หอสมุดดิจิทัลปัญจาบ การอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมแห่งภูมิภาคปัญจาบ

หอสมุดดิจิทัลปัญจาบ (Panjab Digital Library หรือ PDL) เดิมรู้จักกันในชื่อโครงการริเริ่มการแปลงข้อมูลมรดกปัญจาบเป็นดิจิทัล (Punjab Virsa Digitisation Initiative - PVDI) เป็นองค์กรอาสาสมัครที่ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2546 เพื่อดำเนินการแปลงเอกสารและมรดกทางวัฒนธรรมของภูมิภาคปัญจาบให้เป็นรูปแบบดิจิทัลเพื่อการอนุรักษ์และเผยแพร่

ปัจจุบัน PDL ถือเป็นแหล่งทรัพยากรดิจิทัลที่ใหญ่ที่สุดเกี่ยวกับภูมิภาคปัญจาบ โดยมีจำนวนหน้าที่ถูกแปลงเป็นดิจิทัลมากกว่า 100 ล้านหน้า ครอบคลุมทั้งวัฒนธรรมซิกข์และวัฒนธรรมปัญจาบ โดยมีสำนักงานหลักตั้งอยู่ที่เมืองจันดิการ์ ประเทศอินเดีย และได้รับเงินทุนสนับสนุนจากมูลนิธิ Nanakshahi Trust

ประวัติและการก่อตั้ง

หอสมุดดิจิทัลปัญจาบก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2546 โดย Davinder Pal Singh และ Harinder Singh ภายใต้คำขวัญว่า "เผยแพร่มรดกที่มองไม่เห็นของปัญจาบ" (Revealing the Invisible Heritage of Punjab) โดยมีแรงจูงใจสำคัญมาจากการสูญเสียมรดกทางประวัติศาสตร์ของชาวซิกข์และภูมิภาคปัญจาบจากปัจจัยต่างๆ เช่น:

• การทำลายหอสมุดอ้างอิงซิกข์ (Sikh Reference Library) ในเมืองอมริตสาร์ เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน พ.ศ. 2527
• การขาดระบบจัดเก็บเอกสารที่มีประสิทธิภาพ ทำให้เอกสารเสื่อมสภาพตามกาลเวลา
• ความเชื่อทางศาสนาบางประการที่นำไปสู่การเผาต้นฉบับเขียนมือของชาวซิกข์
• การรื้อถอนและบูรณะศาสนสถาน (Gurdwara) หลายแห่งด้วยหินอ่อน ซึ่งทำให้หลักฐานทางสถาปัตยกรรมดั้งเดิมสูญหาย

Davinder Pal Singh ผู้ร่วมก่อตั้งและผู้อำนวยการบริหาร เล็งเห็นถึงศักยภาพของคอมพิวเตอร์ในการบันทึกและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมตั้งแต่ช่วงปี พ.ศ. 2537-2538 และตัดสินใจลาออกจากงานประจำในปี พ.ศ. 2546 เพื่อทุ่มเทให้กับโครงการนี้อย่างเต็มตัว

การดำเนินงานและการขยายตัว

โครงการเริ่มต้นจากการเป็นกลุ่มอาสาสมัครขนาดเล็ก และขยายตัวอย่างรวดเร็วผ่านเครือข่ายการทำงานทั่วโลก:

• พ.ศ. 2548: มีอาสาสมัคร 36 คนในปัญจาบ และ 12 คนในสหรัฐอเมริกา
• พ.ศ. 2549: มีกลุ่มทำงาน 10 กลุ่ม สามารถแปลงเอกสารได้ถึง 5,000 หน้าต่อวัน
• พ.ศ. 2552: เปิดตัวหอสมุดออนไลน์อย่างเป็นทางการ โดยเริ่มแรกมีเอกสารดิจิทัล 5 ล้านหน้าให้สาธารณชนเข้าถึงได้
• พ.ศ. 2556: ขยายการดำเนินงานไปยังสหราชอาณาจักร โดยมีศูนย์ติดตั้งถาวรที่ Sri Guru Singh Sabha Southall
• พ.ศ. 2557: เริ่มดำเนินกิจกรรมในประเทศแคนาดา

ในปี พ.ศ. 2558 เหตุการณ์ไฟไหม้ที่สำนักงานผู้ว่าราชการจังหวัดอมริตสาร์ ซึ่งทำลายบันทึกทางประวัติศาสตร์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2392 ถึง พ.ศ. 2558 ยิ่งเป็นแรงผลักดันให้ PDL เร่งดำเนินการแปลงเอกสารให้เป็นดิจิทัลเพื่อป้องกันการสูญหายอย่างถาวร

ขอบเขตการจัดเก็บข้อมูล

PDL มุ่งเน้นการรวบรวมและแปลงข้อมูลทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับภูมิภาคปัญจาบ รวมถึงพื้นที่ใกล้เคียง เช่น รัฐหรยาณา, รัฐหิมาจัลประเทศ, แคชเมียร์, รัฐราชสถาน และพื้นที่ในประเทศปากีสถาน (โดยเฉพาะปัญจาบตะวันตก) นอกจากนี้ยังครอบคลุมเอกสารที่เขียนด้วยอักษรคุรมุขี (Gurmukhi) ที่กระจายอยู่ทั่วโลก โดยไม่จำกัดเชื้อชาติ ศาสนา หรือภาษา

พันธกิจและเป้าหมาย

พันธกิจหลักของหอสมุดดิจิทัลปัญจาบประกอบด้วย 3 วัตถุประสงค์สำคัญ:

1. แก้ไขปัญหาการสูญเสียมรดกทางวัฒนธรรมที่เกิดจากภัยธรรมชาติและน้ำมือมนุษย์
2. รักษาเอกสารและวัตถุทางประวัติศาสตร์เพื่อการศึกษาและการอนุรักษ์ในอนาคต
3. เชื่อมโยงผู้คนทั่วโลกผ่านการให้บริการเข้าถึงข้อมูลออนไลน์ฟรี