ระบบมิชชันนารีในฟลอริดายุคสเปน
สรุปใจความสำคัญ
- สเปนจัดตั้งมิชชันนารีในฟลอริดาเพื่อเผยแผ่ศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกและสกัดกั้นอิทธิพลของโปรเตสแตนต์
- ระบบมิชชันนารีถูกแบ่งออกเป็น 4 จังหวัดหลัก ได้แก่ อาปาลาชี, ทิมูคัว, โมคามา และกวาเล
- การล่มสลายของระบบเกิดจากโรคระบาด สงครามกับอาณานิคมแคโรไลนา และการบุกโจมตีของเจมส์ มัวร์
ตั้งแต่ช่วงครึ่งหลังของศตวรรษที่ 16 อาณาจักรสเปนได้จัดตั้งระบบมิชชันนารี (Missions) ในดินแดนที่เรียกว่า ลา ฟลอริดา (La Florida) โดยมีวัตถุประสงค์หลักสามประการ คือ เพื่อเปลี่ยนความเชื่อของชนเผ่าพื้นเมืองให้หันมานับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก เพื่อสร้างความมั่นคงในการควบคุมพื้นที่ และเพื่อสกัดกั้นการเข้ามาตั้งอาณานิคมของกลุ่มโปรเตสแตนต์ โดยเฉพาะจากอังกฤษและฝรั่งเศส
ขอบเขตทางภูมิศาสตร์
ในระยะแรก สเปนอ้างสิทธิ์เหนือพื้นที่กว้างขวางในส่วนตะวันออกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกาในปัจจุบัน อย่างไรก็ตาม สเปนสามารถควบคุมพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพเพียงบางส่วนเท่านั้น โดยเฉพาะทางตอนเหนือของรัฐฟลอริดา ตั้งแต่เมืองเซนต์ออกัสติน (St. Augustine) ไปจนถึงบริเวณทัลลาแฮสซี (Tallahassee) รวมถึงพื้นที่บางส่วนของรัฐจอร์เจียทางตะวันออกเฉียงใต้ และนิคมชายฝั่งบางแห่ง เช่น เพนซาโคลา (Pensacola)
ระบบมิชชันนารีที่สำคัญถูกแบ่งออกเป็น 4 จังหวัดหลัก ตามกลุ่มภาษาและเขตอิทธิพลของชนพื้นเมือง ได้แก่:
- อาปาลาชี (Apalachee): ครอบคลุมพื้นที่ส่วนตะวันออกของด้ามจับรัฐฟลอริดา (Florida Panhandle) ในปัจจุบัน
- ทิมูคัว (Timucua): ตั้งแต่แม่น้ำเซนต์จอห์น (St. Johns River) ไปจนถึงแม่น้ำซูวานี (Suwanee River)
- โมคามา (Mocama): พื้นที่ชายฝั่งทางตะวันออกของแม่น้ำเซนต์จอห์น ขึ้นไปทางเหนือจนถึงแม่น้ำอัลตามาฮา (Altamaha River)
- กวาเล (Guale): พื้นที่ทางเหนือของแม่น้ำอัลตามาฮา เลียบชายฝั่งไปจนถึงหมู่เกาะทางทะเลของรัฐจอร์เจียในปัจจุบัน
ประวัติการก่อตั้งและการดำเนินงาน
ความพยายามในระยะแรก
ความพยายามในการเผยแผ่ศาสนาครั้งแรกที่แยกเป็นเอกเทศจากกองทัพเกิดขึ้นในปี 1549 เมื่อบาทหลวงลุยส์ เด แคนเซอร์ (Luis de Cancer) และคณะโดมินิกันเดินทางไปยังอ่าวแทมปา แต่ล้มเหลวอย่างสิ้นเชิงเนื่องจากบาทหลวงเด แคนเซอร์ถูกชาวพื้นเมืองเผ่าโทโคบากา (Tocobaga) ฆ่าตาย ส่งผลให้ความสนใจในการส่งมิชชันนารีมายังพื้นที่นี้ลดลงเป็นเวลาถึง 16 ปี
การบูรณาการกับป้อมปราการ (Presidios)
มิชชันนารีชุดแรกที่ประสบความสำเร็จเริ่มขึ้นพร้อมกับการก่อตั้งเมืองเซนต์ออกัสตินในปี 1565 โดยในช่วงแรก มิชชันนารีจะทำงานควบคู่ไปกับ ปรีซีดิโอ (Presidios) หรือฐานทัพที่มีป้อมปราการ เพื่อให้การคุ้มครองและรักษาความปลอดภัย สเปนพยายามสร้างปรีซีดิโอหลายแห่งตามท่าเรือสำคัญตั้งแต่เซาท์แคโรไลนาจนถึงอ่าวเม็กซิโก แต่ส่วนใหญ่ไม่ยั่งยืนเนื่องจากความขัดแย้งกับชนพื้นเมือง ปัญหาการส่งกำลังบำรุง และภัยธรรมชาติจากพายุเฮอริเคน
การล่มสลายของระบบ
ระบบมิชชันนารีดำเนินไปได้หลายทศวรรษผ่านการเจรจากับผู้นำหมู่บ้านพื้นเมืองเพื่อให้สนับสนุนอาหารและแรงงาน แลกกับการให้เครื่องมือและความคุ้มครอง อย่างไรก็ตาม ระบบนี้เริ่มอ่อนแอลงในศตวรรษที่ 17 เนื่องจากโรคระบาดที่มาพร้อมกับชาวยุโรปและความขัดแย้งกับอาณานิคมแคโรไลนาทางตอนเหนือ
จุดสิ้นสุดของระบบเกิดขึ้นหลังสงครามควีนแอนน์ (Queen Anne's War) เมื่อผู้ตั้งถิ่นฐานจากแคโรไลนาและพันธมิตรเผ่าครีก (Creek) บุกโจมตีและลักพาตัวชาวพื้นเมืองในฟลอริดา โดยเฉพาะการบุกรุกของเจมส์ มัวร์ (James Moore) ผู้ว่าการรัฐแคโรไลนา ระหว่างปี 1702 ถึง 1709 ซึ่งนำไปสู่เหตุการณ์สังหารหมู่ชาวอาปาลาชี (Apalachee massacre) ส่งผลให้เครือข่ายมิชชันนารีส่วนใหญ่ถูกทำลายและถูกทิ้งร้าง
บทบาทของคณะเยซูอิต
หลังจากพระเจ้าฟิลิปที่ 2 แห่งสเปน ทรงมอบหมายให้ เปโดร เมเนนเดซ เด อาวีเลส (Pedro Menéndez de Avilés) ขับไล่ชาวฝรั่งเศสออกจากฟลอริดาและจัดตั้งนิคมในปี 1565 อาวีเลสได้เริ่มสร้างจุดยุทธศาสตร์ชายฝั่งและนำคณะมิชชันนารีเข้ามาเผยแผ่ศาสนา โดยมีคณะเยซูอิต (Jesuits) เป็นกำลังสำคัญในการสร้างความสัมพันธ์กับชนพื้นเมืองและจัดตั้งสถานีเผยแผ่ศาสนาในพื้นที่ตอนในของแผ่นดิน
คำถามที่พบบ่อย
วัตถุประสงค์หลักของการจัดตั้งมิชชันนารีในฟลอริดาคืออะไร?
เพื่อเปลี่ยนความเชื่อของชนพื้นเมืองให้เป็นคาทอลิก, เพื่อควบคุมพื้นที่ทางยุทธศาสตร์ และเพื่อป้องกันไม่ให้อังกฤษและฝรั่งเศส (โปรเตสแตนต์) เข้ามาตั้งอาณานิคม
จังหวัดมิชชันนารีทั้ง 4 แห่งมีอะไรบ้าง?
ได้แก่ จังหวัดอาปาลาชี (Apalachee), ทิมูคัว (Timucua), โมคามา (Mocama) และกวาเล (Guale)
เหตุใดระบบมิชชันนารีในฟลอริดาจึงล่มสลาย?
ปัจจัยหลักคือโรคระบาดจากยุโรปที่ลดจำนวนประชากรพื้นเมือง และการโจมตีอย่างรุนแรงจากอาณานิคมแคโรไลนาและพันธมิตรเผ่าครีกในช่วงต้นศตวรรษที่ 18
