ตำแหน่งอธิการบดีกิตติมศักดิ์ (Rector) ของมหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูวส์
สรุปใจความสำคัญ
- Rector ของมหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูวส์มาจากการเลือกตั้งโดยนักศึกษาทุก 3 ปี
- ดำรงตำแหน่งประธานของ University Court ซึ่งเป็นองค์กรปกครองสูงสุดของมหาวิทยาลัย
- ตำแหน่งนี้ถูกจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัย (สกอตแลนด์) ค.ศ. 1858
- Rector สามารถแต่งตั้งนักศึกษาหนึ่งคนเป็น Rector's Assessor เพื่อเป็นตัวแทนในคณะกรรมการบริหาร
ตำแหน่ง Rector (หรือบางครั้งเรียกว่า Lord Rector) ของมหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูวส์ (University of St Andrews) เป็นตำแหน่งที่มาจากการเลือกตั้ง โดยปกติจะดำรงตำแหน่งประธานของคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัย (University Court) ซึ่งเป็นองค์กรที่มีอำนาจสูงสุดในการบริหารจัดการมหาวิทยาลัย
ประวัติและการจัดตั้ง
ตำแหน่ง Rector ในรูปแบบปัจจุบันถูกจัดตั้งขึ้นตามพระราชบัญญัติมหาวิทยาลัย (สกอตแลนด์) ค.ศ. 1858 (Universities (Scotland) Act 1858) ซึ่งผ่านโดยรัฐสภาสหราชอาณาจักร กฎหมายฉบับนี้และฉบับต่อๆ มาได้กำหนดระเบียบการปกครองของมหาวิทยาลัยเก่าแก่ในสกอตแลนด์ โดยกำหนดให้มหาวิทยาลัยเอดินบะระ, กลาสโกว์, อเบอร์ดีน และเซนต์แอนดรูวส์ ต้องมีการเลือกตั้ง Rector
นอกจากนี้ มหาวิทยาลัยดันดี (University of Dundee) ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยรุ่นใหม่กว่า ก็ยังมีการเลือกตั้ง Rector เช่นกัน เนื่องจากมีความผูกพันทางประวัติศาสตร์กับมหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูวส์ ในขณะที่มหาวิทยาลัยสมัยใหม่อื่นๆ ในสกอตแลนด์ไม่มีธรรมเนียมนี้
กระบวนการเลือกตั้งและบทบาทหน้าที่
Rector จะได้รับการเลือกตั้งทุกๆ 3 ปี โดยผู้มีสิทธิลงคะแนนคือกลุ่มนักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนในมหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูวส์
นอกเหนือจากบทบาทในคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยแล้ว ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1970 เป็นต้นมา Rector ยังมีอำนาจในการแต่งตั้งนักศึกษาหนึ่งคนให้ดำรงตำแหน่ง Rector's Assessor (ผู้ช่วยอธิการบดีกิตติมศักดิ์) ซึ่งผู้ที่ได้รับแต่งตั้งนี้จะมีสิทธิออกเสียงในคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัย และทำหน้าที่เป็นสมาชิกของสภานักศึกษา (Students' Representative Council) ด้วย
กรณีศึกษาทางกฎหมายและการบริหาร
ในระยะหลัง ตำแหน่งนี้ได้เผชิญกับความขัดแย้งด้านการบริหารจัดการ ดังเช่นกรณีของ Stella Maris ซึ่งถูกถอดถอนออกจากคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2024 หลังจากมีการสอบสวนโดยทนายความระดับ King's Counsel (KC) แม้ว่าเธอจะชนะการอุทธรณ์และได้รับการคืนตำแหน่งในปี ค.ศ. 2025 แต่ต่อมาในเดือนมกราคม ค.ศ. 2026 เธอถูกถอดถอนเป็นครั้งที่สองด้วยข้อหา "ปฏิเสธพันธกรณีความรับผิดชอบร่วมกันและปฏิเสธที่จะปฏิบัติตามกฎพื้นฐานในการปกครองของคณะกรรมการ" ก่อนที่จะชนะการอุทธรณ์และได้รับการคืนตำแหน่งอีกครั้งในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2026
คำถามที่พบบ่อย
Rector ของมหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูวส์คือใครและมีหน้าที่อะไร?
Rector คือตำแหน่งที่มาจากการเลือกตั้งโดยนักศึกษา เพื่อทำหน้าที่เป็นประธานของ University Court ซึ่งเป็นองค์กรบริหารสูงสุดของมหาวิทยาลัย
ใครเป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้ง Rector?
นักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนในมหาวิทยาลัยเซนต์แอนดรูวส์เป็นผู้มีสิทธิเลือกตั้ง
วาระการดำรงตำแหน่งของ Rector นานเท่าใด?
Rector มีวาระการดำรงตำแหน่ง 3 ปี
Rector's Assessor คืออะไร?
คือตัวแทนนักศึกษาที่ได้รับการแต่งตั้งโดย Rector เพื่อให้มีสิทธิออกเสียงในคณะกรรมการบริหารมหาวิทยาลัยและเป็นสมาชิกสภานักศึกษา