จักรวรรดิฝรั่งเศสที่สอง

จักรวรรดิฝรั่งเศสที่สอง (Second French Empire) หรือเรียกอย่างเป็นทางการว่า จักรวรรดิฝรั่งเศส คือระบอบการปกครองของประเทศฝรั่งเศสในช่วงปี ค.ศ. 1852 ถึง 1870 โดยได้รับการสถาปนาขึ้นเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1852 โดยหลุยส์-นโปเลียน โบนาปาร์ต (Louis-Napoléon Bonaparte) ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่สอง ซึ่งได้ประกาศตนเป็นจักรพรรดิแห่งชาวฝรั่งเศสในพระนาม นโปเลียนที่ 3 (Napoleon III)

ยุคนี้เป็นช่วงเวลาแห่งความสำเร็จที่สำคัญในด้านโครงสร้างพื้นฐานและเศรษฐกิจ ทำให้ฝรั่งเศสกลับมาเป็นมหาอำนาจที่โดดเด่นในยุโรปอีกครั้ง แม้ว่าในระยะหลังนักประวัติศาสตร์จะวิพากษ์วิจารณ์นโยบายต่างประเทศของนโปเลียนที่ 3 ว่าล้มเหลว แต่ผลงานด้านการพัฒนาภายในประเทศ โดยเฉพาะการปฏิรูปเมืองปารีสและการสร้างเครือข่ายรถไฟแห่งชาติ ได้รับการยอมรับว่าเป็นการวางรากฐานความทันสมัยให้กับฝรั่งเศส

การก้าวสู่สู่อำนาจและการสถาปนาจักรวรรดิ

หลุยส์-นโปเลียน โบนาปาร์ต ซึ่งได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีในปี ค.ศ. 1848 ได้ทำการรัฐประหารเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1851 โดยการยุบสภาแห่งชาติโดยไม่มีอำนาจตามรัฐธรรมนูญ ทำให้เขากลายเป็นผู้ปกครองเพียงผู้เดียวของฝรั่งเศส

หลังจากนั้นได้มีการจัดทำประชามติซึ่งได้รับเสียงสนับสนุนอย่างท่วมท้น (แม้จะมีการตั้งข้อสังเกตว่ามีการตกแต่งตัวเลข) เพื่ออนุมัติรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่ให้อำนาจประธานาธิบดีอย่างเบ็ดเสร็จ และในวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1852 วุฒิสภาได้ประกาศสถาปนาจักรวรรดิขึ้นอีกครั้ง โดยหลุยส์-นโปเลียน ขึ้นครองราชย์เป็น จักรพรรดินโปเลียนที่ 3

การพัฒนาภายในประเทศและการปฏิรูปปารีส

ในช่วงต้นของการครองราชย์ นโปเลียนที่ 3 ใช้อำนาจเผด็จการในการผลักดันโครงการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน โดยมีเป้าหมายหลักคือการสร้างระบบรถไฟที่มีประสิทธิภาพ เขาได้รวมบริษัทรถไฟขนาดเล็กจำนวนมากเข้าเป็นบริษัทใหญ่ 6 แห่ง โดยมีปารีสเป็นศูนย์กลางการคมนาคม

หนึ่งในผลงานที่โดดเด่นที่สุดคือการปรับปรุงเมืองปารีสครั้งใหญ่ โดยร่วมมือกับ ฌอร์ฌ-อูแฌน โยสมาน (Georges-Eugène Haussmann) เพื่อเปลี่ยนปารีสจากเมืองยุคกลางที่แออัดให้กลายเป็นเมืองที่ทันสมัย มีถนนกว้างขวาง (Boulevards) อาคารสาธารณะที่โอ่อ่า และการวางผังเมืองอย่างเป็นระบบ ซึ่งไม่เพียงแต่เพื่อความสวยงาม แต่ยังเพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดการจลาจลในเมือง

นโยบายต่างประเทศและการขยายอำนาจ

นโปเลียนที่ 3 พยายามเลียนแบบความสำเร็จของนโปเลียน โบนาปาร์ต ผู้เป็นลุง โดยการขยายอิทธิพลของฝรั่งเศสไปทั่วโลก

• ชัยชนะในยุโรป: ฝรั่งเศสได้รับชัยชนะในสงครามไครเมียและในอิตาลี ทำให้ได้ครอบครองดินแดนซาวอย (Savoy) และนีซ (Nice)
• การขยายอาณานิคม: ฝรั่งเศสสร้างอาณานิคมในแอฟริกาเหนือ แอฟริกาตะวันออก และอินโดจีน โดยใช้วิธีการที่รุนแรงในบางพื้นที่
• ความล้มเหลวในเม็กซิโก: นโปเลียนที่ 3 พยายามจัดตั้งจักรวรรดิเม็กซิโกที่สองเพื่อให้ฝรั่งเศสมีอิทธิพลในทวีปอเมริกา แต่โครงการนี้จบลงด้วยความล้มเหลวอย่างสิ้นเชิง

การล่มสลายของจักรวรรดิ

ความผิดพลาดในการประเมินภัยคุกคามจากปรัสเซีย และการขาดพันธมิตรในยุโรป นำไปสู่สงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย (Franco-Prussian War) ในปี ค.ศ. 1870

จักรวรรดิฝรั่งเศสที่สองสิ้นสุดลงเมื่อนโปเลียนที่ 3 ถูกจับเป็นเชลยใน ยุทธการที่เซดาน (Battle of Sedan) และมีการประกาศสถาปนาสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่สามในวันที่ 4 กันยายน ค.ศ. 1870