เมิ่ง อันหมิง นักชีววิทยาด้านการพัฒนาระดับโลกจากจีน
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นสมาชิกของสถาบันวิทยาศาสตร์จีน (Chinese Academy of Sciences) และสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งสันตะปาปา (Pontifical Academy of Sciences)
- ผู้ก่อตั้งห้องปฏิบัติการปลาม้าลายแห่งแรกในประเทศจีนที่มหาวิทยาลัยชิงหัว
- ค้นพบโปรตีน Huluwa ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการกำหนดแกนลำตัวของตัวอ่อนสัตว์มีกระดูกสันหลัง
เมิ่ง อันหมิง (เกิดวันที่ 22 กรกฎาคม ค.ศ. 1963 ที่อำเภอดาจู มณฑลเสฉวน) เป็นนักชีววิทยาด้านการพัฒนาชาวจีนที่มีชื่อเสียงระดับสากล ผู้มีบทบาทสำคัญในการศึกษากลไกการพัฒนาของตัวอ่อนสัตว์มีกระดูกสันหลัง โดยใช้ปลาม้าลายเป็นแบบจำลองหลักในการวิจัย
ประวัติการศึกษาและการทำงาน
เมิ่ง อันหมิง สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านพืชศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเกษตรกรรมตะวันตกเฉียงใต้ (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของมหาวิทยาลัยตะวันตกเฉียงใต้) ในปี 1983 จากนั้นได้ทำงานเป็นผู้ช่วยวิจัยในกลุ่มปรับปรุงพันธุ์ข้าวที่สถาบันวิจัยข้าวแห่งชาติของจีน
ต่อมาเขาได้เข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาเอกที่ภาควิชาพันธุศาสตร์ มหาวิทยาลัยน็อตติงแฮม สหราชอาณาจักร ภายใต้การดูแลของ ดร. เดวิด ที. พาร์คิน โดยเน้นการศึกษาความแปรผันทางพันธุกรรมในนกป่าโดยใช้เทคนิค DNA fingerprinting และสำเร็จการศึกษาในปี 1991
หลังจากนั้น เขาได้ทำวิจัยหลังปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยเกษตรกรรมปักกิ่ง (ปัจจุบันคือมหาวิทยาลัยเกษตรกรรมจีน) และได้รับแต่งตั้งเป็นรองศาสตราจารย์ ต่อมาในปี 1996 เขาได้ไปเป็นนักวิจัยรับเชิญที่สถาบันเวชศาสตร์โมเลกุลและพันธุศาสตร์ วิทยาลัยการแพทย์จอร์เจีย สหรัฐอเมริกา เพื่อศึกษาการพัฒนาของตัวอ่อนปลาม้าลาย
ในปี 1998 เขาได้รับแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยาและเทคโนโลยี (ปัจจุบันคือคณะวิทยาศาสตร์ชีวภาพ) มหาวิทยาลัยชิงหัว (Tsinghua University) และเคยดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการสถาบันสัตววิทยา สถาบันวิทยาศาสตร์จีน (Chinese Academy of Sciences) ระหว่างปี 2008 ถึง 2012
ผลงานวิจัยที่สำคัญ
ตั้งแต่ปี 1996 เมิ่ง อันหมิง ได้ใช้ปลาม้าลายเป็นระบบแบบจำลองเพื่อศึกษาการสร้างตัวอ่อน (embryogenesis) โดยมีผลงานที่โดดเด่นดังนี้:
- การใช้ GFP reporter: ในช่วงปลายทศวรรษ 1990 เขาและคณะเป็นกลุ่มแรกๆ ที่แสดงให้เห็นถึงประสิทธิภาพของการใช้โปรตีนเรืองแสงสีเขียว (GFP) ในการวิเคราะห์องค์ประกอบควบคุมของยีนในสิ่งมีชีวิต
- การค้นพบ Huluwa: เมิ่ง อันหมิง และทีมงานได้ค้นพบ Huluwa ซึ่งเป็นโปรตีนที่แสดงออกทางพันธุกรรมจากแม่ ซึ่งทำหน้าที่กระตุ้นสัญญาณ $\beta$-catenin เพื่อสร้าง 'ออร์แกไนเซอร์' (organizer) และแกนลำตัวของตัวอ่อนในปลาม้าลายและกบ ซึ่งเป็นการไขปริศนาที่ค้างคามานานในด้านชีววิทยาการพัฒนา
- การทำงานของนิวเคลียร์พอร์คอมเพล็กซ์: งานวิจัยล่าสุดของเขายังครอบคลุมถึงหน้าที่ของนิวเคลียร์พอร์คอมเพล็กซ์ (nuclear pore complex) ในการเริ่มต้นการทำงานของจีโนมในตัวอ่อนปลาม้าลาย และบทบาทของโพลาร์บอดี้ที่สอง (second polar body) ในการกำหนดความไม่สมมาตรของเซลล์ในตัวอ่อนหนู
บทบาททางวิชาการและการบริหาร
เมิ่ง อันหมิง ดำรงตำแหน่งสำคัญในสมาคมวิชาการหลายแห่ง เช่น ประธานสมาคมสัตววิทยาแห่งประเทศจีน (China Zoological Society) และรองประธานสมาคมพันธุศาสตร์แห่งประเทศจีน (Genetics Society of China) นอกจากนี้เขายังเป็นบรรณาธิการของวารสารทางวิทยาศาสตร์ชั้นนำหลายฉบับ รวมถึง National Science Reviews และ Current Zoology
รางวัลและความสำเร็จ
เขาได้รับรางวัลเกียรติยศมากมาย เช่น รางวัลนักวิชาการรุ่นเยาว์ดีเด่นจากมูลนิธิวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีชิวสือ ฮ่องกง และได้รับทุนสนับสนุนสำหรับนักวิชาการรุ่นเยาว์ที่มีชื่อเสียงของประเทศจีน (China National Funds for Distinguished Young Scholars)
คำถามที่พบบ่อย
เมิ่ง อันหมิง เชี่ยวชาญด้านใด?
เขาเป็นนักชีววิทยาด้านการพัฒนาที่เชี่ยวชาญการใช้ปลาม้าลายเป็นแบบจำลองเพื่อศึกษากลไกการสร้างตัวอ่อนและพันธุศาสตร์โมเลกุล
ผลงานที่โดดเด่นที่สุดของเขาคืออะไร?
การค้นพบโปรตีน Huluwa ซึ่งช่วยอธิบายกลไกการกระตุ้นสัญญาณ $\beta$-catenin ในการสร้างออร์แกไนเซอร์ของตัวอ่อน ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการพัฒนาโครงสร้างร่างกาย
เขาเคยดำรงตำแหน่งบริหารที่ใดบ้าง?
เขาเคยเป็นผู้อำนวยการสถาบันสัตววิทยา สถาบันวิทยาศาสตร์จีน และประธานสมาคมสัตววิทยาแห่งประเทศจีน
