บทเพลงแห่งการขึ้น (Song of Ascents) คืออะไร? ความหมายและประวัติศาสตร์

บทเพลงแห่งการขึ้น หรือ Song of Ascents (ฮีบรู: שיר המעלות, šir ham-ma‘loṯ) คือกลุ่มของบทเพลงสวดในคัมภีร์ไบเบิล ซึ่งประกอบด้วยสดุดีบทที่ 120 ถึง 134 รวมทั้งหมด 15 บท ซึ่งแต่ละบทเริ่มต้นด้วยคำขึ้นต้นว่า "ศิระฮะมาอโลท" (Shir Hama'aloth) ซึ่งแปลว่า "บทเพลงแห่งการขึ้น" หรือ "บทเพลงแห่งขั้นบันได"

ประวัติศาสตร์และความหมาย

มีหลายทฤษฎีเกี่ยวกับที่มาของชื่อ "บทเพลงแห่งการขึ้น" ซึ่งนักวิชาการเชื่อว่าบทเพลงเหล่านี้ถูกขับขานโดยผู้แสวงบุญที่เดินทางขึ้นไปยังกรุงเยรูซาเล็มเพื่อเข้าร่วมเทศกาลแสวงบุญทั้งสาม (ตามที่ระบุในเฉลยธรรมบัญญัติ 16:16) หรืออาจถูกขับขานโดยเหล่านักร้องเลวีที่เดินขึ้นบันได 15 ขั้นของพระวิหารในเยรูซาเล็มเพื่อทำหน้าที่รับใช้พระเจ้า

นอกจากนี้ ยังมีมุมมองว่าบทเพลงเหล่านี้ถูกแต่งขึ้นในช่วงการอุทิศพระวิหารของโซโลมอน หรืออาจถูกรวบรวมขึ้นหลังจากการสร้างกำแพงเมืองเยรูซาเล็มขึ้นใหม่โดยเนหะมีย์ หรือแม้แต่ถูกรวบรวมหลังจากการถูกกวาดต้อนไปเป็นเชลยในบาบิโลน

ลักษณะทางวรรณกรรมและโครงสร้าง

• ความสั้นและกระชับ: บทเพลงเหล่านี้มีลักษณะเด่นคือความสั้นและสไตล์การเขียนแบบคำคม (epigrammatic style) ซึ่งเหมาะสำหรับการขับขานระหว่างการเดินทาง
• ความหวังและความสุข: มากกว่าครึ่งหนึ่งของบทเพลงเหล่านี้มีโทนเสียงที่ร่าเริงและเต็มไปด้วยความหวัง
• โครงสร้างแบบไคแอสติก (Chiastic Structure): นักวิจารณ์หลายคนมองเห็นโครงสร้างแบบสมมาตร โดยมีสดุดีบทที่ 127 เป็นศูนย์กลาง และขนาบข้างด้วยบทเพลงแห่งการขึ้นอีก 7 บททั้งสองด้าน

บทบาทในศาสนายิว

ในศาสนายิว บทเพลงเหล่านี้มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และทางปฏิบัติในปัจจุบัน:

• การสวดมนต์: สดุดีบทที่ 126 มักถูกสวดในวันสะบาโต (Shabbat) และวันหยุดทางศาสนา เพื่อระลึกถึงความสุขและการไถ่ถอน
• ความเชื่อทางจิตวิญญาณ: บางชุมชนมีการนำสดุดีบทที่ 121 มาวางไว้ในห้องคลอดเพื่อขอพรให้การคลอดบุตรเป็นไปอย่างราบรื่น และวางไว้ในรถเข็นเด็กเพื่อปกป้องเด็กทารก
• ประเพณี: ในบางชุมชนจะมีการสวดบทเพลงแห่งการขึ้นทั้ง 15 บทหลังจากการสวดมินชา (Mincha) ในบ่ายวันสะบาโตช่วงฤดูหนาว

บทบาทในศาสนาคริสต์

การใช้บทเพลงเหล่านี้ในพิธีกรรมทางศาสนาคริสต์ได้รับอิทธิพลมาจากรากเหง้าของศาสนายิว โดยในคริสตจักรตะวันออก (Eastern Orthodox Church) บทเพลงเหล่านี้ถูกจัดอยู่ในกลุ่ม Kathisma ที่ 18 และถูกอ่านในเย็นวันศุกร์ในช่วงพิธีกรรม Vespers ตลอดทั้งปี และมีความสำคัญอย่างยิ่งในช่วงเทศกาลมหาพรต (Great Lent)