Shire ความหมาย ความเป็นมา และการแบ่งเขตการปกครองของอังกฤษ
สรุปใจความสำคัญ
- Shire เป็นคำศัพท์ดั้งเดิมที่ใช้เรียกเขตการปกครองในบริเตนใหญ่ ซึ่งปัจจุบันพ้องความหมายกับคำว่า County
- ระบบ Shire เริ่มต้นในอาณาจักร Wessex ของชาว Anglo-Saxon และแพร่กระจายไปทั่วอังกฤษในศตวรรษที่ 10
- คำว่า Sheriff (นายอำเภอ) มีที่มาจากคำว่า Shire Reeve ซึ่งเป็นเจ้าหน้าที่ของกษัตริย์ที่ปกครอง Shire
- ไม่ใช่ทุกเคาน์ตี้ในอังกฤษจะลงท้ายด้วย -shire เช่น Essex และ Sussex เนื่องจากเป็นอดีตอาณาจักรโบราณ
Shire (/ʃaɪər/) เป็นคำศัพท์ดั้งเดิมที่ใช้เรียกเขตการปกครองของดินแดนในบริเตนใหญ่ และในบางประเทศที่พูดภาษาอังกฤษและประเทศในเครือจักรภพ โดยทั่วไปแล้ว คำว่า Shire ownly synonymous with county (เช่น Berkshire และ Cheshire) ซึ่งเขตการปกครองแบบ county ของอังกฤษนั้นถือเป็นหนึ่งในระบบการแบ่งเขตการปกครองระดับชาติที่เก่าแก่ที่สุดในโลก
ระบบนี้ถูกนำมาใช้ครั้งแรกในอาณาจักร Wessex จากจุดเริ่มต้นของการตั้งถิ่นฐานของชาว Anglo-Saxon และแพร่กระจายไปยังส่วนที่เหลือของอังกฤษในศตวรรษที่ 10 ปัจจุบันมี 23 เคาน์ตี้ในอังกฤษ 23 ในสกอตแลนด์ และ 10 ในเวลส์ ที่ยังคงใช้คำลงท้ายว่า "-shire"
นิรุกติศาสตร์ (Etymology)
คำว่า shire มาจากภาษาอังกฤษโบราณ sċir ซึ่งมาจากรากศัพท์ Proto-Germanic skizo (เปรียบเทียบกับภาษาเยอรมันสูงโบราณ scira) ซึ่งหมายถึง "หน้าที่อย่างเป็นทางการ" "เขตพื้นที่ภายใต้การดูแลของผู้ว่าการ" หรือ "การดูแล"
ในสหราชอาณาจักร คำว่า shire กลายเป็นคำพ้องความหมายกับ county ซึ่งเป็นคำศัพท์ทางการปกครองที่ถูกนำเข้ามาในอังกฤษผ่านการพิชิตของชาวนอร์มัน (Norman Conquest) ในช่วงปลายศตวรรษที่ 11 ในการใช้งานปัจจุบัน คำว่า counties ยังคงอ้างถึง shires โดยเฉพาะในสถานที่อย่าง Shire Hall
ต้นกำเนิดและวิวัฒนาการ
ระบบ Shire ถูกนำมาใช้ครั้งแรกในอาณาจักร Wessex และแพร่กระจายไปทั่วอังกฤษในศตวรรษที่ 10 พร้อมกับการขยายอำนาจทางการเมืองของอาณาจักร West Saxon ในปี ค.ศ. 1086 (Domesday Book) เมืองยอร์ก (York) ถูกแบ่งออกเป็น shires เช่นกัน
ในยุคแรก Shire ถูกปกครองโดย ealdorman และในยุค Anglo-Saxon ตอนปลาย จะถูกปกครองโดยเจ้าหน้าที่ของกษัตริย์ที่เรียกว่า "shire reeve" หรือ sheriff (นายอำเภอ) ในเวลาต่อมา Shires ถูกแบ่งย่อยลงไปเป็น hundreds หรือ wapentakes
Shire ในสหราชอาณาจักร
ในความหมายที่แคบลง "Shire" อาจหมายถึงเคาน์ตี้โบราณที่มีชื่อลงท้ายด้วย "-shire" ซึ่งมักจะตั้งชื่อตามเมืองหลักของเคาน์ตี้นั้นๆ
อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ทุกเคาน์ตี้ที่จะลงท้ายด้วย "-shire" เช่น Essex, Kent และ Sussex ซึ่งเป็นอดีตอาณาจักรของชาว Anglo-Saxon หรือ Cornwall ซึ่งเคยเป็นอาณาจักร Brittonic ก่อนจะกลายเป็นเคาน์ตี้ของอังกฤษ
รายชื่อเคาน์ตี้ในอังกฤษที่ลงท้ายด้วย "-shire"
- Bedfordshire
- Berkshire
- Buckinghamshire
- Cambridgeshire
- Cheshire
- Derbyshire
- Gloucestershire
- Hampshire
- Herefordshire
- Hertfordshire
- Huntingdonshire
- Lancashire
- Lincolnshire
- Leicestershire
- Northamptonshire
- Nottinghamshire
- Oxfordshire
- Shropshire
- Staffordshire
- Warwickshire
- Wiltshire
- Worcestershire
- Yorkshire
เคาน์ตี้เหล่านี้ครอบคลุมพื้นที่มากกว่าครึ่งหนึ่งของประเทศอังกฤษ โดยเคาน์ตี้ที่ไม่ได้ใช้คำว่า "-shire" มักจะอยู่ในพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ ตะวันตกเฉียงใต้ และทางเหนือสุดของอังกฤษ
คำถามที่พบบ่อย
Shire กับ County มีความแตกต่างกันอย่างไร?
ในปัจจุบัน ทั้งสองคำนี้มักใช้แทนกันได้ โดย Shire หมายถึงเขตการปกครองดั้งเดิม และ County เป็นคำศัพท์ทางการปกครองที่ถูกนำเข้ามาโดยชาวนอร์มันในช่วงศตวรรษที่ 11
ทำไมบางเคาน์ตี้ในอังกฤษถึงไม่มีคำว่า -shire ลงท้าย?
เคาน์ตี้ที่ไม่มีคำว่า -shire เช่น Kent หรือ Essex มักจะเป็นอดีตอาณาจักรของชาว Anglo-Saxon หรืออาณาจักรโบราณที่มีสถานะเป็นเอกเทศก่อนจะถูกรวมเข้าเป็นส่วนหนึ่งของอังกฤษ
คำว่า Sheriff มาจากไหน?
คำว่า Sheriff มามาจากคำว่า 'Shire Reeve' ซึ่งหมายถึงเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลเขต Shire ในยุค Anglo-Saxon