รัฐสภาสหรัฐอเมริกา โครงสร้าง หน้าที่ และการทำงานของฝ่ายนิติบัญญัติ
สรุปใจความสำคัญ
- รัฐสภาสหรัฐฯ ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยวุฒิสภา (100 คน) และสภาผู้แทนราษฎร (435 คน)
- แต่ละรัฐมีวุฒิสมาชิก 2 คนเท่ากันเสมอ โดยไม่คำนึงถึงประชากร
- สภาผู้แทนราษฎรจัดสรรจำนวนสมาชิกตามสัดส่วนประชากรของแต่ละรัฐ ซึ่งปรับเปลี่ยนทุก 10 ปีตามการสำมะโนประชากร
รัฐสภาสหรัฐอเมริกาเป็นฝ่ายนิติบัญญัติของรัฐบาลกลางสหรัฐอเมริกา ซึ่งใช้ระบบสองสภา (Bicameral Legislature) ประกอบด้วย สภาผู้แทนราษฎร (House of Representatives) ซึ่งเป็นสภาล่าง และ วุฒิสภา (Senate) ซึ่งเป็นสภาสูง ทั้งสองสภาประชุมกันที่อาคารรัฐสภา (United States Capitol) ในกรุงวอชิงตัน ดี.ซี.
โครงสร้างและสมาชิกของรัฐสภา
รัฐสภามีสมาชิกที่มีสิทธิออกเสียงทั้งหมด 535 คน แบ่งออกเป็น:
- วุฒิสภา: มีสมาชิก 100 คน โดยแต่ละรัฐจะมีวุฒิสมาชิก 2 คน ไม่ว่ารัฐนั้นจะมีประชากรมากหรือน้อยเพียงใด
- สภาผู้แทนราษฎร: มีสมาชิก 435 คน ซึ่งจำนวนสมาชิกของแต่ละรัฐจะถูกจัดสรรตามสัดส่วนประชากร โดยมีการปรับปรุงทุก 10 ปีตามผลการสำมะโนประชากร
นอกจากนี้ สภาผู้แทนราษฎรยังมีสมาชิกที่ไม่มีสิทธิออกเสียงอีก 6 คน เพื่อเป็นตัวแทนของเขตปกครองพิเศษต่างๆ
คุณสมบัติของผู้สมัครรับเลือกตั้ง
ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 1 กำหนดคุณสมบัติไว้ดังนี้:
- สภาผู้แทนราษฎร: ต้องมีอายุอย่างน้อย 25 ปี เป็นพลเมืองสหรัฐฯ มาแล้วไม่น้อยกว่า 7 ปี และเป็นผู้อยู่อาศัยในรัฐที่ตนเป็นตัวแทน
- วุฒิสภา: ต้องมีอายุอย่างน้อย 30 ปี เป็นพลเมืองสหรัฐฯ มาแล้วไม่น้อยกว่า 9 ปี และเป็นผู้อยู่อาศัยในรัฐที่ตนเป็นตัวแทน
อำนาจและหน้าที่ของรัฐสภา
ทั้งสภาผู้แทนราษฎรและวุฒิสภามีบทบาทสำคัญในกระบวนการนิติบัญญัติ โดยกฎหมายจะไม่สามารถประกาศใช้ได้หากไม่ได้รับความเห็นชอบจากทั้งสองสภา อย่างไรก็ตาม แต่ละสภามีอำนาจพิเศษที่แตกต่างกัน:
| อำนาจหน้าที่ | สภาผู้แทนราษฎร | วุฒิสภา |
|---|---|---|
| การเสนอกฎหมายภาษีและรายได้ | เป็นผู้ริเริ่ม | พิจารณาและเห็นชอบ |
| การถอดถอน (Impeachment) | ริเริ่มและตัดสินใจฟ้องร้อง | พิจารณาคดีและตัดสินการถอดถอน |
| การรับรองสนธิสัญญา | ไม่มีอำนาจ | มีอำนาจรับรองสนธิสัญญา |
| การอนุมัติการแต่งตั้ง | ไม่มีอำนาจ | อนุมัติการแต่งตั้งตำแหน่งสำคัญของประธานาธิบดี |
วาระการดำรงตำแหน่งและการเลือกตั้ง
รัฐสภาจะดำเนินงานเป็นวาระ 2 ปี (เรียกว่า 1 Congress) โดยเริ่มทุกวันที่ 3 มกราคม ของปีเลขคี่ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมีวาระ 2 ปี และต้องเลือกตั้งใหม่ทั้งหมด ส่วนวุฒิสมาชิกมีวาระ 6 ปี โดยจะแบ่งการเลือกตั้งออกเป็น 3 ชุด (Staggered Terms) เพื่อให้ทุกๆ 2 ปี จะมีการเลือกตั้งวุฒิสมาชิกประมาณ 1 ใน 3 ของสภา
คำถามที่พบบ่อย
สภาคองเกรสประกอบด้วยอะไรบ้าง?
สภาคองเกรสประกอบด้วยสองสภา คือ วุฒิสภา (Senate) และสภาผู้แทนราษฎร (House of Representatives) ซึ่งทำงานร่วมกันในฐานะฝ่ายนิติบัญญัติของรัฐบาลกลางสหรัฐฯ
ความแตกต่างระหว่างวุฒิสมาชิกและสส. สหรัฐฯ คืออะไร?
วุฒิสมาชิกมีวาระการดำรงตำแหน่ง 6 ปี และเป็นตัวแทนของรัฐ ส่วนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมีวาระ 2 ปี และเป็นตัวแทนของเขตเลือกตั้งตามจำนวนประชากร
ใครมีสิทธิออกเสียงในกรณีที่คะแนนเสียงในวุฒิสภาเท่ากัน?
รองประธานาธิบดีสหรัฐอเมริกา ในฐานะประธานวุฒิสภา จะเป็นผู้ลงคะแนนเสียงตัดสิน (Tie-breaking vote) เมื่อคะแนนเสียงในวุฒิสภาเท่ากันเท่านั้น