รถ Side-by-Side (SxS) รถอเนกประสงค์สำหรับทุกสภาพผิว
สรุปใจความสำคัญ
- รถ Side-by-Side (SxS) แตกต่างจาก ATV แบบดั้งเดิมตรงที่มีเบาะนั่งแบบขนานกันและใช้พวงมาลัยในการควบคุม
- มาตรฐาน ANSI แบ่งรถประเภทนี้ออกเป็น MOHUV สำหรับการใช้งานทั่วไปและ ROV สำหรับการนันทนาการ
- รถ SxS ถูกนำไปประยุกต์ใช้ในหลากหลายด้าน ตั้งแต่การแข่งขัน Dakar Rally ไปจนถึงการใช้งานทางทหารในสงครามยูเครน
รถ Side-by-Side (SxS หรือ SSV) คือรถอเนกประสงค์ที่มีที่นั่งอย่างน้อยสองที่นั่งซึ่งวางตัวขนานกัน (side by side) และถูกล้อมรอบด้วยโครงสร้างเหล็กกันกระแทก (roll cage) โดยทั่วไปจะมีล้ออย่างน้อยสี่ล้อ (หรือใช้สายพานตีนตะขาบ) และควบคุมการขับขี่ด้วยพวงมาลัยและแป้นเหยียบเท้า
ประเภทและชื่อเรียก
ขึ้นอยู่กับการใช้งานและจุดประสงค์ การเรียกชื่อรถประเภทนี้อาจแตกต่างกันไป ดังนี้:
- UTV (Utility Task Vehicle): รถใช้งานอเนกประสงค์
- UTV (Utility Terrain Vehicle): รถภูมิประเทศอเนกประสงค์
- ROV (Recreational Off-Highway Vehicle): รถเพื่อการนันทนาการนอกถนนหลวง
- MOHUV (Multipurpose Off-Highway Utility Vehicle): รถอเนกประสงค์นอกถนนหลวง
แม้ว่ารถ Side-by-Side จะถูกจัดอยู่ในกลุ่มรถ All-Terrain Vehicle (ATV) ในบางครั้ง แต่จะแตกต่างจาก ATV แบบดั้งเดิมตรงที่ไม่มีเบาะนั่งแบบคร่อม (saddle-seats) และไม่มีการใช้แฮนด์บาร์ในการควบคุม
มาตรฐานและการกำหนดนิยาม
สถาบันมาตรฐานแห่งชาติอเมริกัน (ANSI) ได้กำหนดมาตรฐานสำหรับรถ Side-by-Side ไว้สองรูปแบบหลัก:
| มาตรฐาน | ลักษณะสำคัญ |
|---|---|
| ANSI/OPEI B71.9-2016 (MOHUV) | เน้นการใช้งานอเนกประสงค์ ขนส่งคนและสินค้า ความเร็วสูงสุดอย่างน้อย 25 ไมล์ต่อชั่วโมง (40.2 กม./ชม.) ความกว้างไม่เกิน 2030 มม. และมีความจุในการบรรทุกสินค้าอย่างน้อย 159 กก. |
| ANSI/ROHVA 1-2016 (ROV) | เน้นการนันทนาการ ความเร็วสูงสุดมากกว่า 30 ไมล์ต่อชั่วโมง (48 กม./ชม.) และมีขนาดเครื่องยนต์ไม่เกิน 1,000cc สำหรับเครื่องยนต์เบนซิน |
ความปลอดภัย
ในปี 2009 คณะกรรมการความปลอดภัยด้านผลิตภัณฑ์ผู้บริโภคของสหรัฐฯ (CPSC) ได้ออกมาเตือนว่า รถประเภทนี้อาจมีปัญหาเรื่องความเสถียรด้านข้าง (lateral stability) และการป้องกันผู้โดยสารในกรณีที่รถพลิกคว่ำ ซึ่งในช่วงปี 2003 ถึง 2009 มีรายงานผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุ ROV/UTV จำนวน 116 ราย
การใช้งานและประยุกต์ใช้
มอเตอร์สปอร์ต (Motorsports)
ในการแข่งขัน Dakar Rally ตั้งแต่ปี 2017 เป็นต้นมา รถ SSV ได้ถูกจัดให้แข่งขันในคลาสแยกต่างหาก โดยกำหนดให้เป็นรถ Side-by-Side สี่ล้อที่มีความจุเครื่องยนต์สูงสุด 1,000cc ต่อมาในปี 2021 ได้มีการแบ่งกลุ่มเป็น Group T3 (รถต้นแบบน้ำหนักเบา) และ Group T4 (รถ Side-by-Side รุ่นผลิตจำหน่ายทั่วไป)
การเกษตรและการเดินทางแบบ Overlanding
รถ Side-by-Side ถูกนำมาใช้ประโยชน์อย่างมากในงานเกษตรกรรมและการเดินทางสำรวจพื้นที่ทุรกันดาร (Overlanding) เนื่องจากความสามารถในการเข้าถึงพื้นที่ที่รถยนต์ปกติเข้าไม่ถึง
การใช้งานทางทหาร
กองทัพยูเครนได้นำ UTV มาใช้ในช่วงการรุกรานของรัสเซียในปี 2022 โดยติดตั้งอาวุธ เช่น ขีปนาวุธ Stugna-P และปืนกล เพื่อทำลายรถถังและตำแหน่งของศัตรู ซึ่งถูกเรียกว่าเป็นรถ "Mad Max" buggies นอกจากนี้ กองทัพนาวิกโยธินสหรัฐฯ ก็มีการใช้งานรถอย่าง Polaris RZR ในภารกิจต่างๆ
การใช้งานบนถนนหลวง
ในบางรัฐของสหรัฐอเมริกา รถ Side-by-Side ได้รับอนุญาตให้วิ่งบนถนนหลวงได้ แต่ข้อกำหนดและประเภทของถนนที่อนุญาตให้ให้วิ่งนั้นจะแตกต่างกันไปตามแต่ละพื้นที่
คำถามที่พบบ่อย
รถ Side-by-Side (SxS) คืออะไร?
คือรถอเนกประสงค์ที่มีที่นั่งสองที่นั่งวางขนานกัน มีโครงสร้างเหล็กกันกระแทก (roll cage) และควบคุมด้วยพวงมาลัยและแป้นเหยียบ
SxS แตกต่างจาก ATV อย่างไร?
SxS ใช้เบาะนั่งแบบรถยนต์และใช้พวงมาลัยในการควบคุม ในขณะที่ ATV แบบดั้งเดิมใช้เบาะนั่งแบบคร่อมและใช้แฮนด์บาร์
รถ Side-by-Side สามารถนำไปวิ่งบนถนนหลวงได้หรือไม่?
ขึ้นอยู่กับกฎหมายของแต่ละพื้นที่ เช่น ในสหรัฐอเมริกามีบางรัฐที่อนุญาตให้วิ่งได้ แต่ต้องเป็นไปตามข้อกำหนดที่ถูกต้อง