ประธานาธิบดีแห่งซีเรีย ประวัติศาสตร์และบทบาทหน้าที่

ประธานาธิบดีแห่งซีเรีย หรืออย่างเป็นทางการคือ ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐอาหรับซีเรีย เป็นทั้งประมุขแห่งรัฐและหัวหน้ารัฐบาลของประเทศซีเรีย โดยมีหน้าที่กำกับดูแลฝ่ายบริหารของรัฐบาลซีเรีย และดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพซีเรีย นอกจากนี้ ประธานาธิบดียังเป็นตัวแทนของประเทศในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและเป็นผู้ลงนามในสนธิสัญญากับต่างประเทศ

ประวัติศาสตร์การดำรงตำแหน่ง

ยุคอาณัติฝรั่งเศส (Mandatory Syria)

ในปี 1922 ทางการฝรั่งเศสได้จัดตั้งสหพันธรัฐซีเรียภายใต้อาณัติสำหรับซีเรียและเลบานอน โดยมี Subhi Barakat ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี อย่างไรก็ตาม ระบบสหพันธรัฐนี้มีอายุสั้นและถูกแทนที่ด้วยรัฐซีเรียในปี 1925 ต่อมา Barakat ได้ลาออกเนื่องจากการเกิดกบฏซีเรียครั้งใหญ่ (Great Syrian Revolt) และถูกแทนที่โดย Ahmad Nami จนถึงปี 1928

ยุคหลังได้รับเอกราช

หลังจากกองทัพฝรั่งเศสถอนตัวในปี 1946 ซีเรียได้ใช้รัฐธรรมนูญปี 1950 ซึ่งกำหนดระบบรัฐสภา โดยประธานาธิบดีจะได้รับเลือกจากเสียงส่วนใหญ่ของรัฐสภา ในช่วงนี้ซีเรียเผชิญกับความผันผวนทางการเมืองอย่างมาก รวมถึงการรัฐประหารโดย Husni al-Za'im ในปี 1949 และ Adib Shishakli ในปี 1951

ในปี 1958 ซีเรียได้เข้าร่วมกับสหรัฐอาหรับ (United Arab Republic) โดยมี Gamal Nasser เป็นประธานาธิบดี จนกระทั่งเกิดการรัฐประหารในปี 1961 ซึ่งทำให้ซีเรียกลับมาเป็นเอกราชอีกครั้ง

ยุคพรรคบะอัษ (Ba'athist Syria 1963–2024)

การรัฐประหารในปี 1963 นำไปสู่การจัดตั้งรัฐเดี่ยวโดยพรรคบะอัษ และมีการประกาศสถานการณ์ฉุกเฉินที่ยาวนานถึง 48 ปี (จนถึงปี 2011) ต่อมาในปี 1970 Hafez al-Assad ได้ก้าวขึ้นสู่อำนาจผ่าน "การเคลื่อนไหวเพื่อการแก้ไข" (Corrective Movement) และเปลี่ยนซีเรียให้กลายเป็นระบอบเผด็จการสืบทอดทางสายเลือด

หลังจาก Hafez al-Assad เสียชีวิตในปี 2000 บุตรชายของเขา Bashar al-Assad ได้ขึ้นดำรงตำแหน่งต่อจนกระทั่งถูกโค่นล้มในปี 2024

การเปลี่ยนแปลงล่าสุดและสถานะปัจจุบัน

ภายหลังการล่มสลายของระบอบ Assad ทางการได้ประกาศใช้คำประกาศทางรัฐธรรมนูญเมื่อวันที่ 13 มีนาคม 2025 ซึ่งกำหนดให้ซีเรียเป็นระบบประธานาธิบดี โดยอำนาจบริหารสูงสุดอยู่ที่ประธานาธิบดี มีอำนาจในการออกคำสั่งและตัดสินใจตามกฎหมาย โดยมี Ahmed al-Sharaa ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในระยะเปลี่ยนผ่านตั้งแต่วันที่ 29 มกราคม 2025

สรุปบทบาทหน้าที่

• ประมุขแห่งรัฐ: ตัวแทนสูงสุดของประเทศในระดับสากล
• หัวหน้ารัฐบาล: ผู้นำฝ่ายบริหารและผู้กำหนดนโยบาย
• ผู้บัญชาการทหารสูงสุด: ควบคุมดูแลกองทัพซีเรียทั้งหมด