รัฐแอริโซนา ดินแดนแห่งทะเลทรายและแกรนด์แคนยอน

รัฐแอริโซนา (Arizona) เป็นรัฐที่ไม่มีทางออกสู่ทะเล ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของสหรัฐอเมริกา มีลักษณะทางภูมิศาสตร์ที่โดดเด่นด้วยการแบ่งพื้นที่เป็นเขตทะเลทรายทางตอนใต้และพื้นที่ภูเขาสูงทางตอนเหนือ รัฐนี้มีพรมแดนติดกับรัฐโคโลราโด นิวเม็กซิโก และยูทาห์ ในบริเวณที่เรียกว่า "Four Corners" รวมถึงติดกับรัฐเนวาดาทางตะวันตกเฉียงเหนือ รัฐแคลิฟอร์เนียทางทิศตะวันตก และมีพรมแดนระหว่างประเทศติดกับรัฐโซโนราและบาฮาแคลิฟอร์เนียของประเทศเม็กซิโกทางทิศใต้และตะวันตกเฉียงใต้

ข้อมูลทั่วไปและประชากร

เมืองฟีนิกซ์ (Phoenix) เป็นเมืองหลวงและเมืองที่ใหญ่ที่สุดของรัฐ โดยเป็นเมืองหลวงของรัฐที่มีประชากรมากที่สุดในสหรัฐอเมริกา และเป็นเมืองที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 5 ของประเทศ แอริโซนาแบ่งการปกครองออกเป็น 15 เคาน์ตี้ โดยเป็นรัฐที่มีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 6 และมีประชากรมากเป็นอันดับ 14 ของสหรัฐอเมริกา

แอริโซนาเข้าเป็นรัฐที่ 48 ของสหรัฐอเมริกาเมื่อวันที่ 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1912 ซึ่งถือเป็นรัฐสุดท้ายในกลุ่มรัฐที่เชื่อมต่อกัน (contiguous states) ที่ได้รับสถานะรัฐ

ความหลากหลายทางชาติพันธุ์และวัฒนธรรม

ประชากรในแอริโซนามีความหลากหลายสูง โดยประมาณหนึ่งในสี่ของพื้นที่รัฐเป็นเขตสงวนของชนเผ่าพื้นเมือง ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของชนเผ่าที่ได้รับการรับรองจากรัฐบาลกลาง 27 เผ่า รวมถึง ชนเผ่านาวาโฮ (Navajo Nation) ซึ่งเป็นชนเผ่าที่ใหญ่ที่สุดทั้งในรัฐและในระดับประเทศ โดยมีพลเมืองมากกว่า 300,000 คน นอกจากนี้ สัดส่วนของประชากรเชื้อสายฮิสแปนิกได้เพิ่มขึ้นอย่างมากตั้งแต่ทศวรรษ 1980 เนื่องจากการย้ายถิ่นฐานจากเม็กซิโกและอเมริกากลาง

ภูมิศาสตร์และภูมิอากาศ

ภูมิศาสตร์ของแอริโซนามีความแตกต่างกันอย่างชัดเจนระหว่างตอนเหนือและตอนใต้:

• ตอนใต้: มีภูมิอากาศแบบทะเลทราย ร้อนจัดในฤดูร้อนและอบอุ่นในฤดูหนาว
• ตอนเหนือ: มีลักษณะเป็นป่าสน (Pine), ดักลาสเฟอร์ (Douglas fir) และสปรูซ (Spruce) รวมถึงมีที่ราบสูงโคโลราโด (Colorado Plateau) เทือกเขาต่างๆ เช่น เทือกเขาซานฟรานซิสโก และหุบเขาลึกขนาดใหญ่ ซึ่งมีอุณหภูมิในฤดูร้อนที่ปานกลางและมีหิมะตกหนักในฤดูหนาว ทำให้มีรีสอร์ทสกีในพื้นที่แฟลกสตาฟ (Flagstaff), ซันไรส์ (Sunrise) และทูซอน (Tucson)

สถานที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงระดับโลกคือ อุทยานแห่งชาติแกรนด์แคนยอน (Grand Canyon National Park) ซึ่งได้รับการยกย่องให้เป็นหนึ่งในเจ็ดสิ่งมหัศจรรย์ทางธรรมชาติของโลก นอกจากนี้ยังมีป่าสงวนแห่งชาติ อุทยานแห่งชาติ และอนุสรณ์สถานแห่งชาติอีกหลายแห่ง

ประวัติศาสตร์

ยุคก่อนประวัติศาสตร์และอาณานิคม

ก่อนยุคสมัยใหม่ แอริโซนาเป็นที่อยู่อาศัยของอารยธรรมชนเผ่าพื้นเมืองโบราณ เช่น วัฒนธรรมโฮโฮคัม (Hohokam), โมกอลลอน (Mogollon) และบรรพบุรุษพิวโบล (Ancestral Puebloan) ซึ่งทิ้งร่องรอยเป็นหมู่บ้านพิวโบล ที่พักอาศัยริมหน้าผา และภาพเขียนสีบนหิน

ชาวยุโรปกลุ่มแรกที่เข้ามาติดต่อกับชนเผ่าพื้นเมืองคือ มาร์กอส เด นีซา (Marcos de Niza) นักบวชฟรานซิสกันชาวสเปนในปี ค.ศ. 1539 ตามมาด้วยการสำรวจของโคโรนาโด (Coronado) ในช่วงปี ค.ศ. 1540–1542 เพื่อค้นหาเมืองซีโบลา (Cíbola)

การปกครองโดยสเปนและเม็กซิโก

ภายใต้การปกครองของสเปน บาทหลวงคิโน (Father Kino) สมาชิกคณะเยซูอิตได้สร้างเครือข่ายมิชชันนารีเพื่อเปลี่ยนศาสนาของชาวอินเดียนแดงในภูมิภาค Pimería Alta (ตอนใต้ของแอริโซนาและตอนเหนือของโซโนรา) ในช่วงปลายศตวรรษที่ 17 และต้นศตวรรษที่ 18 สเปนได้ก่อตั้งเมืองป้อมปราการ (presidios) ที่ทูแบก (Tubac) ในปี ค.ศ. 1752 และทูซอน (Tucson) ในปี ค.ศ. 1775

เมื่อเม็กซิโกได้รับเอกราชจากสเปนในปี ค.ศ. 1821 พื้นที่นี้ได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของเม็กซิโก ต่อมาในสงครามเม็กซิโก-อเมริกา (ค.ศ. 1847–1848) สหรัฐอเมริกาได้เข้ายึดครองพื้นที่ทางตอนเหนือของเม็กซิโก และตามสนธิสัญญา กวาดาลูเป ฮิดัลโก (Treaty of Guadalupe Hidalgo) ในปี ค.ศ. 1848 เม็กซิโกได้ยกดินแดนส่วนใหญ่ของแอริโซนาให้แก่สหรัฐอเมริกา โดยสหรัฐฯ จ่ายค่าชดเชยเป็นจำนวนเงิน 15 ล้านดอลลาร์

เศรษฐกิจและการศึกษา

เศรษฐกิจของแอริโซนามีการเติบโตอย่างรวดเร็วตั้งแต่ทศวรรษ 1950 เนื่องจากการย้ายถิ่นฐานเข้ามาของประชากร ทำให้รัฐนี้กลายเป็นศูนย์กลางสำคัญของภูมิภาค Sun Belt บริษัทขนาดใหญ่หลายแห่ง เช่น PetSmart และ Circle K มีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ในรัฐนี้

ในด้านการศึกษา แอริโซนาเป็นที่ตั้งของมหาวิทยาลัยชั้นนำ ได้แก่ มหาวิทยาลัยแอริโซนา (University of Arizona), มหาวิทยาลัยแห่งรัฐแอริโซนา (Arizona State University) และมหาวิทยาลัยนอร์ทเทิร์นแอริโซนา (Northern Arizona University)