สถาบันมิเซส ศูนย์กลางเศรษฐศาสตร์สำนักออสเตรียและแนวคิดเสรีนิยม

สถาบันลุดวิก ฟอน มิเซส (Ludwig von Mises Institute) หรือที่รู้จักในชื่อ สถาบันมิเซส (Mises Institute) เป็นสถาบันการศึกษา การวิจัย และการจัดพิมพ์ที่ไม่แสวงหาผลกำไร ซึ่งมุ่งเน้นการเผยแพร่แนวคิดทางเศรษฐศาสตร์ของสำนักออสเตรีย (Austrian Economics) โดยมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่เมืองออเบิร์น รัฐแอลาบามา สหรัฐอเมริกา

สถาบันแห่งนี้ทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางสำคัญของขบวนการอนาธิปไตยทุนนิยม (Anarcho-capitalism) ในสหรัฐอเมริกา โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกลุ่มแนวคิดเสรีนิยมปีกขวา (Right-wing libertarianism) และขบวนการเสรีนิยมจารีตนิยม (Paleolibertarianism) สถาบันนี้ตั้งชื่อตาม ลุดวิก ฟอน มิเซส (Ludwig von Mises) นักเศรษฐศาสตร์ผู้ทรงอิทธิพล และมุ่งส่งเสริมทฤษฎีเศรษฐศาสตร์นอกกระแสในรูปแบบของมิเซส

ประวัติการก่อตั้ง

สถาบันมิเซสถูกก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1982 โดย เลว ร็อคเวลล์ (Lew Rockwell) ซึ่งในขณะนั้นดำรงตำแหน่งหัวหน้าคณะทำงานของ รอน พอล (Ron Paul) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรครีพับลิกันจากรัฐเท็กซัส การก่อตั้งสถาบันนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมผลงานของลุดวิก ฟอน มิเซส ซึ่งร็อคเวลล์มองว่าถูกละเลยโดยสถาบันเสรีนิยมอื่นๆ ที่ได้รับเงินสนับสนุนจากตระกูลคอค (Koch)

ผู้สนับสนุนในยุคแรกประกอบด้วยบุคคลสำคัญ เช่น เอฟ. เอ. ฮาเย็ค (F. A. Hayek), เฮนรี แฮซลิทท์ (Henry Hazlitt), มาร์เรย์ ร็อธบาร์ด (Murray Rothbard) และรอน พอล โดยมี มาร์กิต ฟอน มิเซส (Margit von Mises) ภรรยาของลุดวิก ฟอน มิเซส ดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการบริหารคนแรก

บทบาททางวิชาการและแนวคิด

ในด้านวิชาการ มาร์เรย์ ร็อธบาร์ด นักเขียนและนักกิจกรรมเสรีนิยมปีกขวาผู้มีอิทธิพลและเป็นศิษย์ของมิเซส ได้ดำรงตำแหน่งรองประธานฝ่ายวิชาการคนแรก ร็อธบาร์ดเป็นบุคคลสำคัญในการพัฒนาแนวคิดอนาธิปไตยทุนนิยม ซึ่งเสนอให้ยกเลิกบทบาทของรัฐและให้กลไกตลาดเสรีจัดการบริการทุกอย่างรวมถึงความปลอดภัยและกฎหมาย

การดำเนินงานและสิ่งพิมพ์

สถาบันมิเซสมีบทบาทสำคัญในการผลิตเนื้อหาทางวิชาการและวารสาร โดยในปี ค.ศ. 1986 ได้ก่อตั้งวารสาร Review of Austrian Economics ก่อนจะเปลี่ยนมาเป็น Quarterly Journal of Austrian Economics ในปี ค.ศ. 1998

จุดยืนทางการเมืองและสังคม

สถาบันมิเซสมีความเชื่อมโยงกับกลุ่มที่ร็อธบาร์ดเรียกว่า "Old Right" ซึ่งเน้นการปกป้องมาตรฐานทองคำ (Gold Standard), การดำเนินนโยบายต่างประเทศแบบโดดเดี่ยว (Military Isolationism), และการยึดถือศีลธรรมแบบจารีต โดยต่อต้านเงินตราที่รัฐกำหนด (Fiat Money) และองค์กรเหนือรัฐ

นอกจากนี้ ร็อคเวลล์และร็อธบาร์ดได้สร้างคำนิยาม "Paleolibertarianism" เพื่ออธิบายกลุ่มเสรีนิยมที่ยึดถือคุณค่าทางสังคมแบบอนุรักษนิยม ซึ่งนำไปสู่การสร้างพันธมิตรกับกลุ่มอนุรักษนิยมจารีต (Paleoconservatives) ผ่านทางสโมสรจอห์น แรนดอล์ฟ (John Randolph Club) ในปี ค.ศ. 1989

หัวข้อหลักที่สถาบันส่งเสริม

• ทฤษฎีวัฏจักรธุรกิจของสำนักออสเตรีย: การวิเคราะห์วิกฤตเศรษฐกิจที่เกิดจากการแทรกแซงอัตราดอกเบี้ยโดยธนาคารกลาง
• ปัญหาการคำนวณทางเศรษฐกิจ: ข้อโต้แย้งที่ว่าระบบเศรษฐกิจแบบวางแผนจากส่วนกลางไม่สามารถคำนวณทรัพยากรได้อย่างมีประสิทธิภาพเนื่องจากขาดราคากลางจากตลาด
• Praxeology: ศาสตร์แห่งการกระทำของมนุษย์ ซึ่งเป็นรากฐานทางระเบียบวิธีวิจัยของมิเซส
• ระเบียบที่เกิดขึ้นเอง (Spontaneous Order): แนวคิดที่ว่าโครงสร้างทางสังคมและเศรษฐกิจที่ซับซ้อนเกิดขึ้นจากปฏิสัมพันธ์ของปัจเจกบุคคลโดยไม่มีผู้วางแผน