สำนักพิมพ์ไฟดอน ผู้นำด้านหนังสือศิลปะและสถาปัตยกรรมระดับโลก

สำนักพิมพ์ไฟดอน (Phaidon Press) เป็นสำนักพิมพ์ระดับโลกที่เชี่ยวชาญในการผลิตหนังสือคุณภาพสูงเกี่ยวกับศิลปะ, สถาปัตยกรรม, การออกแบบ, แฟชั่น, การถ่ายภาพ และวัฒนธรรมร่วมสมัย รวมถึงหนังสือทำอาหาร หนังสือเด็ก และหนังสือท่องเที่ยว โดยมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในลอนดอนและนครนิวยอร์ก พร้อมสำนักงานสาขาในปารีสและเบอร์ลิน

ปัจจุบันไฟดอนมีผลงานตีพิมพ์มากกว่า 1,500 รายการ ซึ่งจัดจำหน่ายในกว่า 100 ประเทศ และแปลเป็นภาษาต่าง ๆ มากมาย เช่น ภาษาอังกฤษ, ฝรั่งเศส, สเปน, เยอรมัน, อิตาลี และจีน นับตั้งแต่ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1923 สำนักพิมพ์แห่งนี้ได้จำหน่ายหนังสือไปแล้วเกือบ 50 ล้านเล่มทั่วโลก

ประวัติการก่อตั้งและยุคแรกเริ่ม

สำนักพิมพ์ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1923 ณ กรุงเวียนนา ประเทศออสเตรีย โดย ลุดวิก โกลด์ไชเดอร์ (Ludwig Goldscheider), เบลา โฮโรวิทซ์ (Béla Horovitz) และ เฟรเดอริก "ฟริตซ์" อังการ์ (Frederick "Fritz" Ungar) ในช่วงแรกใช้ชื่อว่า Euphorion-Verlag ก่อนจะเปลี่ยนเป็น Phaidon (รูปแบบภาษาเยอรมันของ Phaedo) ซึ่งตั้งตามชื่อของ ฟีโดแห่งเอลิส (Phaedo of Elis) ลูกศิษย์ของโซเครตีส เพื่อสะท้อนถึงความหลงใหลในวัฒนธรรมและศิลปะคลาสสิก

โลโก้ของสำนักพิมพ์ได้รับแรงบันดาลใจจากอักษรกรีก phi (φ) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของสัดส่วนทองคำ (Golden Ratio) ที่ศิลปินและสถาปนิกใช้มาตั้งแต่ศตวรรษที่ 4 ก่อนคริสตกาล

ในช่วงแรก ผลงานส่วนใหญ่เป็นวรรณกรรมคลาสสิก เช่น งานของเชกสเปียร์และเพลโต ต่อมาในช่วงปี ค.ศ. 1923–1925 ได้ตีพิมพ์งานของกวีและนักเขียนชื่อดังอย่าง วิลเลียม เวิร์ดสเวิร์ธ และ โยฮันน์ วูล์ฟกัง ฟอน เกอเธ่ ก่อนจะเริ่มขยายเข้าสู่การตีพิมพ์วรรณกรรมร่วมสมัย และเริ่มเป็นที่รู้จักในยุโรปจากการผลิตหนังสือศิลปะและสถาปัตยกรรมคุณภาพสูงในราคาที่เข้าถึงได้ โดยในปี ค.ศ. 1937 ได้เริ่มตีพิมพ์หนังสือศิลปะเล่มใหญ่ (Large-format) ที่นำเสนอผลงานของ วินเซนต์ แวน โกะห์ และกลุ่มอิมเพรสชันนิสต์

การย้ายฐานการผลิตสู่ประเทศอังกฤษและการฟื้นฟู

เพื่อหลีกเลี่ยงการผนวกออสเตรียโดยนาซีเยอรมัน โกลด์ไชเดอร์และโฮโรวิทซ์ได้ขายบริษัทให้กับ George Allen & Unwin สำนักพิมพ์ชาวอังกฤษในปี ค.ศ. 1937 และย้ายไปตั้งรกรากที่ลอนดอน โดยก่อตั้ง Phaidon Press ขึ้นใหม่จนกลายเป็นสำนักพิมพ์หนังสือศิลปะชั้นนำของอังกฤษ

หลังการเสียชีวิตของโฮโรวิทซ์ในปี ค.ศ. 1955 ฮาร์วีย์ มิลเลอร์ (Harvey Miller) ลูกเขยของเขาได้เข้ามาบริหารงานต่อ ต่อมาในปี ค.ศ. 1967 บริษัทถูกซื้อกิจการโดย Frederick A. Praeger Inc ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของ Encyclopædia Britannica และถูกเปลี่ยนมือเจ้าของหลายครั้ง รวมถึง Elsevier ในช่วงปี ค.ศ. 1974–1981

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 1990 เมื่อ ริชาร์ด ชลากแมน (Richard Schlagman) เข้าซื้อกิจการและย้ายสำนักงานใหญ่กลับมายังลอนดอนในปี ค.ศ. 1991 เขาได้จ้าง อลัน เฟลตเชอร์ (Alan Fletcher) นักออกแบบชื่อดังมาเป็นผู้นำด้านสร้างสรรค์ในปี ค.ศ. 1993 และต่อมา จูเลีย เฮสติง (Julia Hasting) ได้เข้ามาเน้นการออกแบบหนังสือในเชิงแนวคิด (Conceptual Book Design) โดยมองว่าหนังสือศิลปะควรเป็น "วัตถุทางศิลปะ" ในตัวเอง ซึ่งแนวคิดนี้ได้ถูกนำไปใช้กับหนังสือสถาปัตยกรรม การถ่ายภาพ และหนังสือทำอาหาร

ในปี ค.ศ. 2012 เลออน แบล็ก (Leon Black) ได้เข้าซื้อกิจการไฟดอน และต่อมาในปี ค.ศ. 2020 ไฟดอนได้เข้าซื้อกิจการสำนักพิมพ์ The Monacelli Press

ประเภทของหนังสือที่ตีพิมพ์

สถาปัตยกรรม

ไฟดอนตีพิมพ์หนังสือชีวประวัติและผลงาน (Monographs) ของปรมาจารย์สถาปัตยกรรมศตวรรษที่ 20 เช่น เลอ คอร์บูซิเเยร์ (Le Corbusier), มีส ฟัน เดอร์ โรเอ (Mies van der Rohe) และ อัลวาร์ อัลโต (Alvar Aalto) รวมถึงสถาปนิกสมัยใหม่ เช่น ทาดาโอะ อันโด (Tadao Ando) และบริษัท Snøhetta

นอกจากนี้ยังมีหนังสือสำรวจทางประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ เช่น Atlas of Contemporary World Architecture (2004) และ Atlas of Brutalist Architecture

ศิลปะ

สำนักพิมพ์มีชื่อเสียงอย่างมากจากการตีพิมพ์หนังสือประวัติศาสตร์ศิลปะระดับโลก โดยเฉพาะ The Story of Art โดย เอิร์นสต์ กอมบริช (Ernst Gombrich) ซึ่งตีพิมพ์ครั้งแรกในปี ค.ศ. 1950 และมียอดขายมากกว่า 8 ล้านเล่ม แปลไปกว่า 40 ภาษา และมีการพิมพ์ซ้ำถึง 18 ครั้ง

ผลงานอื่น ๆ ที่โดดเด่น ได้แก่ The Art Book ซึ่งรวบรวมผลงานของศิลปิน 600 ท่านจากหลากหลายยุคสมัย รวมถึงการตีพิมพ์หนังสือของศิลปินชื่อดังอย่าง ลูเซียน ฟรอยด์ (Lucian Freud) และ โอลาเฟอร์ เอเลียสสัน (Olafur Eliasson)