StarDate รายการวิทยุวิทยาศาสตร์ดาราศาสตร์ที่ยาวนานที่สุดในสหรัฐอเมริกา

StarDate เป็นรายการวิทยุทางวิทยาศาสตร์ที่ผลิตโดยหอดูดาวแมคโดนัลด์ (McDonald Observatory) แห่งมหาวิทยาลัยเท็กซัสที่ออสติน (The University of Texas at Austin) โดยมีจุดประสงค์เพื่อเป็นคู่มือแนะนำท้องฟ้าในยามค่ำคืนและนำเสนอข่าวสารล่าสุดทางดาราศาสตร์ รายการนี้ถือเป็นโครงการเผยแพร่ความรู้ทางวิทยาศาสตร์ทางวิทยุที่ดำเนินมาอย่างยาวนานที่สุดในสหรัฐอเมริกา โดยมีการออกอากาศผ่านสถานีวิทยุกว่า 300 แห่ง

ประวัติและการก่อตั้ง

รายการ StarDate ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1978 โดย เดโบราห์ เบิร์ด (Deborah Byrd) นักข่าววิทยาศาสตร์ประจำหอดูดาวแมคโดนัลด์ รูปแบบรายการที่มีความยาวสั้นๆ ประมาณ 2 นาที พัฒนามาจากบทที่เบิร์ดเขียนขึ้นสำหรับสายด่วนทางโทรศัพท์เกี่ยวกับดาราศาสตร์ซึ่งเริ่มขึ้นก่อนหน้านั้นหนึ่งปี

บทเขียนสำหรับสายด่วนดังกล่าวได้รับความสนใจจากโปรดิวเซอร์ของสถานีวิทยุ KLBJ-FM ในเมืองออสติน ซึ่งได้นำไปพัฒนาเป็นรายการวิทยุที่ออกอากาศเป็นเวลาหนึ่งปีในชื่อ "Have You Seen the Stars Tonight?" (ซึ่งเป็นชื่อที่อ้างอิงมาจากเพลงที่ร่วมแต่งโดย พอล แคนท์เนอร์ แห่งวง Jefferson Starship) ต่อมาด้วยการสนับสนุนจาก ฮาร์ลัน เจมส์ สมิธ (Harlan James Smith) ผู้อำนวยการหอดูดาวแมคโดนัลด์ และการได้รับทุนสนับสนุนจากมูลนิธิวิทยาศาสตร์แห่งชาติ (National Science Foundation) เบิร์ดจึงได้เปลี่ยนชื่อรายการเป็น StarDate โดยได้รับแรงบันดาลใจจากคำว่า "stardate" ที่ใช้ในบทพูดเปิดเรื่องของซีรีส์โทรทัศน์ Star Trek ในยุค 1960 และเริ่มเผยแพร่ในระดับประเทศในปี ค.ศ. 1979

รูปแบบการนำเสนอและลักษณะเด่น

จุดเด่นของ StarDate คือการนำเสนอข้อมูลที่รวดเร็วแต่ผ่อนคลายในลักษณะคล้ายบันทึกประจำวัน ซึ่งช่วยให้สถานีวิทยุสามารถนำรายการนี้ไปแทรกไว้ระหว่างช่วงการออกอากาศปกติได้อย่างกลมกลืน โดยมักจะออกอากาศโดยไม่มีการแนะนำรายการอย่างเป็นทางการ แต่จะทำหน้าที่เป็นฟีเจอร์ข่าววิทยาศาสตร์ที่สมบูรณ์ในตัวเอง

การเปลี่ยนแปลงบุคลากรและการดำเนินงาน

ในช่วงแรก เดโบราห์ เบิร์ด เป็นผู้ผลิตและมี โจเอล บล็อก (Joel Block) เป็นผู้ดำเนินรายการ จนกระทั่งปี ค.ศ. 1991 เมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการบริหารงานที่หอดูดาวแมคโดนัลด์ ทำให้ทั้งคู่ลาออกและไปเริ่มต้นรายการวิทยุชุดใหม่ชื่อ Earth & Sky ซึ่งออกอากาศตั้งแต่ปี ค.ศ. 1991 ถึง 2013 และแพร่ภาพผ่านสถานีวิทยุประมาณ 1,000 แห่ง

ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1991 เป็นต้นมา StarDate ได้รับการผลิตโดย เดมอนด์ เบนนิงฟิลด์ (Damond Benningfield) และดำเนินรายการโดย แซนดี้ วูด (Sandy Wood) ผู้ดำเนินรายการวิทยุจากเมืองซานอันโตนิโอ ซึ่งเป็นหนึ่งในดีเจหญิงคนแรกๆ ในพื้นที่ตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกา หลังจากที่วูดเกษียณอายุเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม ค.ศ. 2019 ตำแหน่งผู้ดำเนินรายการได้ถูกส่งต่อให้กับ บิลลี เฮนรี (Billy Henry) นักดนตรีและนักการศึกษาจากเมืองออสติน

การเผยแพร่และสื่ออื่นๆ

สถานีที่ออกอากาศ StarDate รวมถึงสถานีในเครือและสถานีที่เป็นเจ้าของโดย CBS Radio และ National Public Radio (NPR) รวมแล้วประมาณ 300 สถานี นอกจากนี้ รายการยังเปิดให้บริการในรูปแบบพอดแคสต์ (Podcast) สำหรับผู้ที่ต้องการดาวน์โหลดไปรับฟัง

ในด้านภาษา รายการเคยมีเวอร์ชันภาษาสเปนในชื่อ Universo ซึ่งออกอากาศตั้งแต่ปี ค.ศ. 1995 ถึง 2010 นอกจากนี้ ยังมีนิตยสาร StarDate Magazine ซึ่งเริ่มต้นจากการเป็นจดหมายข่าวหอดูดาวแมคโดนัลด์ (McDonald Observatory News) ในปี ค.ศ. 1972 และพัฒนามาเป็นนิตยสารรายสองเดือนในปี ค.ศ. 1988