ราดู ฟิลิเปสคู นักต่อสู้เพื่อสิทธิมนุษยชนและผู้ต่อต้านคอมมิวนิสต์ชาวโรมาเนีย

ราดู ฟิลิเปสคู (Radu Filipescu เกิด 26 ธันวาคม ค.ศ. 1955) เป็นอดีตนักเคลื่อนไหวผู้ต่อต้านระบอบคอมมิวนิสต์ในประเทศโรมาเนีย ในช่วงการปกครองของประธานาธิบดีนิโคไล เชาเชสคู (Nicolae Ceaușescu) ฟิลิเปสคูถูกจำคุกเป็นเวลาหลายปีในข้อหา "การโฆษณาชวนเชื่อต่อต้านระเบียบสังคมนิยม"

ประวัติช่วงต้นและการศึกษา

ฟิลิเปสคูเกิดเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม ค.ศ. 1955 ที่เมืองตาร์กู มูเรช (Târgu Mureș) เป็นบุตรชายคนเล็กของโซเรล ฟิลิเปสคู และคาร์เมลิตา-อิเลอานา ฟิลิเปสคู โดยเขามีความสัมพันธ์ทางครอบครัวที่น่าสนใจคือ วิกเตอร์ โกรซา (Victor Groza) น้าชายของเขา เป็นพี่น้องกับเปตรู โกรซา (Petru Groza) ซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรีคนแรกของโรมาเนียภายใต้ระบอบคอมมิวนิสต์

ระหว่างปี ค.ศ. 1974 ถึง 1979 ฟิลิเปสคูเข้าศึกษาด้านอิเล็กทรอนิกส์ที่มหาวิทยาลัยโปลิเทคนิกาแห่งบูคาเรสต์ (Politehnica University of Bucharest) และได้เข้าทำงานที่โรงงาน Automatica ในกรุงบูคาเรสต์ จนกระทั่งถูกจับกุมในปี ค.ศ. 1983

กิจกรรมการต่อต้านระบอบคอมมิวนิสต์ก่อนปี 1989

ฟิลิเปสคูมีความเชื่อว่าชาวโรมาเนียส่วนใหญ่ไม่พอใจกับการบริหารงานของเชาเชสคู เขาจึงพยายามจัดตั้งการประท้วงเพื่อตอบโต้ ระหว่างเดือนธันวาคม ค.ศ. 1982 ถึงพฤษภาคม ค.ศ. 1983 เขาได้จัดพิมพ์ใบปลิวและนำไปใส่ในตู้ไปรษณีย์ทั่วกรุงบูคาเรสต์ เพื่อเรียกร้องให้มีการประท้วงที่จัตุรัสพระราชวัง (Palace Square) ในบูคาเรสต์

ในวันที่ 7 พฤษภาคม ค.ศ. 1983 เขาถูกจับกุมและถูกตัดสินจำคุกเป็นเวลา 10 ปี โดยเขาต้องรับโทษในเรือนจำราโฮวา (Rahova), จิลาวา (Jilava) และไออุด (Aiud) เป็นเวลาเกือบ 3 ปี ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1984 องค์การนิรโทษกรรมสากล (Amnesty International) ได้ประกาศให้เขาเป็น "นักโทษแห่งเดือน"

ด้วยการสนับสนุนจากครอบครัวในต่างประเทศ รวมถึงแรงกดดันจากองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรหลายแห่ง เช่น สหภาพสิทธิมนุษยชนฝรั่งเศส (French Human Rights League), สมาคมสิทธิมนุษยชนสากล (International Society for Human Rights) และองค์กร Le Pavé ของสวิตเซอร์แลนด์ ประกอบกับความพยายามของนักการเมืองจากยุโรปตะวันตกและสหรัฐอเมริกา ทำให้ฟิลิเปสคูได้รับการปล่อยตัวในวันที่ 18 เมษายน ค.ศ. 1986

ในปี ค.ศ. 1987 ฟิลิเปสคูพยายามจัดทำประชามติเพื่อคัดค้านการนำของเชาเชสคู ส่งผลให้เขาถูกจับกุมอีกครั้งในวันที่ 12 ธันวาคม เขาถูกสอบสวนและถูกทำร้ายร่างกายโดยเจ้าหน้าที่หน่วยความมั่นคงเซคูริตาเต (Securitate) อย่างไรก็ตาม หลังจากที่องค์กรสิทธิมนุษยชนและสถานีวิทยุระดับโลก เช่น Radio Free Europe, BBC, RFI, Deutsche Welle และ Voice of America นำเสนอข่าวอย่างรวดเร็ว เขาจึงได้รับการปล่อยตัวในวันที่ 22 ธันวาคม ค.ศ. 1987 โดยไม่มีการสั่งฟ้อง

เขาถูกจับกุมเป็นครั้งที่สามในวันที่ 22 ธันวาคม ค.ศ. 1989 แต่ได้รับการปล่อยตัวในวันเดียวกันนั้นในช่วงเที่ยง

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1988 ฟิลิเปสคูและนักเคลื่อนไหวทางการเมืองคนอื่นๆ พยายามก่อตั้งสหภาพแรงงานอิสระในชื่อ "Libertatea" (เสรีภาพ) แต่ความพยายามนี้ไม่ประสบความสำเร็จเนื่องจากหน่วยเซคูริตาเตได้ข่มขู่ผู้ที่พยายามเข้าร่วม ทำให้การสนับสนุนจากประชาชนลดลง

กิจกรรมภาคประชาสังคมหลังปี 1989

หลังจากการปฏิวัติโรมาเนียในปี ค.ศ. 1989 ราดู ฟิลิเปสคู ได้ก่อตั้งกลุ่มเพื่อการเสวนาทางสังคม (Group for Social Dialogue) และได้รับเลือกให้เป็นประธานในปี ค.ศ. 1998 นอกจากนี้ เขายังเป็นสมาชิกผู้ก่อตั้ง APADOR-CH และเป็นผู้ก่อตั้งและประธานสมาคมนักปฏิวัติผู้ไร้สิทธิพิเศษ (Association of Revolutionaries without Privileges)

ผลงานด้านนวัตกรรมและชีวิตส่วนตัว

นอกเหนือจากบทบาททางการเมือง ฟิลิเปสคูยังเป็นนักประดิษฐ์ โดยเขาได้จดสิทธิบัตร "Parrot Clip" (สิทธิบัตรยุโรป 0563234 และสิทธิบัตรสหรัฐอเมริกา 5,457,392) ซึ่งออกแบบมาเพื่อใช้ทดแทนคลิปปากจระเข้ (alligator clip) โดยผลงานนี้ได้รับเหรียญทองจากงานนิทรรศการสิ่งประดิษฐ์โลก Eureka World Fair of Inventions ณ กรุงบรัสเซลส์ ในปี ค.ศ. 1991 และเขาได้ก่อตั้งบริษัท Parrot Invent SRL ในปี ค.ศ. 1992

ในด้านชีวิตส่วนตัว ฟิลิเปสคูสมรสกับ ดาเนียลา ฟิลิเปสคู (Daniela Filipescu) ในปี ค.ศ. 1988 ซึ่งเธอเป็นวิสัญญีแพทย์ชาวโรมาเนียประจำสถาบันโรคหัวใจ C.C. Iliescu ในบูคาเรสต์ และมีบทบาทสำคัญในสมาคมวิสัญญีวิทยาและเวชบำบัดวิกฤตแห่งโรมาเนีย รวมถึงสมาคมวิสัญญีวิทยาแห่งยุโรป ทั้งคู่มีบุตรชายหนึ่งคนคือ ราดู-โซเรล ฟิลิเปสคู (Radu-Zorel Filipescu) เกิดเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1998