กองทัพประชาชนเวียดนาม
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นกองกำลังทางทหารหลักของสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนามและเป็นปีกทางทหารของพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม
- ไม่มีการแยกเหล่าทัพบกเป็นเอกเทศ แต่ใช้ระบบ 'เหล่ารวมเหล่า' (Combined Arms) ภายใต้กระทรวงกลาโหม
- ก่อตั้งขึ้นจากรากฐานของขบวนการเวียดมินห์และรวมเข้ากับกองทัพเวียดนามเหนือและเวียดกงหลังการรวมประเทศในปี 2519
- มีบทบาทสำคัญในสงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่ง สงครามเวียดนาม และสงครามกัมพูชา-เวียดนาม
กองทัพประชาชนเวียดนาม (ภาษาอังกฤษ: People's Army of Vietnam - PAVN หรือ Vietnam People's Army - VPA) เป็นกองกำลังทางทหารหลักของสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม และเป็นปีกทางทหารของพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม (CPV) กองทัพนี้ถือเป็นองค์ประกอบสำคัญของกองกำลังติดอาวุธประชาชนเวียดนาม โดยครอบคลุมทั้งกองกำลังทางบก ทางเรือ ทางอากาศ และกองกำลังป้องกันชายแดน
โครงสร้างและการบังคับบัญชา
เวียดนามไม่มีการแยกเหล่าทัพบกออกมาเป็นหน่วยงานอิสระอย่างเป็นทางการ แต่ใช้ระบบที่เรียกว่า "เหล่ารวมเหล่า" (Combined Arms) ซึ่งรวมเอาทหารราบ ทหารม้า และหน่วยรบพิเศษเข้าไว้ด้วยกัน โดยทั้งหมดอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงกลาโหม และรับคำสั่งโดยตรงจากคณะกรรมาธิการการทหารกลางของพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม และเสนาธิการร่วมของกองทัพประชาชนเวียดนาม

องค์ประกอบหลักของกองทัพ
- กองกำลังทางบก (Combined Arms): หน่วยรบหลักที่ปฏิบัติการบนบก
- กองทัพเรือ (Navy): รับผิดชอบความมั่นคงทางทะเล
- กองทัพอากาศและป้องกันทางอากาศ (Air Defence - Air Force): ดูแลน่านฟ้าและการป้องกันภัยทางอากาศ
- กองบัญชาการป้องกันชายแดน (Border Guard Command): ดูแลความสงบเรียบร้อยตามแนวชายแดน
- กองบัญชาการยามฝั่ง (Coast Guard Command): ปฏิบัติการภายใต้การบริหารของรัฐบาลเวียดนาม
ประวัติความเป็นมา
ยุคก่อตั้งและสงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่ง
ในช่วงสงครามอินโดจีนครั้งที่หนึ่ง (พ.ศ. 2489–2497) กองทัพประชาชนเวียดนามมักถูกเรียกในชื่อ เวียดมินห์ (Việt Minh) ซึ่งเป็นขบวนการกู้ชาติที่ต่อสู้เพื่อเอกราชจากฝรั่งเศส ต่อมาในปี พ.ศ. 2497 ประธานโฮจิมินห์ได้ประกาศชื่ออย่างเป็นทางการว่า Quân đội nhân dân Việt Nam เพื่อเน้นย้ำถึงอุดมการณ์ที่ว่ากองทัพนี้ "มาจากประชาชน ต่อสู้เพื่อประชาชน และรับใช้ประชาชน"
สงครามเวียดนาม
ในบริบทของสงครามเวียดนาม (พ.ศ. 2498–2518) กองทัพนี้ถูกฝ่ายตรงข้ามเรียกว่า กองทัพเวียดนามเหนือ (North Vietnamese Army - NVA) เพื่อแยกความแตกต่างจาก เวียดกง (Viet Cong) หรือแนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติ ซึ่งเป็นกองกำลังคอมมิวนิสต์ในเวียดนามใต้ อย่างไรก็ตาม ทั้งสองกลุ่มปฏิบัติงานภายใต้โครงสร้างการบังคับบัญชาเดียวกัน โดยเวียดกงถือเป็นส่วนหนึ่งของกองทัพประชาชนเวียดนามในทางปฏิบัติ
หลังจากการรวมประเทศในปี พ.ศ. 2519 กองกำลังปลดปล่อยเวียดนามใต้ได้ถูกยุบและรวมเข้ากับกองทัพเวียดนามเหนือ กลายเป็นกองทัพประชาชนเวียดนามของสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนามในปัจจุบัน
บทบาทในความขัดแย้งทางทหาร
กองทัพประชาชนเวียดนามมีประวัติการปฏิบัติการทางทหารที่หลากหลาย ทั้งในและนอกประเทศ ดังนี้:
- สงครามกัมพูชา-เวียดนาม: การเข้าแทรกแซงเพื่อขับไล่เขมรแดงในช่วงปี พ.ศ. 2520–2532
- สงครามสั่งสอน (Sino-Vietnamese War): ความขัดแย้งทางพรมแดนกับจีนในปี พ.ศ. 2522
- ภารกิจรักษาสันติภาพ: ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2558 เวียดนามได้ส่งกองกำลังเข้าร่วมภารกิจรักษาสันติภาพของสหประชาชาติในสาธารณรัฐแอฟริกากลางและเซาท์ซูดาน
คำถามที่พบบ่อย
กองทัพประชาชนเวียดนาม (PAVN) แตกต่างจากเวียดกงอย่างไร?
ในทางปฏิบัติ PAVN คือกองทัพหลักของเวียดนามเหนือ (NVA) ในขณะที่เวียดกง (Viet Cong) คือกองกำลังท้องถิ่นในเวียดนามใต้ที่ต่อสู้ร่วมกับ PAVN ภายใต้การบังคับบัญชาเดียวกัน แต่หลังการรวมประเทศในปี 2519 ทั้งหมดได้รวมเป็นกองทัพเดียว
โครงสร้างกองทัพเวียดนามแตกต่างจากประเทศอื่นอย่างไร?
เวียดนามไม่มีเหล่าทัพบก (Army) ที่แยกเป็นเอกเทศ แต่ใช้ระบบ 'เหล่ารวมเหล่า' (Combined Arms) ซึ่งรวมทุกหน่วยรบทางบกไว้ภายใต้การบริหารของกระทรวงกลาโหมและเสนาธิการร่วมโดยตรง
ปัจจุบันกองทัพประชาชนเวียดนามมีบทบาทอย่างไรในระดับสากล?
นอกจากการป้องกันประเทศแล้ว เวียดนามได้เริ่มส่งทหารเข้าร่วมภารกิจรักษาสันติภาพของสหประชาชาติ (UN Peacekeeping) ตั้งแต่ปี 2558 ในพื้นที่อย่างเซาท์ซูดานและสาธารณรัฐแอฟริกากลาง


