ระบบรัฐสภาของสาธารณรัฐเช็ก

รัฐสภาของสาธารณรัฐเช็ก (Czech: Parlament České republiky) หรือเรียกสั้นๆ ว่า รัฐสภา (Parlament) คือองค์กรฝ่ายนิติบัญญัติของสาธารณรัฐเช็ก มีที่ทำการตั้งอยู่ที่ย่านมาลา สตรานา (Malá Strana) ในกรุงปราก ประกอบด้วยสมาชิกทั้งหมด 281 คน ซึ่งแบ่งออกเป็นสองสภาที่มาจากการเลือกตั้งโดยตรง

โครงสร้างของรัฐสภา

ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 15 รัฐสภาของสาธารณรัฐเช็กใช้ระบบสองสภา (Bicameral system) ประกอบด้วย:

• สภาผู้แทนราษฎร (Chamber of Deputies): ทำหน้าที่เป็นสภาล่าง
• วุฒิสภา (Senate): ทำหน้าที่เป็นสภาสูง

อำนาจและหน้าที่

รัฐสภาเช็กใช้อำนาจตามระบบรัฐสภาทั่วไป โดยมีหน้าที่หลักดังนี้:

• พิจารณาและผ่านร่างกฎหมาย (Bills)
• แก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญ
• ให้สัตยาบันในข้อตกลงระหว่างประเทศ
• ประกาศสงคราม (หากจำเป็น)
• อนุมัติการคงอยู่ของกองกำลังทหารต่างชาติในสาธารณรัฐเช็ก หรือการส่งกองกำลังทหารเช็กไปปฏิบัติการในต่างประเทศ

ประวัติความเป็นมา

ประเพณีการปกครองแบบรัฐสภาในดินแดนโบฮีเมียมีรากฐานมาตั้งแต่สมัยจักรวรรดิออสเตรีย (และต่อมาคือส่วนของซิสไลธาเนียในจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี) โดยมีการจัดตั้งสภาจักรวรรดิ (Reichsrat หรือ Říšská rada) ขึ้นในปี ค.ศ. 1861

ภายหลังการประกาศจัดตั้งประเทศเชโกสโลวาเกียในปี ค.ศ. 1918 สมัชชาแห่งชาติ (Národní shromáždění) ได้เข้ามารับหน้าที่ทางนิติบัญญัติแทนที่สภาจักรวรรดิและสภาท้องถิ่น (โบฮีเมีย, โมราเวีย และไซลีเซีย)

ในช่วงปี ค.ศ. 1938–1939 และระหว่างปี ค.ศ. 1948–1989 มีการจัดตั้งรัฐสภาภายใต้ระบอบการปกครองที่ไม่เป็นประชาธิปไตย (ระบอบอำนาจนิยมฝ่ายขวาและระบอบคอมมิวนิสต์ตามลำดับ) ต่อมาในปี ค.ศ. 1968 เมื่อมีการปรับเปลี่ยนเชโกสโลวาเกียเป็นสหพันธรัฐ จึงได้มีการจัดตั้งสภาแห่งชาติของทั้งส่วนเช็กและสโลวัก

สภาผู้แทนราษฎรในปัจจุบันมีความต่อเนื่องมาจากสภาแห่งชาติเช็ก (Česká národní rada) ในขณะที่วุฒิสภาถูกจัดตั้งขึ้นอีกครั้งในปี ค.ศ. 1996 โดยอ้างอิงรูปแบบจากสมัยสาธารณรัฐเชโกสโลวาเกียที่หนึ่ง