ตลาดไพก์เพลส ตลาดเกษตรกรประวัติศาสตร์แห่งเมืองซีแอตเทิล

ตลาดไพก์เพลส (Pike Place Market) เป็นตลาดสาธารณะที่มีชื่อเสียงระดับโลก ตั้งอยู่ในเมืองซีแอตเทิล รัฐวอชิงตัน สหรัฐอเมริกา เปิดดำเนินการครั้งแรกเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม ค.ศ. 1907 และถือเป็นหนึ่งในตลาดเกษตรกร (Farmers' Market) ที่เก่าแก่ที่สุดในสหรัฐอเมริกาที่ยังคงเปิดให้บริการอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน

ตลาดแห่งนี้ตั้งอยู่บนพื้นที่ลาดชันริมชายฝั่งอ่าวเอลเลียต (Elliott Bay) บนทะเลสาบพูเจ็ตซาวนด์ (Puget Sound) โดยทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางการค้าสำหรับเกษตรกรรายย่อย ช่างฝีมือ และพ่อค้าแม่ค้าจำนวนมาก ชื่อของตลาดมีที่มาจากถนนไพก์เพลส (Pike Place) ซึ่งเป็นถนนสายหลักที่ทอดตัวจากถนนไพก์ไปยังถนนเวอร์จิเนีย ทางทิศตะวันตกของย่านดาวน์ทาวน์ซีแอตเทิล

โครงสร้างและลักษณะของตลาด

ตลาดไพก์เพลสเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมที่สุดของเมืองซีแอตเทิล โดยมีผู้เข้าชมมากกว่า 20 ล้านคนต่อปี เนื่องจากพื้นที่ตั้งอยู่บนเนินเขา ตลาดจึงมีการออกแบบโครงสร้างเป็นหลายระดับ:

• ระดับถนน (Upper Level): เป็นพื้นที่ส่วนกลางที่มีหลังคาคลุม (Arcades) ประกอบด้วยร้านขายปลาสด ผักและผลไม้สด รวมถึงแผงขายงานฝีมือ โดยเกษตรกรและช่างฝีมือท้องถิ่นจะเช่าพื้นที่รายวันเพื่อจำหน่ายสินค้าตามพันธกิจหลักของตลาดที่ต้องการให้ผู้บริโภคได้ "พบกับผู้ผลิต" (Meet the Producer) โดยตรง
• ระดับล่าง (Lower Levels): ประกอบด้วยร้านค้าที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว เช่น ร้านขายของเก่า ร้านหนังสือการ์ตูนและของสะสม ร้านอาหารครอบครัวขนาดเล็ก และร้านจำหน่ายอุปกรณ์ทางเลือกที่เก่าแก่ที่สุดแห่งหนึ่งในซีแอตเทิล

ที่พักอาศัยภายในตลาด

นอกจากพื้นที่การค้าแล้ว ตลาดไพก์เพลสยังเป็นที่พักอาศัยของประชากรเกือบ 500 คน ซึ่งอาศัยอยู่ในอาคาร 8 แห่งกระจายอยู่ทั่วบริเวณตลาด โดยอาคารส่วนใหญ่เคยเป็นที่พักอาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อย แม้ว่าในปัจจุบันบางอาคาร เช่น อพาร์ตเมนต์ลิฟิงสตันเบเกอร์ (Livingston Baker apartments) จะไม่ได้มีสถานะดังกล่าวแล้วก็ตาม

ขอบเขตและพื้นที่ทางประวัติศาสตร์

การกำหนดขอบเขตของตลาดไพก์เพลสมีความแตกต่างกันตามหน่วยงานที่ระบุ เนื่องจากความขัดแย้งระหว่างกลุ่มอนุรักษ์และกลุ่มนักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ในอดีต

ประวัติการก่อตั้งและการพัฒนา

ตลาดไพก์เพลสถูกก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1907 โดยสมาชิกสภาเมืองซีแอตเทิล โทมัส พี. เรเวลล์ (Thomas P. Revelle) ซึ่งใช้ข้อบัญญัติปี 1896 ที่อนุญาตให้เมืองกำหนดพื้นที่สำหรับตลาดสาธารณะ โดยเปิดตัวอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 17 สิงหาคม ค.ศ. 1907 โดยประธานสภาเมือง ชาร์ลส์ ไฮแรม เบอร์เน็ตต์ จูเนียร์ (Charles Hiram Burnett Jr.)

อาคารหลังแรกคือ เมน อาร์เคด (Main Arcade) เปิดให้บริการในวันที่ 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 1907 ต่อมาความต้องการพื้นที่แผงค้าเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จนในปี ค.ศ. 1911 จำนวนแผงค้าได้เพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า และมีการสร้างหลังคาคลุมทางด้านทิศตะวันตกซึ่งถูกเรียกว่า "แถวแห้ง" (dry row)

ในช่วงทศวรรษ 1920 ตลาดได้ขยายตัวและกลายเป็นศูนย์กลางทางสังคม โดยในปี ค.ศ. 1921 สภาเมืองได้มีมติให้คงตำแหน่งที่ตั้งเดิมของตลาดไว้และดำเนินการขยายพื้นที่แทนการย้ายตลาดตามข้อเสนอในขณะนั้น

การต่อสู้เพื่อการอนุรักษ์

ในปี ค.ศ. 1963 มีข้อเสนอให้รื้อถอนตลาดไพก์เพลสเพื่อสร้างโครงการ "ไพก์ พลาซา" (Pike Plaza) ซึ่งก่อให้เกิดการต่อต้านอย่างรุนแรงจากชุมชน นำโดย เบตตี้ โบเวน (Betty Bowen), วิกเตอร์ สไตน์บรูค (Victor Steinbrueck) และกลุ่มเพื่อนของตลาด (Friends of the Market) จนกระทั่งในวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ. 1971 มีการผ่านร่างกฎหมายให้สร้างเขตอนุรักษ์ทางประวัติศาสตร์และส่งคืนตลาดให้กลับมาอยู่ภายใต้การดูแลของสาธารณะ