Pytheas นักสำรวจกรีกโบราณผู้ค้นพบดินแดนทางเหนือ

Pytheas (ปิเธียส) เป็นนักภูมิศาสตร์ นักสำรวจ และนักดาราศาสตร์ชาวกรีกจากเมือง Massalia (ปัจจุบันคือเมืองมาร์เซย ประเทศฝรั่งเศส) ผู้ซึ่งสร้างชื่อเสียงจากการเดินทางสำรวจทางทะเลครั้งสำคัญในช่วงประมาณ 325 ปีก่อนคริสตกาล เขาเป็นชาวเมดิเตอร์เรเนียนคนแรกๆ ที่เดินทางขึ้นไปทางเหนือจนถึงหมู่เกาะบริติชและดินแดนอาร์กติก

การเดินทางสำรวจและสิ่งที่ค้นพบ

ในการเดินทางครั้งนี้ Pytheas ได้ให้คำบรรยายเกี่ยวกับปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ชาวกรีกในยุคนั้นไม่เคยรู้จักมาก่อน เขาเป็นบุคคลแรกในบันทึกประวัติศาสตร์ที่บรรยายถึง ปรากฏการณ์พระอาทิตย์เที่ยงคืน (Midnight Sun) และการมีอยู่ของน้ำแข็งขั้วโลก รวมถึงการพบปะกับชนเผ่าเซลติกและเยอรมันในยุโรปเหนือ

นอกจากนี้ Pytheas ยังได้นำเสนอแนวคิดเรื่อง Thule (ธูเล) ซึ่งเป็นดินแดนอันห่างไกลทางตอนเหนือ และเป็นคนแรกที่เสนอทฤษฎีว่าดวงจันทร์เป็นสาเหตุของการเกิดน้ำขึ้นน้ำลง ซึ่งเป็นข้อสังเกตทางวิทยาศาสตร์ที่ก้าวหน้ามากในสมัยนั้น

บันทึกและการสืบทอดความรู้

น่าเสียดายที่ผลงานเขียนต้นฉบับของ Pytheas ซึ่งเชื่อว่ามีชื่อว่า "On the Ocean" ไม่ได้หลงเหลือมาจนถึงปัจจุบัน ข้อมูลทั้งหมดที่เราทราบเกี่ยวกับเขาจึงมาจากคำกล่าวอ้างหรือการสรุปความโดยนักเขียนและนักประวัติศาสตร์รุ่นหลัง เช่น Strabo, Diodorus และ Pliny the Elder

อย่างไรก็ตาม บันทึกของเขาได้สร้างความโต้แย้งในยุคโบราณ เนื่องจากสิ่งที่เขาบรรยาย (เช่น ดินแดนที่มีหิมะตกตลอดปีและคืนที่สั้นมากในฤดูร้อน) ดูเหลือเชื่อเกินไปสำหรับผู้คนในแถบเมดิเตอร์เรเนียน จนทำให้ Strabo มองว่าเขาเป็นคนโกหกในบางช่วงเวลา

การกำหนดอายุของการเดินทาง

นักประวัติศาสตร์ใช้การอ้างอิงจากนักเขียนคนอื่นๆ เพื่อระบุช่วงเวลาการเดินทางของเขา โดยพบว่างานของ Aristotle ไม่ได้กล่าวถึง Pytheas แต่ลูกศิษย์ของ Aristotle คือ Dicaearchus ได้กล่าวถึงเขา ดังนั้นจึงสันนิษฐานได้ว่าการเดินทางเกิดขึ้นในช่วงประมาณ 320-306 ปีก่อนคริสตกาล

สรุปความสำคัญของ Pytheas

Pytheas ถือเป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ภูมิศาสตร์โลก เพราะเขาเป็นผู้เชื่อมโยงโลกกรีกเข้ากับดินแดนทางเหนือที่ลึกลับ และนำข้อมูลเชิงประจักษ์มาใช้ในการอธิบายปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์และภูมิศาสตร์ของโลก