มาร์ก ซิงเกิลตัน นักวิชาการผู้พลิกประวัติศาสตร์โยคะสมัยใหม่

มาร์ก ซิงเกิลตัน (Mark Singleton) เป็นทั้งนักวิชาการและผู้ปฏิบัติโยคะที่มีบทบาทสำคัญในการวิเคราะห์และวิจัยต้นกำเนิดของโยคะในรูปแบบการเน้นท่าทาง (Postural Yoga) ที่แพร่หลายในปัจจุบัน งานวิจัยของเขาได้สร้างแรงสั่นสะเทือนในวงการโยคะ โดยการนำเสนอหลักฐานว่าโยคะสมัยใหม่ไม่ใช่เพียงการสืบทอดประเพณีโบราณอย่างบริสุทธิ์ แต่เป็นการผสมผสานระหว่างหฐโยคะ (Hatha Yoga) แบบดั้งเดิมกับระบบกายบริหารของตะวันตกในศตวรรษที่ 20

เส้นทางจากการเป็นผู้ปฏิบัติสู่การเป็นนักวิชาการ

ในช่วงทศวรรษ 1990 ซิงเกิลตันใช้เวลาสามปีในประเทศอินเดียเพื่อศึกษาโยคะอย่างเข้มข้นทั้งในด้านร่างกายและจิตใจ จนได้รับคุณวุฒิเป็นครูสอนโยคะในสาย Iyengar Yoga และ Satyananda Yoga อย่างไรก็ตาม ในระหว่างการศึกษา เขาพบว่าคลาสโยคะส่วนใหญ่ที่เขาเข้าร่วมนั้นออกแบบมาเพื่อ "ผู้แสวงบุญโยคะชาวตะวันตก" และการค้นหาโยคะแบบดั้งเดิมที่แท้จริงในอินเดียนั้นทำได้ยากยิ่ง

ประสบการณ์ดังกล่าวทำให้เขาเกิดสิ่งที่เขาเรียกว่า "วิกฤตศรัทธา" เมื่อเขาค้นพบว่าโยคะที่เน้นอาสนะ (ท่าทาง) ซึ่งเป็นที่นิยมในปัจจุบันมีต้นกำเนิดที่ใหม่กว่าที่หลายคนกล่าวอ้างมาก สิ่งนี้ผลักดันให้เขาเดินทางกลับอังกฤษเพื่อศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกด้านเทววิทยา (Divinity) ที่มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ โดยสำเร็จการศึกษาในปี 2007 ภายใต้การดูแลของ Elizabeth De Michelis และได้ศึกษาภาษาสันสกฤตเพื่อให้อ่านคัมภีร์หฐโยคะสมัยกลางได้

บทบาททางวิชาการและตำแหน่งหน้าที่

ซิงเกิลตันมีประวัติการทำงานในสถาบันชั้นนำหลายแห่ง ดังนี้:

• St John's College, Santa Fe: อาจารย์ผู้สอนระหว่างปี 2006 ถึง 2013
• Smithsonian Institution: ที่ปรึกษาสำหรับการจัดนิทรรศการ "Yoga: The Art of Transformation" และร่วมเขียนแคตตาล็อกของนิทรรศการ
• School of Oriental and African Studies (SOAS), University of London: นักวิจัยอาวุโส (Senior Research Fellow) ระหว่างปี 2015 ถึง 2020 ภายใต้การนำของ James Mallinson โดยทำงานในโครงการ Hatha Yoga Project ซึ่งได้รับทุนจากสภาวิจัยแห่งยุโรป (European Research Council) เพื่อวิจัยและแปลคัมภีร์การปฏิบัติโยคะจากภาษาสันสกฤตและภาษาอื่น ๆ
• American Academy of Religions: ประธานร่วมของกลุ่มที่ศึกษาโยคะในเชิงทฤษฎีและปฏิบัติ

ผลงานชิ้นสำคัญ Yoga Body

ในปี 2010 ซิงเกิลตันได้ตีพิมพ์หนังสือ Yoga Body: The Origins of Modern Posture Practice ซึ่งดัดแปลงมาจากวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกของเขา หนังสือเล่มนี้เสนอข้อโต้แย้งที่สำคัญว่า โยคะสมัยใหม่มีการปรับเปลี่ยนจากประเพณีหฐโยคะอย่างถอนรากถอนโคน ทั้งในด้านเนื้อหา (โดยตัดการปฏิบัติส่วนใหญ่ของหฐโยคะออกและเหลือเพียงอาสนะ) และจุดประสงค์ (เปลี่ยนจากการมุ่งสู่โมกษะหรือการหลุดพ้นทางจิตวิญญาณ มาเป็นการออกกำลังกายเพื่อสุขภาพ)

ซิงเกิลตันชี้ให้เห็นว่า ท่าอาสนะที่ยืนหลายท่าที่นิยมในปัจจุบันไม่ได้มาจากคัมภีร์โบราณอย่าง โยคะสูตรของปตัญชลี แต่เป็นการรับเอาอิทธิพลจากระบบกายบริหารสมัยใหม่ (Physical Culture) ที่แพร่หลายในอินเดียช่วงศตวรรษที่ 20 เช่น "Primitive Gymnastics" ของ Niels Bukh จากเดนมาร์ก รวมถึงการฝึกแบบ Calisthenics ของกองทัพอังกฤษ

เขาให้เครดิตบุคคลสำคัญอย่าง Krishnamacharya และลูกศิษย์ของเขา (เช่น B.K.S. Iyengar และ Pattabhi Jois) ว่าเป็นผู้สังเคราะห์วิธีการฝึกร่างกายหลายรูปแบบเข้าด้วยกันจนกลายเป็นระบบโยคะท่าทางที่โลกคุ้นเคยในปัจจุบัน

การตอบรับและข้อโต้แย้ง

งานของซิงเกิลตันได้รับความสนใจอย่างกว้างขวางและก่อให้เกิดการถกเถียงอย่างรุนแรง โดยเฉพาะจากสองกลุ่มหลัก:

1. กลุ่มชาตินิยมฮินดู: ที่ต้องการให้โยคะเป็นสิ่งที่มีเอกลักษณ์ความเป็นอินเดียบริสุทธิ์และไม่ต้องการให้มีการกล่าวถึงอิทธิพลจากตะวันตก
2. กลุ่มการตลาดโยคะระดับโลก: ที่ต้องการนำเสนอว่าโยคะมีประวัติศาสตร์อันยาวนานนับพันปีเพื่อเพิ่มมูลค่าและความน่าเชื่อถือให้กับผลิตภัณฑ์และบริการของตน

อย่างไรก็ตาม ในเชิงวิชาการ งานของเขาได้รับการยอมรับว่าเป็นการนำเสนอข้อมูลที่เข้มงวดและช่วยให้เกิดการทำความเข้าใจเกี่ยวกับวิวัฒนาการของโยคะในบริบทของประวัติศาสตร์โลก