สิทธิการเลือกตั้งของชาวเมารีในออสเตรเลีย

ประวัติศาสตร์สิทธิการเลือกตั้งของชาวเมารีในออสเตรเลียมีลักษณะที่พิเศษและแตกต่างจากสิทธิการเลือกตั้งของกลุ่มชาติพันธุ์ที่ไม่ใช่คนผิวขาวกลุ่มอื่นในประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเปรียบเทียบกับชนพื้นเมืองออสเตรเลียในช่วงเวลาเดียวกัน

การกำหนดสิทธิในพระราชบัญญัติ Commonwealth Franchise Act 1902

ชาวเมารีเพศชายในออสเตรเลียได้รับสิทธิในการเลือกตั้งเป็นครั้งแรกผ่าน พระราชบัญญัติ Commonwealth Franchise Act 1902 ซึ่งกฎหมายฉบับนี้ได้จำกัดการลงทะเบียนเลือกตั้งไว้สำหรับบุคคลที่มีเชื้อสายยุโรป และ "ชนพื้นเมืองชาวนิวซีแลนด์" (aboriginal natives of New Zealand) เท่านั้น

การระบุสิทธิให้ชาวเมารีเช่นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อลดความกังวลของนิวซีแลนด์เกี่ยวกับการเข้าร่วมสหพันธรัฐออสเตรเลีย (Federation of Australia) ในขณะนั้น ในระหว่างการอภิปรายในรัฐสภา คิง โอแมลลีย์ (King O'Malley) สมาชิกคนสำคัญของพรรคแรงงาน ได้สนับสนุนการให้สิทธิแก่ชาวเมารีในขณะที่กีดกันชนพื้นเมืองออสเตรเลีย โดยให้เหตุผลในเชิงเหยียดเชื้อชาติว่า "คนพื้นเมือง (ออสเตรเลีย) ไม่มีความฉลาดเท่ากับชาวเมารี"

ความเหลื่อมล้ำทางกฎหมายและผลกระทบ

สถานะที่ผิดปกติทางกฎหมายนี้ดำเนินต่อไปในบางเขตอำนาจศาล เช่น ในนอร์เทิร์นเทร์ริทอรี (Northern Territory) จนกระทั่งปี ค.ศ. 1962 เมื่อ พระราชบัญญัติ Commonwealth Electoral Act ได้เข้ามาแทนที่กฎหมายฉบับเดิม

ก่อนที่จะมีการประกาศใช้สิทธิการเลือกตั้งแบบสากลสำหรับชนพื้นเมืองออสเตรเลีย องค์กรต่างๆ เช่น สมาคมชาวอะบอริจินออสเตรเลีย (Australian Aborigines' League) ได้หยิบยกประเด็นความไม่สอดคล้องกันของกฎหมายออสเตรเลียขึ้นมาวิพากษ์วิจารณ์ โดยชี้ให้เห็นว่ากฎหมายอนุญาตให้ชาวเมารีได้รับสิทธิการเลือกตั้ง รวมถึงสิทธิในเงินบำนาญชราภาพ เงินบำนาญทุพพลภาพ เงินช่วยเหลือการคลอดบุตร และเงินช่วยเหลือการว่างงาน แต่กลับปฏิเสธสิทธิเหล่านี้สำหรับชาวอะบอริจินและชาวเกาะทอร์เรสสเตรท