ความเชื่อและศาสนาในไอซ์แลนด์

ศาสนาในไอซ์แลนด์มีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน โดยเริ่มจากการนับถือความเชื่อแบบนอร์สโบราณ (Northern Germanic religion) ก่อนจะเปลี่ยนผ่านเข้าสู่คริสต์ศาสนาซึ่งกลายเป็นศาสนาหลักของประเทศมาอย่างยาวนาน อย่างไรก็ตาม ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 และต้นศตวรรษที่ 21 ไอซ์แลนด์ได้ก้าวเข้าสู่ยุคที่มีความหลากหลายทางความเชื่อมากขึ้น โดยมีการลดลงของจำนวนผู้นับถือคริสต์ศาสนา และการเพิ่มขึ้นของกลุ่มผู้ไม่ฝักใฝ่ศาสนา รวมถึงการฟื้นฟูความเชื่อโบราณ

ประวัติศาสตร์ทางศาสนา

ยุคการตั้งถิ่นฐานและการนับถือความเชื่อแบบนอร์ส (ศตวรรษที่ 9–10)

ในช่วงกลางศตวรรษที่ 9 (ประมาณปี ค.ศ. 870) เมื่อชาวนอร์เวย์ รวมถึงชาวสวีเดนและชาวนอร์สจากบริเตน เริ่มเข้ามาตั้งถิ่นฐานในไอซ์แลนด์ พื้นที่นี้มีนักบวชคริสต์ชาวไอริชที่เรียกว่า papar อาศัยอยู่เพียงจำนวนน้อย ซึ่งต่อมาได้จากไปหรือถูกขับไล่ออกไปเมื่อชาวสแกนดิเนเวียเข้ามามากขึ้น

ชาวไอซ์แลนด์ยุคแรกนับถือศาสนาที่เรียกว่า Goðatrú หรือ Ásatrú (ความจริงแห่งทวยเทพ) ซึ่งเป็นความเชื่อแบบพหุเทวนิยมตามประเพณีของชาวเยอรมันเหนือ พวกเขาสร้างวิหารเพื่อประดิษฐานรูปเคารพของเทพเจ้า และบูชาจิตวิญญาณแห่งแผ่นดิน (landvættir) โดยมี goði (ผู้รับใช้เทพเจ้า) ทำหน้าที่เป็นทั้งผู้นำทางศาสนาและผู้นำทางการเมืองในระดับท้องถิ่น

การเปลี่ยนผ่านสู่คริสต์ศาสนาและการปฏิรูป

ไอซ์แลนด์รับคริสต์ศาสนาเป็นศาสนาประจำรัฐในช่วงปี ค.ศ. 999 หรือ 1000 โดยการตัดสินใจของ Althing (สภาที่ปรึกษา) ภายใต้อิทธิพลของพระเจ้าโอลาฟ ทรึคกวาสสัน (Olaf Tryggvason) กษัตริย์แห่งนอร์เวย์

เดิมทีไอซ์แลนด์นับถือคาทอลิกและอยู่ภายใต้การปกครองของเดนมาร์ก จนกระทั่งในช่วงทศวรรษ 1530 ไอซ์แลนด์ได้เข้าสู่การปฏิรูปศาสนา (Icelandic Reformation) และเปลี่ยนมานับถือลูเทอแรน (Lutheranism) อย่างเป็นทางการ ซึ่งกระบวนการนี้เสร็จสมบูรณ์ในปี ค.ศ. 1550 ส่งผลให้คริสตจักรแห่งไอซ์แลนด์ (Church of Iceland) กลายเป็นคริสตจักรประจำรัฐตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา

สถานการณ์ทางศาสนาในปัจจุบัน

ในปัจจุบัน ไอซ์แลนด์ให้เสรีภาพในการนับถือศาสนาแก่พลเมืองมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1874 โดยรัฐบาลให้การสนับสนุนคริสตจักรแห่งไอซ์แลนด์ และศาสนาอื่นๆ ที่ได้รับการรับรองในทะเบียนราษฎร์จะได้รับเงินสนับสนุนจากภาษีศาสนา (sóknargjald) ที่เรียกเก็บจากผู้นับถือที่มีอายุ 16 ปีขึ้นไป สำหรับผู้ที่ประกาศว่าตนเองไม่ฝักใฝ่ศาสนา จะต้องจ่ายภาษีในจำนวนที่เท่ากันให้แก่มหาวิทยาลัยไอซ์แลนด์

สถิติประชากรทางศาสนา (ข้อมูลปี 2026)

จากข้อมูลของสำนักงานสถิติไอซ์แลนด์ (Statistics Iceland) พบว่าสัดส่วนผู้นับถือศาสนาในประเทศมีการเปลี่ยนแปลงอย่างเห็นได้ชัดเมื่อเทียบกับปี 1990 ดังนี้:

• คริสต์ศาสนา: คิดเป็น 67.24% ของประชากร (ลดลงจาก 97.8% ในปี 1990) โดยส่วนใหญ่เป็นลูเทอแรนในคริสตจักรแห่งไอซ์แลนด์ (56.3%)
• คาทอลิก: 3.95% (เพิ่มขึ้นจาก 0.9% ในปี 1990)
• อาซาทรู (Ásatrú): 1.56% ซึ่งเป็นการฟื้นฟูความเชื่อแบบนอร์สโบราณ
• มนุษยนิยม (Humanism): 1.62%
• อิสลาม: 0.54%
• พุทธศาสนา: 0.41%
• ไม่ระบุศาสนาหรือความเชื่ออื่นๆ: 21.0% (เพิ่มขึ้นอย่างมากจาก 0.6% ในปี 1990)
• ไม่ฝักใฝ่ศาสนา (Unaffiliated): 7.67%