3 มีนาคม ค.ศ. 1922 ก่อนจะประกาศในราชกิจจานุเบกษา 20 วันต่อมา

มุมมองทางประวัติศาสตร์และข้อถกเถียง

ดร. เดนิส เมอร์ฟี (Dr Denis Murphy) นักการเมืองและนักประวัติศาสตร์พรรคแรงงาน ระบุในปี ค.ศ. 1980 ว่าการยกเลิกสภานี้เป็นการทำลายการครอบงำของความมั่งคั่งและทรัพย์สินในรัฐสภาควีนส์แลนด์ อย่างไรก็ตาม นักวิชาการและผู้วิจารณ์บางส่วนโต้แย้งว่า การใช้อำนาจในทางที่ผิดของรัฐบาล บีเจลค-ปีเตอร์เซน (Bjelke-Petersen) ระหว่างปี ค.ศ. 1968–1987 สามารถเกิดขึ้นได้เนื่องจากไม่มีสภาสูงคอยตรวจสอบถ่วงดุล และปัญหาที่แท้จริงอาจไม่ใช่ตัวสภาเอง แต่เป็นเพราะสภานี้มาจากการแต่งตั้งแทนที่จะมาจากการเลือกตั้ง

ความพยายามในการนำสภาสูงกลับมาใช้ใหม่

ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2012 มีนักการเมืองบางกลุ่มและพรรคการเมืองขนาดเล็ก เช่น พรรคกรีนส์ (Queensland Greens) รวมถึงสมาชิกอิสระหลายคน เรียกร้องให้มีการนำสภาสูงกลับมาใช้ใหม่ โดยเสนอให้ใช้ระบบการเลือกตั้งแบบสัดส่วน เพื่อให้เกิดการเป็นตัวแทนที่ยุติธรรมมากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ผู้นำรัฐบาลจากทั้งพรรค LNP (Campbell Newman) และพรรคแรงงาน (Annastacia Palaszczuk) ต่างปฏิเสธข้อเรียกร้องดังกล่าว และในการยื่นคำร้องให้มีการลงประชามติเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม ค.ศ. 2021 ซึ่งมีผู้ลงชื่อ 940 คน นายกรัฐมนตรี แอนนาสตาเซีย พาลาซซุค ก็ได้ตอบปฏิเสธโดยระบุว่ารัฐบาลไม่มีความตั้งใจที่จะดำเนินการในเรื่องนี้