มะเร็งกระเพาะอาหาร อาการ สาเหตุ และแนวทางการรักษา

มะเร็งกระเพาะอาหาร หรือที่รู้จักกันในชื่อ มะเร็งทางเดินอาหารส่วนต้น (Gastric Cancer) เป็นเนื้องอกร้ายแรงที่เกิดขึ้นในผนังชั้นในของกระเพาะอาหาร ซึ่งเกิดจากการเจริญเติบโตของเซลล์ที่ผิดปกติ โดยส่วนใหญ่จะเป็นมะเร็งชนิด Gastric Carcinomas ซึ่งรวมถึง Gastric Adenocarcinomas นอกจากนี้ยังอาจพบเนื้องอกชนิดลิมโฟมา (Lymphomas) และเนื้องอกชนิดเมเซนไคมาล (Mesenchymal tumors) ได้เช่นกัน

อาการของมะเร็งกระเพาะอาหาร

ในระยะเริ่มต้น มะเร็งกระเพาะอาหารมักไม่มีอาการ หรือมีอาการที่ไม่เฉพาะเจาะจง ซึ่งทำให้การวินิจฉัยในระยะแรกทำได้ยาก เมื่อโรคดำเนินไปสู่ระยะลุกลาม อาการจะชัดเจนขึ้น ดังนี้:

• อาการระยะแรก: แสบร้อนกลางอก (Heartburn), ปวดท้องส่วนบน, คลื่นไส้ และเบื่ออาหาร
• อาการระยะลุกลาม: น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ, ตัวเหลืองตาเหลือง (ดีซ่าน), อาเจียนเป็นเลือด, กลืนลำบาก และถ่ายเป็นเลือดหรืออุจจาระมีสีดำ (Melena)
• อาการทั่วไป: ท้องอืดหลังรับประทานอาหาร, อ่อนเพลีย, และเหนื่อยง่าย

ปัจจัยเสี่ยงและสาเหตุ

มะเร็งกระเพาะอาหารเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน โดยมีปัจจัยหลักดังนี้:

1. การติดเชื้อ

เชื้อแบคทีเรีย Helicobacter pylori (H. pylori) เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญที่สุด โดยพบในผู้ป่วยมะเร็งกระเพาะอาหารมากกว่า 60-80% ของกรณีทั้งหมด การรักษาเชื้อ H. pylori สามารถช่วยลดความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งในอนาคตได้

2. พฤติกรรมการใช้ชีวิต

การสูบบุหรี่: เพิ่มความเสี่ยงอย่างมีนัยสำคัญ โดยผู้ที่สูบบุหรี่จัดมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นถึง 82%

อาหาร: การบริโภคผักดอง อาหารหมักดอง และอาหารที่มีเกลือสูงเพิ่มความเสี่ยง ในขณะที่อาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียน (Mediterranean diet) ช่วยลดความเสี่ยงได้

3. ปัจจัยอื่นๆ

• พันธุกรรม: ประมาณ 10% ของผู้ป่วยมีประวัติครอบครัว และ 1-3% เกิดจากกลุ่มอาการทางพันธุกรรมที่ถ่ายทอดได้
• โรคอ้วน: เป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดโรค
• เพศ: พบในเพศชายมากกว่าเพศหญิงถึง 2 เท่า ซึ่งเชื่อว่าฮอร์โมนเอสโตรเจนในผู้หญิงอาจช่วยป้องกันโรคได้

การวินิจฉัยและการรักษา

การวินิจฉัยมักทำโดยการ ส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร (Endoscopy) และการตัดชิ้นเนื้อไปตรวจ (Biopsy) จากนั้นจะใช้การสร้างภาพทางการแพทย์ (Medical Imaging) เพื่อประเมินว่ามะเร็งได้แพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น เช่น ตับ ปอด หรือต่อมน้ำเหลืองหรือไม่

แนวทางการรักษามีหลายวิธี ขึ้นอยู่กับระยะของโรค:

• การผ่าตัด: เพื่อนำก้อนเนื้อร้ายออก
• เคมีบำบัด (Chemotherapy): เพื่อทำลายเซลล์มะเร็ง
• รังสีรักษา (Radiation Therapy): การใช้รังสีเพื่อกำจัดเซลล์มะเร็ง
• การรักษาแบบมุ่งเป้า (Targeted Therapy) และภูมิคุ้มกันบำบัด (Immunotherapy): สำหรับมะเร็งบางชนิด
• การดูแลแบบประคับประคอง (Palliative Care): สำหรับผู้ป่วยในระยะลุกลาม

สถิติและความสำคัญของการคัดกรอง

ในประเทศญี่ปุ่นและเกาหลีใต้มีการตรวจคัดกรองมะเร็งกระเพาะอาหารอย่างแพร่หลาย ทำให้อัตราการรอดชีวิต 5 ปี สูงกว่า 65-70% ในขณะที่ในโลกตะวันตกซึ่งไม่มีการคัดกรองเป็นประจำ อัตราการรอดชีวิตในระยะลุกลามจะต่ำกว่า 10%