ฟิลิป บอร์น ผู้บุกเบิกด้านชีวสารสนเทศศาสตร์และวิทยาการข้อมูล
สรุปใจความสำคัญ
- ดำรงตำแหน่งรองผู้อำนวยการด้านวิทยาการข้อมูลคนแรกของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH)
- เป็นบรรณาธิการบริหารผู้ก่อตั้งของวารสาร PLOS Computational Biology
- มีผลงานวิจัยที่ได้รับการอ้างอิงมากกว่า 100,000 ครั้ง และมีค่า h-index สูงกว่า 80
- ร่วมพัฒนาอัลกอริทึม Combinatorial Extension สำหรับการวิเคราะห์โครงสร้างโปรตีนสามมิติ
ฟิลิป เอริค บอร์น (Philip Eric Bourne) (22 มีนาคม 1953 – 8 มีนาคม 2026) เป็นนักชีวสารสนเทศศาสตร์ นักเขียนสารคดี และนักธุรกิจผู้มีอิทธิพลอย่างสูงในวงการวิทยาศาสตร์ข้อมูลและการแพทย์ โดยเขาดำรงตำแหน่งประธานเก้าอี้ Stephenson ด้านวิทยาการข้อมูล ผู้อำนวยการโรงเรียนวิทยาการข้อมูล และศาสตราจารย์ด้านวิศวกรรมชีวการแพทย์ ณ มหาวิทยาลัยเวอร์จิเนีย รวมถึงเคยเป็นรองผู้อำนวยการด้านวิทยาการข้อมูลคนแรกของสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH) ซึ่งเขาได้บริหารโครงการริเริ่ม Big Data to Knowledge (BD2K)
ประวัติวัยเยาว์และการศึกษา
บอร์นเกิดเมื่อวันที่ 22 มีนาคม 1953 ในกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ครอบครัวของเขาอพยพไปยังประเทศออสเตรเลียในปี 1965 และเขาได้รับการศึกษาระดับมัธยมศึกษาในเมืองแอดิเลด ต่อมาในช่วงกลางถึงปลายทศวรรษ 1970 เขาได้รับปริญญาเอกด้านเคมีกายภาพจากมหาวิทยาลัยฟลินเดอร์ส (Flinders University) ในเมืองแอดิเลด รัฐเซาท์ออสเตรเลีย
เส้นทางอาชีพและการวิจัย
หลังจากจบปริญญาเอก บอร์นได้เดินทางไปทำวิจัยหลังปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยเชฟฟิลด์ (University of Sheffield) สหราชอาณาจักร ระหว่างปี 1979–1981 จากนั้นย้ายไปที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย (Columbia University) นิวยอร์ก ในปี 1981 ต่อมาในปี 1995 เขาได้ย้ายไปที่มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย แซนดิเอโก (UCSD) โดยดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ในภาควิชาเภสัชวิทยา
ในปี 2014 บอร์นย้ายไปร่วมงานกับสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH) ในตำแหน่งรองผู้อำนวยการด้านวิทยาการข้อมูล และในเดือนมกราคม 2017 เขาได้รับตำแหน่งผู้อำนวยการสถาบันวิทยาการข้อมูลของมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนีย (University of Virginia)
ผลงานที่โดดเด่น
- การเขียนหนังสือ: เขาเป็นที่รู้จักจากการเขียนหนังสือ Unix for VMS Users (1990) และหนังสือเล่มอื่นๆ เกี่ยวกับระบบปฏิบัติการและเซิร์ฟเวอร์
- อัลกอริทึม: ร่วมพัฒนาอัลกอริทึม Combinatorial Extension สำหรับการจัดเรียงโครงสร้างโปรตีนแบบสามมิติร่วมกับ I. Shindyalov ในปี 1998
- บทบาทการบริหาร: เป็นผู้อำนวยการร่วมของ Protein Data Bank (PDB) ในปี 1999 และประธานของสมาคมชีวสารสนเทศศาสตร์สากล (ISCB) ในปี 2002–2003
- การเผยแพร่ผลงาน: เป็นบรรณาธิการบริหารผู้ก่อตั้งของวารสาร PLOS Computational Biology ในปี 2005 และร่วมก่อตั้ง SciVee ในปี 2007
บอร์นเป็นผู้สนับสนุนตัวยงของการเข้าถึงวรรณกรรมและซอฟต์แวร์แบบเปิด (Open Access) และมีผลงานตีพิมพ์ที่ได้รับการอ้างอิงสูงมาก โดยมีค่า h-index สูงกว่า 80 และมีการอ้างอิงรวมกว่า 100,000 ครั้ง ทำให้เขาเป็นหนึ่งในนักวิจัยที่ได้รับการอ้างอิงมากที่สุดของมหาวิทยาลัยเวอร์จิเนีย
ชีวิตส่วนตัวและการเสียชีวิต
บอร์นแต่งงานกับ โรมา ชาลูปา (Roma Chalupa) ในปี 1983 และมีบุตรสองคนคือ สก็อตต์ และ เมลานี งานอดิเรกของเขาประกอบด้วยการขับขี่รถจักรยานยนต์ การบิน และการเดินป่า บอร์นเสียชีวิตเมื่อวันที่ 8 มีนาคม 2026 ในวัย 72 ปี หลังจากต่อสู้กับโรคมะเร็งเยื่อหุ้มปอด (Mesothelioma) มาเป็นเวลานาน
รางวัลและเกียรติยศ
| ปี | รางวัล/เกียรติยศ |
|---|---|
| 2009 | รางวัล Benjamin Franklin Award |
| 2010 | รางวัล Jim Gray e-Science จาก Microsoft |
| 2011 | ได้รับเลือกเป็น Fellow ของ AAAS (ด้านเภสัชศาสตร์) |
| 2011 | ได้รับเลือกเป็น Fellow ของ ISCB |
คำถามที่พบบ่อย
ฟิลิป บอร์น คือใคร?
ฟิลิป บอร์น เป็นนักชีวสารสนเทศศาสตร์ นักเขียน และผู้บริหารระดับสูงด้านวิทยาการข้อมูล ผู้มีบทบาทสำคัญในการผลักดันการใช้ข้อมูลขนาดใหญ่ในงานวิจัยทางชีววิทยาและการแพทย์
ผลงานที่สำคัญที่สุดของ ฟิลิป บอร์น คืออะไร?
ผลงานที่โดดเด่น ได้แก่ การเป็นผู้อำนวยการร่วมของ Protein Data Bank, การก่อตั้งวารสาร PLOS Computational Biology และการพัฒนาอัลกอริทึมสำหรับการจัดเรียงโครงสร้างโปรตีน
ฟิลิป บอร์น มีบทบาทอย่างไรในด้านการเข้าถึงข้อมูล?
เขาเป็นผู้สนับสนุนอย่างแรงกล้าในการทำให้วรรณกรรมทางวิชาการและซอฟต์แวร์เป็นแบบเปิด (Open Access) เพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงข้อมูลการวิจัยได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย