Second Thomas Shoal ความขัดแย้งและการอ้างสิทธิ์ในทะเลจีนใต้
สรุปใจความสำคัญ
- Second Thomas Shoal เป็นแนวปะการังที่จมน้ำ (low-tide elevation) ซึ่งไม่สร้างสิทธิ์ในเขตเศรษฐกิจจำเพาะตามคำตัดสินของศาลอนุญาโตตุลาการ
- ฟิลิปปินส์ใช้เรือ BRP Sierra Madre ที่จงใจให้เกยตื้นในปี 1999 เป็นฐานที่มั่นเพื่อรักษาการอ้างสิทธิ์ในพื้นที่
- เป็นพื้นที่ทับซ้อนที่ถูกอ้างสิทธิ์โดย จีน, ฟิลิปปินส์, ไต้หวัน และเวียดนาม
Second Thomas Shoal หรือที่รู้จักในชื่อ Ayungin Shoal (ภาษาฟิลิปปินส์: Buhanginan ng Ayungin) หรือ Bãi Cỏ Mây (ภาษาเวียดนาม) และ Rén'ài Jiāo (ภาษาจีน) เป็นแนวปะการังที่จมน้ำในหมู่เกาะสแปรตลี (Spratly Islands) ในทะเลจีนใต้ โดยตั้งอยู่ห่างจากจังหวัดปาลาวันของฟิลิปปินส์ไปทางทิศตะวันตกประมาณ 105 ไมล์ทะเล (194 กม.)
ประวัติและการตั้งชื่อ
แนวปะการังแห่งนี้เป็นหนึ่งในสามแนวปะการังที่ตั้งชื่อตาม Thomas Gilbert กัปตันเรือ Charlotte โดยประกอบด้วย:
- First Thomas Shoal: ตั้งอยู่ทางทิศใต้ของ Second Thomas Shoal
- Second Thomas Shoal: ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของ Mischief Reef
- Third Thomas Shoal: ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของ Flat Island และอยู่ทางทิศเหนือของ Second Thomas Shoal
ลักษณะทางภูมิศาสตร์
Second Thomas Shoal มีลักษณะเป็นเกาะปะการังรูปหยดน้ำ ความยาวประมาณ 11 ไมล์ทะเล (20 กม.) จากเหนือไปใต้ ล้อมรอบด้วยแนวปะการังที่มีลากูนอยู่ภายใน ซึ่งมีความลึกสูงสุด 27 เมตร และเรือขนาดเล็กสามารถเข้าถึงได้จากทางทิศตะวันออก
สถานะทางกฎหมายตาม UNCLOS
เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2016 ศาลอนุญาโตตุลาการถาวร (Permanent Court of Arbitration) ภายใต้ UNCLOS ได้สรุปว่า Second Thomas Shoal เป็นพื้นที่ที่โผล่พ้นน้ำในขณะน้ำลดและจมน้ำในขณะน้ำขึ้น (low-tide elevation) ซึ่งตามกฎหมายระหว่างประเทศ พื้นที่ลักษณะนี้ไม่ก่อให้เกิดสิทธิ์ในการมีน่านน้ำอาณาเขต (territorial sea), เขตเศรษฐกิจจำเพาะ (EEZ) หรือไหล่ทวีป (continental shelf)
การอ้างสิทธิ์และการเผชิญหน้า
พื้นที่นี้ถูกอ้างสิทธิ์โดยหลายประเทศ ได้แก่ จีน, ฟิลิปปินส์, ไต้หวัน และเวียดนาม
การประจำการของฟิลิปปินส์และเรือ BRP Sierra Madre
กองทัพเรือฟิลิปปินส์ได้ส่งเรือ BRP Sierra Madre ซึ่งเป็นเรือระบายพลของสหรัฐฯ จากสมัยสงครามโลกครั้งที่สอง ความยาว 100 เมตร ซึ่งจงใจให้เกยตื้นที่แนวปะการังแห่งนี้ในปี 1999 เพื่อสร้างฐานที่มั่นชั่วคราวในการตอบโต้การถมทะเลของจีนที่ Mischief Reef
เรือลำนี้ทำหน้าที่เป็นฐานปฏิบัติการนอกชายฝั่งของทหารนาวิกโยธินฟิลิปปินส์จำนวนไม่กี่นาย ซึ่งต้องได้รับการส่งกำลังบำรุง (resupply) และเสบียงอาหารและน้ำจากรัฐบาลฟิลิปปินส์อย่างต่อเนื่อง
ความตึงเครียดและการปะทะกัน
จีนได้พยายามกดดันให้ฟิลิปปินส์ถอนเรือ BRP Sierra Madre ออกจากพื้นที่ โดยมีการใช้เรือยามฝั่งของจีน (CCG) และเรือประมงติดอาวุธ เพื่อสกัดกั้นการส่งเสบียงให้แก่ทหารฟิลิปปินส์
- การสกัดกั้น: มีการใช้ปืนฉีดน้ำแรงดันสูง (water cannons) และการขับเรือชนกัน (ramming) เพื่อขัดขวางเรือส่งเสบียงของฟิลิปปินส์
- เลเซอร์สีเขียว: ในปี 2023 มีรายงานว่าเรือยามฝั่งของจีนใช้เลเซอร์สีเขียวเกรดทหารยิงใส่เรือยามฝั่งฟิลิปปินส์ ทำให้ลูกเรือบางส่วนตาบอดชั่วคราว
- ข้อตกลงสุภาพบุรุษ: มีการกล่าวถึง "ข้อตกลงสุภาพบุรุษ" (gentlemen's agreement) ในสมัยประธานาธิบดีดูเตอร์เต ซึ่งจีนอ้างว่าตกลงกันว่าจะไม่เสริมสร้างความแข็งแกร่งให้เรือ Sierra Madre แต่ประธานาธิบดีบงบง มาร์กอส จูเนียร์ ได้ปฏิเสธและยกเลิกข้อตกลงดังกล่าว
คำถามที่พบบ่อย
BRP Sierra Madre คืออะไร?
คือเรือระบายพลของสหรัฐฯ จากสมัยสงครามโลกครั้งที่สองที่กองทัพเรือฟิลิปปินส์จงใจให้เกยตื้นที่ Second Thomas Shoal ในปี 1999 เพื่อใช้เป็นฐานปฏิบัติการและรักษาการอ้างสิทธิ์ในดินแดน
คำตัดสินของศาลอนุญาโตตุลาการปี 2016 มีผลอย่างไรต่อ Second Thomas Shoal?
ศาลตัดสินว่าพื้นที่นี้เป็น low-tide elevation ซึ่งหมายความว่าจมน้ำในขณะน้ำขึ้นและโผล่พ้นน้ำขณะน้ำลด ดังนั้นจึงไม่มีสิทธิ์ในการสร้างเขตเศรษฐกิจจำเพาะ (EEZ) หรือน่านน้ำอาณาเขตของตนเอง
ทำไมจีนถึงขัดขวางการส่งเสบียงให้ฟิลิปปินส์?
จีนอ้างสิทธิ์เหนือพื้นที่นี้และต้องการให้ฟิลิปปินส์ถอนเรือ BRP Sierra Madre ออกจากพื้นที่ ซึ่งจึงใช้มาตรการกดดันผ่านเรือยามฝั่งเพื่อสกัดกั้นการส่งเสบียงอาหารและน้ำให้แก่ทหารฟิลิปปินส์