พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมโรมาในเบลเกรด ศูนย์กลางการเรียนรู้มรดกโลก

พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมโรมาในเบลเกรด (Museum of Roma Culture in Belgrade) เป็นพิพิธภัณฑ์โรมาแห่งแรกในยุโรปตะวันออกเฉียงใต้ ซึ่งทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการอนุรักษ์และเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับมรดกทางวัฒนธรรมของชาวโรมา ซึ่งปกติแล้วมรดกเหล่านี้มักจะถูกจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์อื่นที่มีจุดประสงค์หลักที่แตกต่างกัน

ประวัติความเป็นมา

พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เปิดตัวครั้งแรกเมื่อวันที่ 21 ตุลาคม 2009 ภายใต้การดูแลของเมืองเบลเกรด โดยเริ่มแรกตั้งอยู่ที่ถนน Rooseveltova 41–43 ในพื้นที่ขนาด 72 ตารางเมตร

ผู้ก่อตั้งคือศูนย์ชุมชนโรมา "April 8" โดยเริ่มงานด้วยการจัดแสดงนิทรรศการ "Alav e Romengo" (คำพูดของชาวโรมา) โดย Dragoljub Ackovic ซึ่งรวบรวมเอกสารเกี่ยวกับวัฒนธรรมโรมามากกว่า 100,000 ฉบับ รวมถึงสำเนาของหนังสือเล่มแรกๆ

ในปี 2011 พิพิธภัณฑ์ได้ย้ายไปยังพื้นที่ที่ใหญ่ขึ้นที่ถนน 31a Husinske rudara ในย่าน Karaburma (เขต Palilula ของเบลเกรด) ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ได้รับบริจาคจากองค์กร Serbian Orthodox Slogan และได้รับการสนับสนุนจากเมืองเบลเกรดในการปรับปรุงพื้นที่ โดยมีขนาดพื้นที่ 180 ตารางเมตร และพื้นที่เดิมได้กลายเป็นหอศิลป์โรมา (Roma Art Gallery)

นิทรรศการและการจัดแสดง

ผู้เข้าชมจะพบกับนิทรรศการถาวรที่ชื่อว่า "Material Culture of Roma in Serbia" ซึ่งนำเสนอเรื่องราวเกี่ยวกับวัฒนธรรมการเขียนของชาวโรมา, ขนบธรรมเนียม, ประวัติศาสตร์ความทุกข์ทรมานในช่วงเหตุการณ์ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ (Holocaust) และข้อเท็จจริงอื่นๆ เกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของชาวโรมา

คอลเลกชันที่น่าสนใจ

สิ่งของที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ถูกรวบรวมมานานหลายทศวรรษ โดยประกอบด้วยวัตถุทางชาติพันธุ์วรรณนา (เช่น เครื่องแต่งกาย, เครื่องมือ, เครื่องดนตรี) รวมถึงภาพถ่ายประวัติศาสตร์ เอกสาร และงานศิลปะ

นอกจากนี้ ยังมีเอกสารวัฒนธรรมโรมาประมาณ 10,000 ฉบับที่ถูกเก็บรักษาไว้ในคอมพิวเตอร์ 10 เครื่อง เพื่อเตรียมการสร้างพิพิธภัณฑ์เสมือนจริง (Virtual Museum) เพื่อให้ผู้คนทั่วโลกสามารถเรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมนี้ได้จากทุกที่

• พจนานุกรมภาษาโรมานี: มีพจนานุกรมภาษาโรมานี 20 เล่มจากประเทศต่างๆ ทั่วโลก
• พจนานุกรมเซอร์เบีย-โรมา-เยอรมัน: เล่มที่โดดเด่นคือพจนานุกรมที่เขียนโดย Svetozar Simic ในปี 1942 ขณะที่เขาอยู่ในค่ายกักกันเยอรมัน ซึ่งเห็นได้จากตราประทับของค่ายในหลายจุด
• หนังสือเล่มแรกเกี่ยวกับชาวโรมา: หนังสือเล่มแรกที่เขียนเกี่ยวกับชาวโรมาในปี 1803 โดย Petar Aksibarković ซึ่งบางส่วนเขียนเป็นภาษาโรมานี
• คัมภีร์ไบเบิลฉบับแปลภาษาโรมานี: คัมภีร์ไบเบิลเล่มแรกที่แปลเป็นภาษาโรมานีในเซอร์เบียในปี 1938
• หนังสือพิมพ์ Romano lil: สำเนาของหนังสือพิมพ์ที่ตีพิมพ์ในเบลเกรดในปี 1935
• ข้อความภาษาโรมานีเล่มแรกของโลก: ข้อความภาษาโรมานีเล่มแรกที่ตีพิมพ์ในอังกฤษในปี 1537

กิจกรรมส่งเสริมวัฒนธรรม

นอกเหนือจากการจัดแสดงนิทรรศการแล้ว พิพิธภัณฑ์ยังจัดกิจกรรมการบรรยายในด้านโรมาวิทยา (Romology)มาให้ผู้ที่สนใจได้เรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ และภาษาของชาวโรมา

นอกจากนี้ พิพิธภัณฑ์ยังจัดกิจกรรมยามค่ำคืนที่อุทิศให้แก่บทกวีและดนตรีของชาวโรมา และในปี 2019 พิพิธภัณฑ์ได้ผลักดันให้วันหยุดทางศาสนา "Tetkica Bibija" ได้รับการบรรจุในทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของเซอร์เบีย ซึ่งเป็นวันหยุดที่เฉลิมฉลองผู้รักษาโรค Bibi ในฐานะผู้ปกป้องครอบครัวและสุขภาพของเด็กๆ