นกวิรีโอหัวสีเทา (Slaty-capped shrike-vireo) ข้อมูลครบถ้วน

นกวิรีโอหัวสีเทา (ชื่อวิทยาศาสตร์: Vireolanius leucotis) เป็นนกในวงศ์ Vireonidae ซึ่งประกอบด้วยนกวิรีโอ นกกรีนเล็ต และนกชไรค์-แบ็บเบลอร์ นกชนิดนี้พบได้ในทุกประเทศในทวีปอเมริกาใต้ที่เป็นแผ่นดินใหญ่ ยกเว้นอาร์เจนตินา ชิลี ปารากวัย และอุรุกวัย

อนุกรมวิธานและระบบจำแนก

นกวิรีโอหัวสีเทาถูกบรรยายลักษณะครั้งแรกในปี ค.ศ. 1838 ในชื่อ Malaconotus leucotis ต่อมาได้ถูกย้ายมาอยู่ในสกุล Vireolanius แม้ว่าในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 จะเคยถูกจัดให้อยู่ในสกุล Smaragdolanius และวงศ์ Vireolaniidae ของตัวเอง แต่ภายในทศวรรษ 1970 สกุล Smaragdolanius ได้ถูกรวมเข้ากับ Vireolanius และจัดอยู่ในวงศ์ Vireonidae

การจำแนกสายพันธุ์ย่อยยังคงมีการถกเถียงกัน โดยทั่วไปมีการแบ่งออกเป็น 4 สายพันธุ์ย่อย ได้แก่:

• V. l. mikettae
• V. l. leucotis
• V. l. simplex
• V. l. bolivianus

อย่างไรก็ตาม บางแหล่งข้อมูล เช่น BirdLife International มองว่า V. l. mikettae เป็นนกสายพันธุ์แยกต่างหากที่เรียกว่า นกวิรีโอหัวสีเทาขาซีด (Pale-legged shrike-vireo)

ลักษณะทางกายภาพ

นกวิรีโอหัวสีเทามีความยาวลำตัวประมาณ 14 ถึง 15 เซนติเมตร โดยสายพันธุ์ย่อย V. l. leucotis มีน้ำหนักประมาณ 21.5 ถึง 30 กรัม ทั้งสองเพศมีขนสีสันเหมือนกัน

ลักษณะเด่นของตัวเต็มวัยในสายพันธุ์ย่อยหลัก ได้แก่:

• ส่วนหัว: มีมงกุฎและท้ายทอยสีเทาอมน้ำเงิน หน้าผาก คิ้ว และแถบโค้งใต้ตาเป็นสีเหลืองสดใส
• ใบหน้า: มีแถบสีเทาอมน้ำเงินเข้มพาดผ่านดวงตาและมี "หนวด" บนใบหน้าที่เป็นสีขาวหม่น
• ลำตัว: ส่วนบนและหางเป็นสีเขียวมะกอกสดใส ขนปลายปีกเป็นสีเทาดำหม่น โดยมีขอบสีเขียวมะกอกที่เห็นเป็นแถบสีสว่างเมื่อหุบปีก
• ส่วนล่าง: คาง คอ และอกเป็นสีเหลืองมะนาวสดใส ท้องเป็นสีเหลืองมะนาวหม่น และสีข้างเป็นสีเหลืองอมเขียวหม่น

การกระจายพันธุ์และถิ่นที่อยู่อาศัย

นกชนิดนี้มีการกระจายพันธุ์ที่แยกจากกัน โดยสายพันธุ์ย่อย V. l. mikettae จะแยกตัวออกจากสายพันธุ์ย่อยอื่นๆ

สายพันธุ์ย่อย	พื้นที่ที่พบ
V. l. mikettae	ทางตะวันตกของเทือกเขาแอนดีส ตั้งแต่โคลอมเบียตะวันตกจนถึงเอกวาดอร์
V. l. leucotis	เวเนซุเอลา โคลอมเบียตะวันออกเฉียงใต้ เอกวาดอร์ตอนเหนือ เปรูตอนเหนือ กายอานา และบราซิลตอนเหนือ
V. l. simplex	เปรูตะวันออกและบราซิลใต้ของแม่น้ำอเมซอน
V. l. bolivianus	เปรูตอนใต้จนถึงโบลิเวียตอนกลาง

นกวิรีโอหัวสีเทาอาศัยอยู่ในเรือนยอดและขอบของป่าดิบชื้นในพื้นที่ราบลุ่ม เชิงเขา และพื้นที่สูงตอนล่าง โดยระดับความสูงที่พบจะแตกต่างกันไปตามประเทศ เช่น ในบราซิลพบได้ตั้งแต่ระดับน้ำทะเลจนถึง 1,800 เมตร และในโคลอมเบียพบระหว่าง 300 ถึง 2,000 เมตร

พฤติกรรม

การเคลื่อนย้าย

นกวิรีโอหัวสีเทาเป็นนกประจำถิ่นที่ไม่อพยพ

การหาอาหาร

อาหารหลักของนกชนิดนี้คือสัตว์ขาปล้อง (Arthropods) โดยเฉพาะหนอนผีเสื้อ มักหาอาหารในระดับกลางถึงเรือนยอดของป่า โดยมักจะออกหาอาหารเพียงลำพัง เป็นคู่ หรือเป็นกลุ่มครอบครัว และบ่อยครั้งที่ทำหน้าที่เป็นผู้นำฝูงนกหลายชนิดที่รวมกลุ่มกันหาอาหาร

การส่งเสียงร้อง

เสียงร้องของนกวิรีโอหัวสีเทาเป็นเสียงผิวปากที่ดังและไพเราะ โดยมีโทนเสียงที่ลดระดับลง (descending whistle) ซึ่งจะร้องซ้ำๆ อย่างต่อเนื่อง