สิทธิการเลือกตั้งของชาวมาโอรีในออสเตรเลีย

ประวัติศาสตร์เกี่ยวกับสิทธิการเลือกตั้งของชาวมาโอรีในออสเตรเลียมีความโดดเด่นและแตกต่างอย่างมากเมื่อเทียบกับสิทธิการเลือกตั้งของกลุ่มชาติพันธุ์ที่ไม่ใช่คนผิวขาวกลุ่มอื่น ๆ ในประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเปรียบเทียบกับชาวอะบอริจินและชาวเกาะทอร์เรสสเตรต

การกำหนดสิทธิผ่านกฎหมาย Commonwealth Franchise Act 1902

ชาวมาโอรีเพศชายในออสเตรเลียได้รับสิทธิในการเลือกตั้งเป็นครั้งแรกผ่าน Commonwealth Franchise Act 1902 ซึ่งเป็นกฎหมายที่จำกัดการลงทะเบียนเลือกตั้งไว้สำหรับบุคคลที่มีเชื้อสายยุโรป และ "ชนพื้นเมืองอะบอริจินของนิวซีแลนด์" (aboriginal natives of New Zealand) เท่านั้น

การระบุสิทธิให้ชาวมาโอรีโดยเฉพาะเจาะจงนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อลดความกังวลของนิวซีแลนด์ในขณะนั้น เกี่ยวกับการเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของสหพันธรัฐออสเตรเลีย (Federation of Australia)

ในช่วงการอภิปรายในรัฐสภาเกี่ยวกับพระราชบัญญัตินี้ คิง โอมาลลีย์ (King O'Malley) สมาชิกคนสำคัญของพรรคแรงงาน ได้สนับสนุนการให้สิทธิแก่ชาวมาโอรีในขณะที่คัดค้านการให้สิทธิแก่ชาวอะบอริจิน โดยให้เหตุผลในเชิงเหยียดเชื้อชาติว่า "ชาวอะบอริจินไม่มีความฉลาดเท่าชาวมาโอรี"

สถานะทางกฎหมายและการเปลี่ยนแปลงในปี 1962

เงื่อนไขที่ผิดปกติทางกฎหมายนี้ยังคงมีผลบังคับใช้ในบางเขตอำนาจศาล เช่น ในนอร์เทิร์นเทร์ริทอรี (Northern Territory) จนกระทั่งปี ค.ศ. 1962 เมื่อ Commonwealth Electoral Act ได้เข้ามาแทนที่กฎหมายฉบับเดิม ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงระบบการเลือกตั้งให้มีความครอบคลุมมากขึ้น

ผลกระทบและการเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิพลเมือง

ก่อนที่จะมีการประกาศใช้สิทธิการเลือกตั้งแบบสากลสำหรับชนพื้นเมืองออสเตรเลีย องค์กรต่าง ๆ เช่น Australian Aborigines' League ได้หยิบยกความลักลั่นของกฎหมายออสเตรเลียขึ้นมาวิพากษ์วิจารณ์ โดยชี้ให้เห็นว่ากฎหมายอนุญาตให้ชาวมาโอรีได้รับสิทธิการเลือกตั้ง รวมถึงสิทธิในเงินบำนาญคนชรา เงินบำนาญผู้พิการ เงินช่วยเหลือการคลอดบุตร และเงินช่วยเหลือผู้ว่างงาน แต่กลับปฏิเสธสิทธิเหล่านี้สำหรับชาวอะบอริจินและชาวเกาะทอร์เรสสเตรต