Scholarpedia สารานุกรมออนไลน์ฉบับวิชาการที่ผ่านการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญ
สรุปใจความสำคัญ
- ก่อตั้งในปี 2006 โดย Eugene M. Izhikevich
- บทความทุกชิ้นต้องผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) และเขียนโดยผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น
- ใช้ซอฟต์แวร์ MediaWiki เช่นเดียวกับ Wikipedia แต่มีการปรับแต่งเพื่อรองรับมาตรฐานทางวิชาการ
Scholarpedia คือสารานุกรมออนไลน์ภาษาอังกฤษที่ใช้ระบบวิกิ (Wiki-based) แต่มีความแตกต่างจากสารานุกรมทั่วไปตรงที่มีคุณสมบัติคล้ายกับวารสารวิชาการแบบเปิด (Open-access academic journals) โดยมีเป้าหมายหลักในการสร้างเนื้อหาที่มีคุณภาพสูงในด้านวิทยาศาสตร์และแพทยศาสตร์
มาตรฐานการเขียนและการตรวจสอบ
บทความใน Scholarpedia จะถูกเขียนโดยผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับคำเชิญหรือได้รับการอนุมัติเท่านั้น และทุกบทความจะต้องผ่านกระบวนการ Peer Review หรือการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ซึ่งเป็นกระบวนการที่ไม่เปิดเผยชื่อผู้ตรวจ แต่จะมีการระบุชื่อจริงและสังกัดของผู้เขียน ผู้ดูแล (Curators) และบรรณาธิการอย่างชัดเจน
เนื่องจากมีมาตรฐานการตรวจสอบที่เข้มงวด บทความของ Scholarpedia จึงสามารถนำไปอ้างอิงได้เหมือนกับบทความในวารสารวิชาการทั่วไป โดยมีหมายเลข ISSN 1941-6016 และระบบการอ้างอิงที่รองรับหมายเลขเวอร์ชันของการแก้ไขด้วย
ประวัติและการก่อตั้ง
โครงการนี้ก่อตั้งขึ้นในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2006 โดย Eugene M. Izhikevich ในขณะที่เขาเป็นนักวิจัยที่สถาบันประสาทวิทยา (Neurosciences Institute) ในเมืองซานดิเอโก รัฐแคลิฟอร์เนีย ซึ่งปัจจุบัน Izhikevich ยังคงดำรงตำแหน่งบรรณาธิการบริหารของสารานุกรมแห่งนี้
ขอบเขตของเนื้อหา
เนื้อหาใน Scholarpedia ถูกแบ่งออกเป็น "สารานุกรมย่อย" ตามสาขาวิชา โดยมีสาขาหลัก (Focal Areas) ดังนี้:
- ดาราฟิสิกส์ (Astrophysics)
- กลศาสตร์ท้องฟ้า (Celestial mechanics)
- ประสาทวิทยาเชิงคำนวณ (Computational neuroscience)
- ปัญญาเชิงคำนวณ (Computational intelligence)
- ระบบพลวัต (Dynamical systems)
- ฟิสิกส์ (Physics)
- การสัมผัส (Touch)
นอกจากนี้ยังมีเนื้อหาในหัวข้ออื่นๆ เช่น วิทยาศาสตร์การเล่น (Play science) และแบบจำลองของความผิดปกติทางสมอง
การสนับสนุนด้านเงินทุนและซอฟต์แวร์
ค่าบำรุงรักษาและค่าเซิร์ฟเวอร์ของ Scholarpedia ได้รับการสนับสนุนจาก Brain Corporation ซึ่งเป็นบริษัทด้านหุ่นยนต์ที่ Izhikevich เป็นผู้ร่วมก่อตั้งและซีอีโอ โดยบริษัทได้รับประโยชน์จากการที่ Scholarpedia มีเนื้อหาครอบคลุมอย่างกว้างขวางในด้านประสาทวิทยาเชิงคำนวณ
ในด้านซอฟต์แวร์ Scholarpedia ใช้ MediaWiki ซึ่งเป็นเอนจินตัวเดียวกับที่ Wikipedia ใช้ แต่มีการปรับปรุงเพิ่มเติมเพื่อรองรับระบบการลงคะแนนในการแก้ไขบทความ โดยการพัฒนาซอฟต์แวร์จะดำเนินการเป็นการภายใน
การเขียนและลิขสิทธิ์
เพื่อให้มั่นใจในคุณภาพ ผู้เขียนจะถูกคัดเลือกผ่านการเชิญจากบรรณาธิการบริหาร ผู้ดูแล หรือผ่านการเลือกตั้งสาธารณะ ผู้เขียนทุกคนต้องระบุชื่อจริงและสังกัดทางวิชาการที่ได้รับการยอมรับ โดยในบรรดาผู้เขียนมีทั้งผู้ได้รับรางวัลเหรียญฟิลด์ส (Fields Medalists) และรางวัลโนเบล (Nobel Prize winners)
ในด้านลิขสิทธิ์ บทความสามารถเข้าถึงได้ฟรีสำหรับการใช้งานที่ไม่ใช่เชิงพาณิชย์ โดยใช้สัญญาอนุญาตแบบ GNU Free Documentation License และ Creative Commons Attribution-Noncommercial-ShareAlike 3.0
คำถามที่พบบ่อย
Scholarpedia แตกต่างจาก Wikipedia อย่างไร?
Scholarpedia จำกัดให้เฉพาะผู้เชี่ยวชาญที่ได้รับเชิญหรืออนุมัติเป็นผู้เขียน และบทความทุกชิ้นต้องผ่านการตรวจสอบโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) ก่อนเผยแพร่ ในขณะที่ Wikipedia เปิดให้ใครก็ได้สามารถแก้ไขเนื้อหาได้
สามารถนำบทความจาก Scholarpedia ไปอ้างอิงในงานวิจัยได้หรือไม่?
ได้ เนื่องจาก Scholarpedia มีหมายเลข ISSN และมีกระบวนการตรวจสอบทางวิชาการที่เข้มงวด ทำให้สามารถอ้างอิงได้เหมือนกับบทความในวารสารวิชาการทั่วไป
ใครเป็นผู้สนับสนุนด้านเงินทุนให้กับ Scholarpedia?
ได้รับการสนับสนุนจาก Brain Corporation ซึ่งเป็นบริษัทด้านหุ่นยนต์ที่ก่อตั้งโดย Eugene M. Izhikevich ผู้ก่อตั้ง Scholarpedia