ปีเตอร์ ซี. ฟิชเบิร์น นักคณิตศาสตร์ผู้บุกเบิกทฤษฎีการตัดสินใจ

ปีเตอร์ คลินเกอร์แมน ฟิชเบิร์น (Peter Clingerman Fishburn; 2 กันยายน ค.ศ. 1936 – 10 มิถุนายน ค.ศ. 2021) เป็นนักคณิตศาสตร์ชาวอเมริกันที่มีชื่อเสียงในฐานะผู้บุกเบิกในสาขาทฤษฎีการตัดสินใจ (Decision Theory) ผลงานของเขามีอิทธิพลอย่างสูงต่อการวิเคราะห์ทางคณิตศาสตร์เกี่ยวกับการเลือกและการตัดสินใจภายใต้เงื่อนไขต่าง ๆ

ประวัติการศึกษา

ฟิชเบิร์นสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาวิศวกรรมอุตสาหการจากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียสเตต (Pennsylvania State University) ในปี ค.ศ. 1958 จากนั้นเขาเข้าศึกษาต่อในระดับปริญญาโทสาขาการวิจัยดำเนินงาน (Operations Research) ในปี ค.ศ. 1961 และระดับปริญญาเอกในสาขาเดียวกันในปี ค.ศ. 1962 จากสถาบันเทคโนโลยีเคส (Case Institute of Technology)

ผลงานทางวิชาการและนวัตกรรม

หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นของฟิชเบิร์นคือการร่วมมือกับ สตีเวน แบรมส์ (Steven Brams) ในการตีพิมพ์บทความวิชาการเกี่ยวกับการลงคะแนนแบบเห็นชอบ (Approval Voting) ในปี ค.ศ. 1978 ซึ่งเป็นการนำเสนอระบบการเลือกตั้งที่ผู้ลงคะแนนสามารถเลือกผู้สมัครได้มากกว่าหนึ่งคน เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่สะท้อนความต้องการของคนส่วนใหญ่ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น

รางวัลและความสำเร็จ

ตลอดอาชีพการทำงาน ฟิชเบิร์นได้รับรางวัลเกียรติยศมากมายเพื่อเชิดชูความสามารถทางวิชาการ ได้แก่:

• รางวัลทฤษฎีจอห์น ฟอน นอยมันน์ (John von Neumann Theory Prize) ในปี ค.ศ. 1996
• รางวัลการตีพิมพ์ด้านการวิเคราะห์การตัดสินใจ (Decision Analysis Publication Award) ในปี ค.ศ. 1991
• เหรียญรางวัลแฟรงก์ พี. แรมซีย์ (Frank P. Ramsey Medal) ในปี ค.ศ. 1987

นอกจากนี้ ในปี ค.ศ. 2002 เขาได้รับเลือกให้เป็นสมาชิกกิตติมศักดิ์ (Fellow) ของสถาบันเพื่อการวิจัยดำเนินงานและการจัดการวิทยาศาสตร์ (Institute for Operations Research and the Management Sciences - INFORMS)

ชีวิตส่วนตัวและการทำงาน

ฟิชเบิร์นใช้เวลาหลายปีในการทำวิจัยที่ห้องปฏิบัติการเบลล์ (AT&T Bell Laboratories) ในรัฐนิวเจอร์ซีย์ สหรัฐอเมริกา ก่อนที่จะเกษียณอายุ เขาแต่งงานกับ เจเน็ต ฟอร์ไซธ์ ฟิชเบิร์น (Janet Forsythe Fishburn) ซึ่งเป็นนักเทววิทยา เขาเสียชีวิตเมื่อวันที่ 10 มิถุนายน ค.ศ. 2021 ที่เมืองราซีน รัฐวิสคอนซิน