องค์การมาตรฐานสารสนเทศแห่งชาติ (NISO)

องค์การมาตรฐานสารสนเทศแห่งชาติ (National Information Standards Organization หรือ NISO) เป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรของสหรัฐอเมริกาที่ทำหน้าที่พัฒนา รักษา และเผยแพร่มาตรฐานทางเทคนิคที่เกี่ยวข้องกับการจัดพิมพ์ การประยุกต์ใช้ทางบรรณณารักษศาสตร์ และระบบสารสนเทศของห้องสมุด เพื่อให้การแลกเปลี่ยนข้อมูลในอุตสาหกรรมสารสนเทศมีความเป็นเอกภาพและมีประสิทธิภาพ

ประวัติและการก่อตั้ง

NISO ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1939 ในชื่อ คณะกรรมการ Z39 (Z39 Committee) ต่อมาในปี ค.ศ. 1983 ได้จดทะเบียนเป็นสมาคมเพื่อการศึกษาที่ไม่แสวงหาผลกำไร และเปลี่ยนชื่อเป็น องค์การมาตรฐานสารสนเทศแห่งชาติ (NISO) อย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1984

โครงสร้างและการดำเนินงาน

NISO มีระบบสมาชิกที่แบ่งออกเป็นสองประเภทหลัก ได้แก่:

• สมาชิกผู้มีสิทธิออกเสียง (Voting Members): ประกอบด้วยบริษัทขนาดใหญ่ (ส่วนใหญ่เป็นสำนักพิมพ์) และองค์กรห้องสมุดระดับชาติ เช่น สมาคมห้องสมุดแห่งอเมริกา (American Library Association) โดยสมาชิกกลุ่มนี้มีหน้าที่เลือกตั้งคณะกรรมการบริหาร และร่วมให้ความเห็นรวมถึงลงคะแนนเสียงในการกำหนดมาตรฐาน
• พันธมิตรมาตรฐานห้องสมุด (Library Standards Alliance): ประกอบด้วยห้องสมุดมหาวิทยาลัยและห้องสมุดสาธารณะขนาดใหญ่ ซึ่งจะได้รับสิทธิประโยชน์ในการเข้าถึงการสัมมนาออนไลน์ (Webinars) ของ NISO โดยไม่มีค่าใช้จ่าย

ในด้านการบริหารจัดการ Todd Carpenter ได้รับการแต่งตั้งเป็นผู้อำนวยการบริหารในปี ค.ศ. 2006 และในปี ค.ศ. 2019 NISO ได้ควบรวมกิจการกับ สมาพันธ์บริการสารสนเทศขั้นสูงแห่งชาติ (National Federation of Advanced Information Services หรือ NFAIS) ซึ่งนำไปสู่การจัดงานประชุม NISO Plus ในปี ค.ศ. 2020 เพื่อสืบทอดประเพณีการประชุมประจำปีของ NFAIS

บทบาทและมาตรฐานทางเทคนิค

NISO ได้รับการรับรองจาก สถาบันมาตรฐานแห่งชาติอเมริกัน (ANSI) และทำหน้าที่พัฒนามาตรฐานทางเทคนิคที่ใช้ในงานจัดพิมพ์ ห้องสมุด สื่อ และการกระจายเนื้อหา โดย NISO พัฒนาทั้งมาตรฐานระดับชาติของสหรัฐฯ (U.S. National Standards) และแนวปฏิบัติที่แนะนำ (Recommended Practices)

ความสัมพันธ์กับองค์กรสากล

ANSI มอบหมายให้ NISO เป็นตัวแทนผลประโยชน์ของสหรัฐอเมริกาในองค์กรระดับนานาชาติ ดังนี้:

• ISO/TC 46: คณะกรรมการทางเทคนิคด้านสารสนเทศและเอกสารขององค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (ISO)
• ISO/IEC JTC 1/SC 34: คณะกรรมการร่วมระหว่าง ISO และ IEC ด้านภาษาที่ใช้ในการอธิบายเอกสารและการประมวลผล
• TC 46/SC 9: NISO ได้รับแต่งตั้งให้เป็นสำนักเลขาธิการ (Secretariat) ในนามของ ANSI สำหรับคณะอนุกรรมการด้านการระบุตัวตนและการอธิบาย (Identification and Description) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 2008

การเผยแพร่และเข้าถึงข้อมูล

มาตรฐานที่ผ่านการอนุมัติโดย NISO จะถูกตีพิมพ์โดย ANSI โดยมีจุดเด่นคือมาตรฐานและแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด (Best Practices) ทั้งหมดของ NISO จะเปิดให้เข้าถึงได้ฟรีผ่านทางเว็บไซต์ขององค์กร ซึ่งแตกต่างจากมาตรฐาน ANSI อื่นๆ ส่วนใหญ่ โดยมาตรฐานของ NISO จะขึ้นต้นด้วยรหัส ANSI/NISO Z39

ตัวอย่างมาตรฐานที่สำคัญ