Reducciones การตั้งถิ่นฐานแบบบังคับของสเปนในยุคอาณานิคม
สรุปใจความสำคัญ
- Reducciones คือการบังคับย้ายถิ่นฐานชาวพื้นเมืองในอเมริกาและฟิลิปปินส์เพื่อการควบคุมทางศาสนาและการเมือง
- มีทั้งรูปแบบที่บริหารโดยคณะนักบวช (เช่น เยซูอิต) และรูปแบบที่บริหารโดยรัฐบาลสเปน
- มีการใช้แนวคิด Reducción กับภาษาพื้นเมืองเพื่อสร้างมาตรฐานภาษาสำหรับการเผยแผ่ศาสนา
Reducciones (ภาษาสเปน: reducciones หรือบางครั้งเรียกว่า congregaciones) คือรูปแบบการตั้งถิ่นฐานที่จัดตั้งขึ้นโดยผู้ปกครองชาวสเปนและมิชชันนารีโรมันคาทอลิกในดินแดนอเมริกาของสเปนและหมู่เกาะอินดีสตะวันออก (ฟิลิปปินส์) โดยชาวสเปนได้ทำการย้ายถิ่นฐานของประชากรพื้นเมือง (ชาวอินเดียน หรือ Indios) เข้าสู่ชุมชนเมืองที่จำลองรูปแบบมาจากเมืองในประเทศสเปน ซึ่งในหลายกรณีเป็นการบังคับย้ายถิ่นฐาน
วัตถุประสงค์ของการสร้าง Reducciones
สถาบันราชบัณฑิตยสถานแห่งสเปนนิยามคำว่า reducción ว่าคือ "การรวมกลุ่มประชากรพื้นเมืองเข้าสู่การตั้งถิ่นฐานเพื่อวัตถุประสงค์ในการเผยแผ่ศาสนาและการปรับเปลี่ยนทางวัฒนธรรม" ในเม็กซิโกยุคอาณานิคม สิ่งนี้ถูกเรียกว่า "congregaciones"
การบังคับย้ายถิ่นฐานมีเป้าหมายหลักดังนี้:
- การควบคุมทางแพ่งและศาสนา: การรวมกลุ่มประชากรช่วยให้เจ้าหน้าที่สเปนและมิชชันนารีสามารถควบคุมประชากรพื้นเมืองได้ง่ายขึ้น
- การใช้แรงงาน: การรวมตัวกันในเมืองช่วยให้การจัดระเบียบและการขูดรีดแรงงานพื้นเมืองมีประสิทธิภาพมากขึ้น
- การเผยแผ่ศาสนา: เพื่อให้ชาวพื้นเมืองเข้าถึงคำสอนของศาสนาคริสต์นิกายคาทอลิกได้อย่างทั่วถึง
การปฏิบัติเช่นนี้เริ่มต้นขึ้นในการล่าอาณานิคมในแถบแคริบเบียน ซึ่งมักจะย้ายประชากรให้อยู่ห่างจากดินแดนบ้านเกิดเดิม ซึ่งส่งผลให้เกิดการแพร่ระบาดของโรคได้ง่ายขึ้น

ประเภทของ Reducciones
Reducciones สามารถแบ่งออกเป็นสองประเภทหลัก:
- ทางศาสนา (Religious Reductions): จัดตั้งและบริหารโดยคณะนักบวชของศาสนจักรโรมันคาทอลิก โดยเฉพาะคณะเยซูอิต (Jesuits) ซึ่งที่โด่งดังและประสบความสำเร็จที่สุดคือในปารากวัยและพื้นที่ใกล้เคียงในช่วงศตวรรษที่ 17
- ทางโลก (Secular Reductions): อยู่ภายใต้การควบคุมของหน่วยงานรัฐบาลสเปน ตัวอย่างที่ใหญ่และยั่งยืนที่สุดคือการบังคับใช้กับผู้คนในพื้นที่สูงของอดีตจักรวรรดิอินคาในเปรู ภายใต้การปกครองของอุปราช Francisco de Toledo (ค.ศ. 1569–1581)

การลดทอนทางภาษา (Linguistic Reducción)
ในทางวิชาการด้านภาษาศาสตร์ คำว่า reducido ถูกนำมาใช้เพื่ออธิบายถึงรูปแบบภาษาอาณานิคมที่เป็นมาตรฐาน ซึ่งเกิดขึ้นควบคู่ไปกับโครงการตั้งถิ่นฐาน ในภูมิภาคเช่น ยูกาตัน มิชชันนารีได้นำตรรกะของ reducción มาใช้กับภาษาพื้นเมือง เพื่อสร้างภาษาที่มีกฎเกณฑ์มาตรฐานสำหรับใช้ในการสอนศาสนา การสารภาพบาป และการบริหารท้องถิ่น
กระบวนการนี้ทำให้ไวยากรณ์และการสะกดคำเป็นระเบียบมากขึ้น มีการนำหมวดหมู่ความหมายทางคริสต์ศาสนาเข้ามาใช้ และส่งเสริมรูปแบบวากยสัมพันธ์ที่เลียนแบบภาษาละตินและภาษาสเปน ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ Maya reducido และ Nahuatl reducido
การขยายตัวในภูมิภาคต่างๆ
หมู่เกาะอินดีสตะวันตก (West Indies)
นโยบายนี้เริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 1503 ในหมู่เกาะแคริบเบียน โดยผู้ปกครองสเปนมองว่าจำเป็นต้องให้ชาวอินเดียนอาศัยอยู่ในเมืองร่วมกัน แทนที่จะปล่อยให้กระจัดกระจายอยู่ในป่า การทำลายหมู่บ้านเดิมและสร้างหมู่บ้านใหม่ช่วยให้สเปนเข้าถึงแรงงาน เก็บภาษี และทำลายสายสัมพันธ์ทางชาติพันธุ์และเครือญาติ เพื่อสร้างประชากรแบบ "Pan-Indian" ที่ไร้รากเหง้าทางวัฒนธรรมเดิม
อเมริกาเหนือ
สเปนเริ่มสร้าง Reducciones ในเม็กซิโกหลังจากการพิชิตของ Hernan Cortés ในช่วงทศวรรษ 1520 และขยายไปยังบาฮาแคลิฟอร์เนียในศตวรรษที่ 17 และแคลิฟอร์เนียในช่วงปลายศตวรรษที่ 18
อเมริกาใต้
ในแถบเทือกเขาแอนดีส (ปัจจุบันคือเปรูและโบลิเวีย) การสร้าง Reducciones เริ่มขึ้นอย่างกว้างขวางในปี ค.ศ. 1570 ภายใต้การนำของอุปราช Francisco de Toledo เพื่อปรับโครงสร้างสังคมของอดีตจักรวรรดิอินคาให้เข้ากับระบบของสเปน
คำถามที่พบบ่อย
Reducciones คืออะไร?
คือการตั้งถิ่นฐานที่ชาวสเปนบังคับให้ชาวพื้นเมืองย้ายเข้ามาอยู่รวมกันในเมืองที่จำลองแบบมาจากสเปน เพื่อให้ง่ายต่อการควบคุม การเก็บภาษี และการเผยแผ่ศาสนาคริสต์
ใครเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการสร้าง Reducciones ทางศาสนา?
คณะเยซูอิต (Jesuits) เป็นกลุ่มที่มีบทบาทสำคัญที่สุด โดยเฉพาะในพื้นที่ปารากวัยและบริเวณใกล้เคียง
Linguistic Reducción หมายถึงอะไร?
หมายถึงการปรับเปลี่ยนภาษาพื้นเมืองให้เป็นมาตรฐาน มีกฎเกณฑ์ และมีโครงสร้างเลียนแบบภาษาสเปนหรือละติน เพื่อใช้ในการสื่อสารทางศาสนาและการปกครองในยุคอาณานิคม
