← กลับไปยังบทความทั้งหมด

ลูเซียน เลวี-บรูล นักปรัชญาและผู้บุกเบิกแนวคิดเรื่องจิตวิญญาณดั้งเดิม

สรุปใจความสำคัญ

  • ลูเซียน เลวี-บรูล เป็นนักปรัชญาชาวฝรั่งเศสที่ศึกษาเรื่องวิธีคิดของมนุษย์ในวัฒนธรรมดั้งเดิม
  • เขาเสนอแนวคิด 'การมีส่วนร่วมทางจิตวิญญาณ' (Mystical Participation) เพื่ออธิบายการไม่แยกสิ่งเหนือธรรมชาติออกจากความเป็นจริง
  • เขามองว่าวิธีคิดแบบไม่ใช้ตรรกะยังคงมีอยู่ในสังคมสมัยใหม่ ไม่ได้หายไปตามวิวัฒนาการ

ลูเซียน เลวี-บรูล (Lucien Lévy-Bruhl; 10 เมษายน 1857 – 13 มีนาคม 1939) เป็นนักวิชาการชาวฝรั่งเศสผู้เชี่ยวชาญด้านปรัชญา ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาสาขามานุษยวิทยา สังคมวิทยา และชาติพันธุ์วิทยา โดยเขามุ่งเน้นการศึกษาเกี่ยวกับกระบวนการทางความคิดและวิธีที่มนุษย์ในวัฒนธรรมที่แตกต่างกันตีความโลก

ภาพพอร์ตเทรตของ ลูเซียน เลวี-บรูล
ลูเซียน เลวี-บรูล นักคิดผู้เสนอทฤษฎีเกี่ยวกับจิตวิญญาณแบบดั้งเดิม

แนวคิดเรื่องวิธีคิดแบบดั้งเดิมและแบบสมัยใหม่

ในผลงานชิ้นสำคัญอย่าง How Natives Think (1910) เลวี-บรูลได้เสนอว่ามนุษย์มีชุดความคิดพื้นฐานสองรูปแบบ คือ "วิธีคิดแบบดั้งเดิม" (Primitive Mind) และ "วิธีคิดแบบสมัยใหม่" (Modern Mind)

  • วิธีคิดแบบดั้งเดิม: เลวี-บรูลเสนอว่าผู้ที่มีวิธีคิดแบบนี้จะไม่แยกแยะระหว่างสิ่งเหนือธรรมชาติกับความเป็นจริงทางกายภาพอย่างเด็ดขาด แต่จะใช้สิ่งที่เขาเรียกว่า "การมีส่วนร่วมทางจิตวิญญาณ" (Mystical Participation) ในการทำความเข้าใจและจัดการกับโลก โดยวิธีคิดแบบนี้มักไม่ยึดติดกับตรรกะที่ขัดแย้งกัน
  • วิธีคิดแบบสมัยใหม่: ในทางตรงกันข้าม วิธีคิดแบบสมัยใหม่จะเน้นการใช้การไตร่ตรอง (Reflection) และตรรกะ (Logic) ในการวิเคราะห์ข้อมูลและแยกแยะข้อเท็จจริง

อย่างไรก็ตาม เลวี-บรูลไม่ได้เสนอว่าวิธีคิดแบบดั้งเดิมเป็นขั้นที่ต่ำกว่าในเชิงวิวัฒนาการที่ต้องพัฒนาไปสู่แบบสมัยใหม่เสมอไป ในงานเขียนยุคหลังอย่าง Notebooks on Primitive Mentality เขาตั้งข้อสังเกตว่าวิธีคิดแบบไม่ใช้ตรรกะ (Non-logical thought) ยังคงปรากฏให้เห็นในสังคมสมัยใหม่ เช่น ในพฤติกรรมการเล่นการพนัน ซึ่งแสดงให้เห็นว่าวิธีคิดทั้งสองรูปแบบสามารถดำรงอยู่ร่วมกันได้

อิทธิพลต่อวงการวิชาการ

แนวคิดของเลวี-บรูล โดยเฉพาะเรื่อง การมีส่วนร่วมทางจิตวิญญาณ (Participation Mystique) และ ตัวแทนร่วม (Collective Representations) ได้ส่งอิทธิพลอย่างมากต่อทฤษฎีทางจิตวิทยาของ คาร์ล ยุง (Carl Jung) รวมถึงมีบทบาทสำคัญในงานเขียนของ นอร์แมน โอ. บราวน์ (Norman O. Brown) นอกจากนี้ นักสังคมวิทยาอย่าง สตานิสลาฟ แอนเดรสกี (Stanislav Andreski) ยังเคยวิจารณ์ว่า แม้ทฤษฎีของเขาจะมีข้อบกพร่องบางประการ แต่ผลงานของเลวี-บรูลถือเป็นคุณูปการที่มีค่าต่อวงการมานุษยวิทยา ซึ่งอาจมีความสำคัญไม่น้อยไปกว่างานของ โคลด เลวี-สโตรส (Claude Lévi-Strauss)

ผลงานเขียนที่สำคัญ

ปีที่พิมพ์ชื่อผลงาน (ภาษาฝรั่งเศส/อังกฤษ)ชื่อภาษาไทย (โดยประมาณ)
1899History of Modern Philosophy in Franceประวัติศาสตร์ปรัชญาสมัยใหม่ในฝรั่งเศส
1900La philosophie d'Auguste Comteปรัชญาของ ออกุสต์ กองต์
1910Les fonctions mentales dans les sociétés inférieures (How Natives Think)วิธีที่ชาวพื้นเมืองคิด
1922La mentalité primitive (Primitive Mentality)จิตวิญญาณดั้งเดิม
1927L'âme primitive (The "Soul" of the Primitive)"จิตวิญญาณ" ของผู้มีวัฒนธรรมดั้งเดิม
1931Le surnaturel et la nature dans la mentalité primitiveสิ่งเหนือธรรมชาติและธรรมชาติในจิตวิญญาณดั้งเดิม
1935La mythologie primitiveตำนานวิทยาแบบดั้งเดิม
1938L'expérience mystique et les symboles chez les primitifsประสบการณ์ทางจิตวิญญาณและสัญลักษณ์ในกลุ่มคนดั้งเดิม
1949Les carnets de Lucien Lévy-Bruhl (ตีพิมพ์หลังเสียชีวิต)สมุดบันทึกของ ลูเซียน เลวี-บรูล

คำถามที่พบบ่อย

ลูเซียน เลวี-บรูล คือใคร?

เขาเป็นนักวิชาการและนักปรัชญาชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงจากการศึกษาเรื่องมานุษยวิทยาและสังคมวิทยา โดยเฉพาะการวิเคราะห์ความแตกต่างระหว่างวิธีคิดแบบดั้งเดิมและแบบสมัยใหม่

แนวคิด 'การมีส่วนร่วมทางจิตวิญญาณ' คืออะไร?

คือแนวคิดที่ว่าในจิตวิญญาณแบบดั้งเดิม มนุษย์จะไม่แยกสิ่งเหนือธรรมชาติออกจากโลกทางกายภาพ แต่จะมองว่าสิ่งทั้งสองมีความเชื่อมโยงและมีส่วนร่วมกันอย่างลึกซึ้ง

เลวี-บรูล เชื่อว่าวิธีคิดแบบดั้งเดิมจะหายไปเมื่อสังคมพัฒนาขึ้นหรือไม่?

ไม่เชิง เขาชี้ให้เห็นในงานยุคหลังว่า วิธีคิดแบบไม่ใช้ตรรกะ (Non-logical thought) ยังคงปรากฏอยู่ในพฤติกรรมของคนในสังคมสมัยใหม่ เช่น การพนัน

งานของเลวี-บรูล ส่งอิทธิพลต่อใครบ้าง?

แนวคิดของเขาส่งอิทธิพลต่อ คาร์ล ยุง (Carl Jung) นักจิตวิทยาชื่อดัง และ นอร์แมน โอ. บราวน์ (Norman O. Brown)