ผลการลงประชามติเขตเลือกตั้งชาวมาโอรีในนิวซีแลนด์ ปี 2025

การลงประชามติเกี่ยวกับเขตเลือกตั้งและเขตที่นั่งสำหรับชาวมาโอรี (Māori wards and constituencies) ในนิวซีแลนด์จัดขึ้นระหว่างวันที่ 9 กันยายน ถึง 11 ตุลาคม 2025 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อตัดสินว่าสภาท้องถิ่นในนิวซีแลนด์ควรมีเขตเลือกตั้งเฉพาะสำหรับชาวมาโอรีหรือไม่ ซึ่งการลงประชามติครั้งนี้เกิดขึ้นควบคู่ไปกับการเลือกตั้งท้องถิ่นทั่วประเทศในปีเดียวกัน

ภูมิหลังและสาเหตุของการลงประชามติ

การลงประชามติครั้งนี้เป็นผลมาจากกฎหมาย Local Government (Electoral Legislation and Māori Wards and Māori Constituencies) Amendment Act 2024 ซึ่งผ่านโดยรัฐบาลผสมที่นำโดยพรรค National ซึ่งเป็นการนำข้อกำหนดที่ว่าสภาท้องถิ่นต้องจัดให้มีการลงประชามติก่อนที่จะจัดตั้งเขตเลือกตั้งชาวมาโอรีกลับมาใช้อีกครั้ง หลังจากที่รัฐบาลชุดก่อน (พรรค Labour) ได้ยกเลิกข้อกำหนดดังกล่าวไป

สภาท้องถิ่น 42 แห่ง (ประกอบด้วยสภาเมือง 37 แห่ง และสภาภูมิภาค 5 แห่ง) ได้จัดการลงประชามติ โดยสภาที่เคยจัดตั้งเขตเลือกตั้งชาวมาโอรีโดยไม่มีการลงประชามติมาก่อนหน้านี้ ถูกบังคับให้ต้องจัดให้มีการลงประชามติในปี 2025 หากต้องการจะรักษาเขตเลือกตั้งดังกล่าวไว้

ผลการลงประชามติ

ผลลัพธ์สุดท้ายของการลงประชามติพบว่า 18 สภาท้องถิ่นลงมติให้รักษาเขตเลือกตั้งชาวมาโอรีไว้ ในขณะที่ 24 สภาท้องถิ่นลงมติให้ยกเลิก แม้ว่าในภาพรวมทั่วประเทศจะมีจำนวนผู้ลงคะแนนให้ "รักษาไว้" (keep) มากกว่าผู้ลงคะแนนให้ "ยกเลิก" เกือบ 75,000 คะแนนก็ตาม

การสนับสนุนและการคัดค้าน

ประเด็นนี้ได้รับความสนใจจากพรรคการเมืองต่างๆ ดังนี้:

• ฝ่ายสนับสนุน: พรรค Labour, พรรค Greens และ Te Pāti Māori ให้การสนับสนุนการมีเขตเลือกตั้งชาวมาโอรี
• ฝ่ายคัดค้าน: พรรค ACT ให้การสนับสนุนการยกเลิกเขตเลือกตั้งดังกล่าว
• ฝ่ายเป็นกลาง: พรรค National และพรรค NZ First ไม่ได้ให้การสนับสนุนฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอย่างเป็นทางการ

นายกเทศมนตรีที่ดำรงตำแหน่งอยู่ส่วนใหญ่ให้การสนับสนุนการมีเขตเลือกตั้งชาวมาโอรี

ข้อโต้แย้งหลักในประเด็นนี้

เหตุผลสนับสนุนการมีเขตเลือกตั้งชาวมาโอรี

ผู้สนับสนุนอ้างว่าเขตเลือกตั้งนี้มีความสำคัญต่อ ความยุติธรรมทางสังคมและการเป็นตัวแทน โดยระบุว่าชาวมาโอรีมักถูกลดทอนสิทธิในการเป็นตัวแทนในสภาท้องถิ่น และการมีเขตเลือกตั้งเฉพาะช่วยให้เสียงของพวกเขาถูกรับฟังและสร้างความเท่าเทียม

นอกจากนี้ บางสภาท้องถิ่น เช่น Whakatāne ยังระบุว่าการมีเขตเลือกตั้งชาวมาโอรีช่วย ลดค่าใช้จ่ายทางกฎหมาย เนื่องจาก iwi (เผ่า) ต่างๆ ได้รับการปรึกษาหารืออย่างถูกต้อง ทำให้ลดการฟ้องร้องต่อสภาท้องถิ่นในกรณีที่การตัดสินใจไม่คำนึงถึงชาวมาโอรี

เหตุผลคัดค้าน

การลงประชามติครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางกระแสการเคลื่อนไหวเพื่อสิทธิชาวมาโอรีที่เพิ่มขึ้น (เช่น Hīkoi mō te Tiriti) ซึ่งเป็นการตอบโต้ต่อนโยบายของรัฐบาลกลางที่ถูกมองว่าเป็นการต่อต้านชาวมาโอรี