การลงจอดแบบ Splashdown วิธีการนำยานอวกาศกลับสู่โลก own

Splashdown คือวิธีการลงจอดของยานอวกาศหรือจรวดส่งยานอวกาศในแหล่งน้ำ โดยส่วนใหญ่จะใช้ร่มชูชีพเพื่อชะลอความเร็วในการร่วงหล่น วิธีนี้เป็นวิธีการกู้คืนหลักของแคปซูลอวกาศของสหรัฐอเมริกา รวมถึงโครงการ Mercury, Gemini, Apollo และ Orion ของ NASA รวมถึงยาน Dragon ของบริษัท SpaceX

เนื่องจากน้ำมีความหนาแน่นและความหนืดต่ำ จึงทำหน้าที่เป็นเบาะรองรับแรงกระแทกให้กับยานอวกาศ ทำให้ไม่จำเป็นต้องใช้จรวดเบรก (Braking Rocket) เพื่อชะลอความเร็วในขั้นตอนสุดท้ายเหมือนกับแคปซูลของรัสเซียและจีน หรือใช้ถุงลมนิรภัยเหมือนกับยาน Starliner ของ Boeing

ประวัติศาสตร์ของการลงจอดในน้ำ

วิธีการลงจอดแบบ Splashdown ถูกนำมาใช้ในภารกิจ Mercury, Gemini และ Apollo (รวมถึง Skylab) และยังคงใช้ในภารกิจ Artemis ในปัจจุบัน

ในเที่ยวบิน Mercury ยุคแรกๆ เฮลิคอปเตอร์จะใช้สายเคเบิลผูกกับแคปซูลแล้วยกขึ้นจากน้ำเพื่อนำส่งไปยังเรือกู้ภัย แต่หลังจากเหตุการณ์ยาน Liberty Bell 7 จมลง ทำให้มีการเปลี่ยนมาใช้ ทุ่นลอยน้ำ (Flotation Collar) ซึ่งคล้ายกับแพยาง เพื่อเพิ่มแรงลอยตัวให้กับยานอวกาศ จากนั้นจึงใช้เครนยกยานขึ้นบนดาดฟ้าเรือ

เมื่อทุ่นลอยน้ำถูกติดตั้งแล้ว ประตูแคปซูลจะถูกเปิดออก นักบินอวกาศบางคนเลือกที่จะถูกยกขึ้นด้วยเฮลิคอปเตอร์เพื่อไปยังเรือกู้ภัย ในขณะที่บางคนเลือกที่จะอยู่กับยานและถูกยกขึ้นเรือด้วยเครน โดยในโครงการ Gemini และ Apollo (เที่ยวบินที่ 7 ถึง 17) นักบินอวกาศส่วนใหญ่เลือกใช้วิธีการยกตัวด้วยเฮลิคอปเตอร์

กรณีพิเศษ ภารกิจ Apollo 11

ในภารกิจ Apollo 11 ซึ่งเป็นครั้งแรกที่มนุษย์เหยียบดวงจันทร์ NASA ได้เตรียมการป้องกันการปนเปื้อนทางชีวภาพ โดยนักบินอวกาศต้องสวมชุดให้ความช่วยเหลือทางชีวภาพ (Biological Isolation Garments) และต้องได้รับการทำความสะอาดภายนอกชุดก่อนที่จะถูกยกขึ้นเรือ USS Hornet และนำเข้าสู่ห้องกักตัวเคลื่อนที่ (Mobile Quarantine Facility) เพื่อป้องกันเชื้อโรคจากดวงจันทร์

ข้อเสียและความเสี่ยงของการลงจอดแบบ Splashdown

ความเสี่ยงที่อันตรายที่สุดคือการที่ยานอวกาศเกิดการรั่วซึมและจมลง ซึ่งเคยเกิดขึ้นกับยาน Liberty Bell 7 ของ Gus Grissom ที่ประตูเปิดออกก่อนกำหนดทำให้ยานจมลง และเขาเกือบจะจมน้ำตาย

นอกจากนี้ หากแคปซูลลงจอดห่างจากจุดที่กำหนดไว้มาก นักบินอวกาศอาจต้องติดค้างอยู่ในทะเลเป็นเวลานาน เช่น กรณีของ Scott Carpenter ในยาน Aurora 7 ที่ลงจอดห่างจากจุดเป้าหมายถึง 400 กิโลเมตร

อีกหนึ่งปัจจัยคือ น้ำเค็มในมหาสมุทรมีผลเสียต่อวัสดุของยานอวกาศ โดยเฉพาะยานที่ออกแบบมาเพื่อนำกลับมาใช้ใหม่ (Reusable) เช่น ยาน Dragon ของ SpaceX ซึ่งต้องได้รับการดูแลรักษาอย่างเข้มงวดหลังการลงจอด

การกู้คืนจรวดส่งยานอวกาศ

นอกจากการนำแคปซูลกลับมาแล้ว บางครั้งวิธีการ Splashdown ยังถูกนำมาใช้เพื่อกู้คืนส่วนประกอบของจรวดส่งยานอวกาศด้วย

ตัวอย่างที่ชัดเจนคือ จรวดขับดันของกระสวยอวกาศ (Space Shuttle SRBs) ซึ่ง NASA ได้กู้คืนเกือบทุกชุดจากทั้งหมด 135 ครั้งของการปล่อยตัว รวมถึงจรวดขั้นแรกของ Electron จากบริษัท Rocket Lab