ซานตาเฟ เมืองหลวงเก่าแก่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา
สรุปใจความสำคัญ
- เป็นเมืองหลวงของรัฐที่เก่าแก่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1610
- เป็นเมืองหลวงของรัฐที่มีระดับความสูงมากที่สุดในสหรัฐอเมริกา (6,998 ฟุต)
- เป็นเมืองแรกในสหรัฐฯ ที่ได้รับเลือกเป็นสมาชิก UNESCO Creative Cities Network
- มีหอศิลป์มากกว่า 250 แห่ง และเป็นศูนย์กลางศิลปะที่สำคัญของอเมริกาตะวันตกเฉียงใต้
ซานตาเฟ (Santa Fe) เป็นเมืองหลวงของรัฐนิวเม็กซิโก สหรัฐอเมริกา ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขา Sangre de Cristo ในระดับความสูง 6,998 ฟุต (2,133 เมตร) ซึ่งถือเป็นเมืองหลวงของรัฐที่มีระดับความสูงมากที่สุดในสหรัฐอเมริกา
เมืองนี้ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1610 ในฐานะเมืองหลวงของจังหวัดนิวเม็กซิโก (Nuevo México) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอาณานิคมสเปน (New Spain) ทำให้ซานตาเฟเป็นเมืองหลวงของรัฐที่เก่าแก่ที่สุดในสหรัฐอเมริกา และเป็นนิคมยุโรปแห่งแรกที่ตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของแม่น้ำมิสซิสซิปปี
ประวัติศาสตร์และการก่อตั้ง
ก่อนการเข้ามาของชาวสเปน พื้นที่บริเวณนี้เป็นที่อยู่อาศัยของชนพื้นเมืองกลุ่ม Tanoan และชาว Tewa ซึ่งเรียกพื้นที่นี้ว่า Kháˀ Pʼoegeh (สถานที่ที่มีน้ำเปลือกหอยสีขาว) โดยมีหมู่บ้านตั้งอยู่บริเวณที่ปัจจุบันคือจัตุรัสซานตาเฟ (Santa Fe Plaza)
ในปี ค.ศ. 1598 Don Juan de Oñate ได้นำคณะสำรวจชาวสเปนเข้ามาตั้งถิ่นฐาน และต่อมาในปี ค.ศ. 1610 เมืองซานตาเฟได้รับการสถาปนาอย่างเป็นทางการ โดยมีชื่อเต็มว่า La Villa Real de la Santa Fe de San Francisco de Asís (เมืองหลวงแห่งศรัทธาอันศักดิ์สิทธิ์ของนักบุญฟรังซิสแห่งอัสซีซี)
การเปลี่ยนผ่านอำนาจ
ซานตาเฟเคยอยู่ภายใต้การปกครองของสเปน จนกระทั่งเม็กซิโกได้รับเอกราชในปี ค.ศ. 1821 จากนั้นพื้นที่นี้จึงตกเป็นของเม็กซิโก และถูกโอนให้แก่สหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. 1848 หลังสงครามเม็กซิโก-อเมริกา (Mexican–American War) โดยซานตาเฟได้รับการแต่งตั้งให้เป็นเมืองหลวงของดินแดน (Territory) นิวเม็กซิโกในปี ค.ศ. 1851 และกลายเป็นเมืองหลวงของรัฐนิวเม็กซิโกอย่างเป็นทางการในปี ค.ศ. 1912
ศูนย์กลางศิลปะและวัฒนธรรม
ซานตาเฟได้รับการยอมรับว่าเป็นเมืองหลวงทางวัฒนธรรมของสหรัฐอเมริกาตะวันตกเฉียงใต้ ด้วยการผสมผสานระหว่างอิทธิพลของชนพื้นเมือง อเมริกัน และสเปน ในปี ค.ศ. 2005 ซานตาเฟเป็นเมืองแรกในสหรัฐอเมริกาที่ได้รับเลือกให้เข้าเป็นสมาชิกเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์ของยูเนสโก (UNESCO Creative Cities Network)
เมืองนี้เป็นที่ตั้งของหอศิลป์มากกว่า 250 แห่ง และพิพิธภัณฑ์จำนวนมาก รวมถึงสถาบันศิลปะที่มีชื่อเสียง เช่น:
- พิพิธภัณฑ์จอร์เจีย โอคีฟฟ์ (Georgia O'Keeffe Museum): จัดแสดงผลงานของศิลปินหญิงผู้ทรงอิทธิพล
- Meow Wolf: คอลเลกชันศิลปะร่วมสมัยแบบโต้ตอบ (Immersive Art)
- ตลาดศิลปะพื้นเมือง (Indian Market): งานแสดงศิลปะและหัตถกรรมของชนพื้นเมืองที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่ง
สถาปัตยกรรมและผังเมือง
เอกลักษณ์ที่โดดเด่นที่สุดของซานตาเฟคือสถาปัตยกรรมแบบ Pueblo Revival และ Territorial Revival ซึ่งเน้นการใช้วัสดุดินดิบ (Adobe) และรูปทรงที่กลมกลืนกับธรรมชาติ การอนุรักษ์สถาปัตยกรรมเหล่านี้ได้รับการคุ้มครองอย่างเข้มงวดเพื่อให้คงความสวยงามทางประวัติศาสตร์ไว้
ข้อมูลประชากรและเศรษฐกิจ
จากการสำรวจสำมะโนประชากรปี ค.ศ. 2020 เมืองซานตาเฟมีประชากรประมาณ 87,505 คน โดยมีเขตปริมณฑลประมาณ 158,000 คน เศรษฐกิจของเมืองขับเคลื่อนด้วยอุตสาหกรรมสร้างสรรค์และศิลปะ โดยประชากรถึง 1 ใน 10 ของแรงงานในเมืองนี้ทำงานเกี่ยวข้องกับศิลปะและวัฒนธรรม
คำถามที่พบบ่อย
ทำไมซานตาเฟถึงถูกเรียกว่า 'เมืองหลวงที่เก่าแก่ที่สุดในสหรัฐฯ'?
เพราะซานตาเฟก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1610 โดยชาวสเปน ในฐานะเมืองหลวงของจังหวัดนิวเม็กซิโก ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอาณานิคมสเปน และยังคงทำหน้าที่เป็นเมืองหลวงของรัฐนิวเม็กซิโกมาจนถึงปัจจุบัน
สถาปัตยกรรมที่โดดเด่นของซานตาเฟคืออะไร?
สถาปัตยกรรมแบบ Pueblo Revival และ Territorial Revival ซึ่งเน้นการใช้ดินดิบ (Adobe) และรูปทรงที่เลียนแบบหมู่บ้านของชนพื้นเมือง Pueblo
ซานตาเฟมีความสำคัญทางศิลปะอย่างไร?
ซานตาเฟเป็นศูนย์กลางศิลปะระดับโลก มีหอศิลป์จำนวนมาก และเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์สำคัญ เช่น พิพิธภัณฑ์จอร์เจีย โอคีฟฟ์ และ Meow Wolf รวมถึงมีการจัดงานตลาดศิลปะพื้นเมือง (Indian Market) ที่มีชื่อเสียง