พายุหมุนเขตร้อนในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้ ปรากฏการณ์ที่หาได้ยาก
สรุปใจความสำคัญ
- เฮอริเคนแคทารินาในปี 2004 เป็นเฮอริเคนลูกแรกและลูกเดียวที่ได้รับการบันทึกในประวัติศาสตร์ของมหาสมุทรแอตแลนติกใต้
- ปัจจัยหลักที่ขัดขวางการเกิดพายุในบริเวณนี้คือแรงเฉือนของลมที่รุนแรงและอุณหภูมิน้ำทะเลที่เย็นกว่าแอตแลนติกเหนือ
- กองทัพเรือบราซิลเริ่มตั้งชื่อพายุที่มีความเร็วลมตั้งแต่ 65 กม./ชม. ขึ้นไป ตั้งแต่ปี 2011
พายุหมุนเขตร้อนในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้เป็นปรากฏการณ์ทางสภาพอากาศที่เกิดขึ้นได้ยากยิ่งในซีกโลกใต้ เนื่องจากปัจจัยทางธรรมชาติหลายประการที่ขัดขวางการก่อตัวของพายุที่รุนแรง เช่น แรงเฉือนของลมที่รุนแรงและการขาดสิ่งรบกวนทางสภาพอากาศที่เอื้ออำนวย

ปัจจัยทางภูมิอากาศและสาเหตุความหายาก
ในอดีต เชื่อกันว่าพายุหมุนเขตร้อนไม่สามารถก่อตัวขึ้นในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้ได้ โดยมีสาเหตุหลักดังนี้:
- แรงเฉือนของลมในแนวตั้ง (Vertical Wind Shear): มีความรุนแรงมากในชั้นโทรโพสเฟียร์ ซึ่งทำหน้าที่ยับยั้งการพัฒนาของโครงสร้างพายุ
- แรงคอริออลิส (Coriolis Force): เขตบรรจบกันระหว่างเขตร้อน (ITCZ) ตกลงมาทางใต้ของเส้นศูนย์สูตรเพียง 1-2 องศา ซึ่งไม่เพียงพอที่จะทำให้แรงคอริออลิสช่วยในการหมุนของพายุได้อย่างมีนัยสำคัญ
- อุณหภูมิน้ำทะเล: อุณหภูมิของน้ำในเขตร้อนของแอตแลนติกใต้โดยทั่วไปจะเย็นกว่าในแอตแลนติกเหนือ

ประวัติศาสตร์และเหตุการณ์สำคัญ
แม้จะเกิดขึ้นได้ยาก แต่มีการบันทึกเหตุการณ์สำคัญไว้หลายครั้ง โดยเฉพาะ เฮอริเคนแคทารินา (Hurricane Catarina) ในเดือนมีนาคม 2004 ซึ่งเป็นเฮอริเคนลูกแรกและลูกเดียวที่ได้รับการบันทึกว่าเกิดขึ้นในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้ พายุลูกนี้มีความรุนแรงเทียบเท่าระดับ 2 ตามมาตราเฮอริเคนซัฟเฟอร์-ซิมป์สัน และสร้างความเสียหายอย่างหนักในรัฐซานตากาตารีนา ประเทศบราซิล
การติดตามและตั้งชื่อพายุ
ตั้งแต่ปี 2011 ศูนย์อุทกศาสตร์ของกองทัพเรือบราซิล (Brazilian Navy Hydrographic Center) ได้เริ่มกำหนดชื่อให้กับระบบพายุหมุนเขตร้อนและพายุซับทรอปิคอลที่เกิดขึ้นทางฝั่งตะวันตกของแอ่งมหาสมุทร (ใกล้ชายฝั่งตะวันออกของบราซิล) เมื่อมีความเร็วลมต่อเนื่องอย่างน้อย 65 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
แผนการในอนาคต
รัฐบาลบราซิลมีแผนที่จะจัดตั้งศูนย์ให้คำปรึกษาด้านพายุหมุนเขตร้อน (Tropical Cyclone Advisory Centre - TCAC) ในเมืองริโอเดจาเนโร เพื่อบูรณาการเข้ากับโครงการพายุหมุนเขตร้อนขององค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (WMO) โดยตั้งเป้าให้เริ่มปฏิบัติการได้ภายในเดือนธันวาคม 2026
รายชื่อพายุที่สำคัญ
| ชื่อพายุ | ประเภท | ปีที่เกิด |
|---|---|---|
| แคทารินา (Catarina) | เฮอริเคน | 2004 |
| อารานี (Arani) | พายุซับทรอปิคอล | 2011 |
| อิบา (Iba) | พายุหมุนเขตร้อน | 2019 |
| อาการา (Akará) | พายุหมุนเขตร้อน | 2024 |
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมพายุหมุนเขตร้อนจึงเกิดขึ้นได้ยากในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้?
เนื่องจากมีแรงเฉือนของลมในแนวตั้งที่รุนแรง ซึ่งทำลายโครงสร้างของพายุ และมีอุณหภูมิน้ำทะเลที่เย็นกว่าเมื่อเทียบกับมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ
เฮอริเคนแคทารินาคืออะไร?
เป็นพายุหมุนเขตร้อนที่มีความรุนแรงระดับเฮอริเคนลูกแรกที่ได้รับการบันทึกว่าเกิดขึ้นในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้ โดยพัดถล่มชายฝั่งบราซิลในปี 2004
ใครเป็นผู้รับผิดชอบในการตั้งชื่อพายุในบริเวณนี้?
ศูนย์อุทกศาสตร์ของกองทัพเรือบราซิล (Brazilian Navy Hydrographic Center) เป็นผู้กำหนดชื่อพายุสำหรับระบบที่ก่อตัวทางฝั่งตะวันตกของแอ่งมหาสมุทรแอตแลนติกใต้
