วุฒิสภาแห่งอิหร่าน (1949–1979)

สรุปใจความสำคัญ

วุฒิสภาแห่งอิหร่านดำเนินงานระหว่างปี ค.ศ. 1949 ถึง 1979
สมาชิก 60 คน แบ่งเป็นครึ่งหนึ่งแต่งตั้งโดยพระมหากษัตริย์ และอีกครึ่งหนึ่งมาจากการเลือกตั้ง
ถูกยกเลิกอย่างเป็นทางการในวันที่ 1 เมษายน 1979 หลังการปฏิวัติอิสลามเพื่อเปลี่ยนเป็นระบบสภาเดียว
อาคารวุฒิสภาออกแบบโดยสถาปนิก เฮย์ดาร์ กิไอ และมีโดมที่โดดเด่นทางสถาปัตยกรรม

วุฒิสภาแห่งอิหร่าน (เปอร์เซีย: مجلس سنا, Majles-e Senā) เคยเป็นสภาสูงของฝ่ายนิติบัญญัติในรัฐอิสระแห่งอิหร่าน (Imperial State of Iran) ระหว่างปี ค.ศ. 1949 ถึง 1979 โดยมีบทบาทสำคัญในการถ่วงดุลอำนาจและเป็นเครื่องมือทางการเมืองของพระเจ้าโมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี (Shah Mohammad Reza Pahlavi) เพื่อขยายอำนาจการปกครองของพระองค์

อาคารวุฒิสภาแห่งอิหร่าน สถาปัตยกรรมที่สะท้อนถึงอำนาจในยุคปาห์ลาวี

การก่อตั้งและโครงสร้าง

แม้ว่าการปฏิวัติรัฐธรรมนูญเปอร์เซียในปี 1906 จะมีการกำหนดให้มีระบบนิติบัญญัติแบบสองสภา แต่ในความเป็นจริง วุฒิสภาไม่ได้ถูกจัดตั้งขึ้นจนกระทั่งหลังการเลือกตั้งสมัชชาจัดทำรัฐธรรมนูญในปี 1949

องค์ประกอบของวุฒิสภา

วุฒิสภามีสมาชิกทั้งหมด 60 ที่นั่ง ซึ่งแบ่งสัดส่วนการเข้าสู่ตำแหน่งดังนี้:

การแต่งตั้งโดยพระมหากษัตริย์: 30 ที่นั่ง ถูกแต่งตั้งโดยพระเจ้าโมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี โดยแบ่งเป็นตัวแทนจากกรุงเตหะราน 15 คน และตัวแทนจากจังหวัดต่างๆ 15 คน
การเลือกตั้ง: 30 ที่นั่ง มาจากการเลือกตั้งโดยตรง โดยแบ่งเป็นตัวแทนจากกรุงเตหะราน 15 คน และตัวแทนจากจังหวัดอื่นๆ 15 คน

สถาปัตยกรรมและอาคารวุฒิสภา

อาคารวุฒิสภาแห่งอิหร่านได้รับการออกแบบโดยสถาปนิก เฮย์ดาร์ กิไอ (Heydar Ghiaï) ในปี 1955 โดยมี รัมมัต ซาฟาอี (Rahmat Safai) เป็นผู้นำในการก่อสร้าง จุดเด่นที่สำคัญที่สุดคือส่วนโดมซึ่งถือเป็นหนึ่งในโครงการที่ท้าทายทางเทคนิคมากที่สุดในขณะนั้น

โดมภายในห้องประชุมวุฒิสภา ออกแบบโดย เฮย์ดาร์ กิไอ

เสาด้านหน้าอาคารวุฒิสภา — รายละเอียดเสาบริเวณหน้าอาคารวุฒิสภา

ความสำคัญของอาคารนี้ยังสะท้อนผ่านการปรากฏอยู่บนด้านหลังของธนบัตรอิหร่านราคา 100 เรียล ในยุคนั้น

เหตุการณ์สำคัญและการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง

ตลอดระยะเวลาการดำเนินงาน วุฒิสภาเผชิญกับความผันผวนทางการเมืองหลายครั้ง:

ค.ศ. 1950: การประชุมนัดแรกโดยมีพระเจ้าโมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ทรงเป็นประธาน
ค.ศ. 1952–1953: ในช่วงที่ โมฮัมหมัด มอสซาเดก (Mohammad Mosaddegh) ก้าวขึ้นสู่อำนาจ เขาได้ประกาศใช้กฎหมายโดยพระหัตถเลขาและต่อมาได้จัดให้มีการลงประชามติในปี 1953 ซึ่งนำไปสู่การยุบทั้งสภาผู้แทนราษฎร (Majlis) และวุฒิสภา ก่อนจะถูกฟื้นฟูขึ้นมาใหม่หลังการขับไล่มอสซาเดก
ค.ศ. 1961: พระเจ้าโมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี ทรงสั่งยุบทั้งสองสภา และทรงฟื้นฟูขึ้นมาในภายหลัง
ค.ศ. 1979: วุฒิสภาให้การรับรองรัฐบาลของ ชาปูร์ บัคติยาร์ (Shapour Bakhtiar) ก่อนที่จะล่มสลายลง

ภาพเหตุการณ์ทางการเมืองในอิหร่าน — ภาพบรรยากาศการเมืองในช่วงปลายระบอบปาห์ลาวี

การล่มสลายและการยกเลิก

ภายหลังการปฏิวัติอิสลามในปี 1979 วุฒิสภาถูกยุบและถูกยกเลิกอย่างเป็นทางการในวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1979 เมื่อรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ของสาธารณรัฐอิสลามแห่งอิหร่านได้กำหนดให้มีระบบนิติบัญญัติแบบสภาเดียว (Unicameral) โดยอาคารวุฒิสภาเดิมถูกนำมาใช้เป็นที่ทำการของสมัชชาผู้เชี่ยวชาญ (Assembly of Experts) ในเวลาต่อมา

คำถามที่พบบ่อย

วุฒิสภาแห่งอิหร่านก่อตั้งขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ใด?

ก่อตั้งขึ้นเพื่อเป็นสภาสูงในระบบนิติบัญญัติแบบสองสภา โดยเป็นเครื่องมือให้พระเจ้าโมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี สามารถควบคุมอำนาจทางการเมืองได้มากขึ้นผ่านการแต่งตั้งสมาชิกครึ่งหนึ่งของสภา

โครงสร้างสมาชิกของวุฒิสภาเป็นอย่างไร?

มีสมาชิกทั้งหมด 60 คน แบ่งเป็น 30 คนที่พระมหากษัตริย์ทรงแต่งตั้ง และ 30 คนที่มาจากการเลือกตั้ง โดยทั้งสองกลุ่มจะแบ่งสัดส่วนตัวแทนจากกรุงเตหะรานและจังหวัดอื่นๆ อย่างละเท่าๆ กัน

เหตุใดวุฒิสภาจึงถูกยกเลิก?

วุฒิสภาถูกยกเลิกหลังการปฏิวัติอิสลามในปี 1979 เนื่องจากรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ของสาธารณรัฐอิสลามแห่งอิหร่านเปลี่ยนระบบนิติบัญญัติจากสองสภาเป็นสภาเดียว

วุฒิสภาแห่งอิหร่าน (1949–1979)

สรุปใจความสำคัญ

การก่อตั้งและโครงสร้าง

องค์ประกอบของวุฒิสภา

สถาปัตยกรรมและอาคารวุฒิสภา

เหตุการณ์สำคัญและการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง

การล่มสลายและการยกเลิก

คำถามที่พบบ่อย

บทความที่เกี่ยวข้อง

มีร์ซา ฮาซัน อัชเทียนี (โมสโตฟี ออล-มามาเลก)

กาวัดที่ 1 แห่งจักรวรรดิซาสซานิด

เพลงเอย์ อีร่าน บทเพลงรักชาติและสัญลักษณ์ทางจิตวิญญาณของชาวอิหร่าน